پرسش: شرایط توقیف و مزایده سرقفلی و حق کسب و پیشه برای استیفای محکومبه چیست؟
پاسخ: توقیف سرقفلی بلامانع است، اما فروش آن در صورت عدم حق انتقال به غیر، منوط به رضایت مالك یا رعایت مقررات مربوط است.
به زبانِ ساده
موضوع، توقیف و فروش سرقفلی یا حق کسبوپیشه مستأجر برای پرداخت بدهیِ موضوع حکم قطعی است. اگر مستأجر حق انتقال به غیر نداشته باشد، فروش آن به رضایت مالک وابسته است؛ اگر بدهی از این راه پرداخت نشود، میتوان درخواست توقیف اموال دیگر بدهکار را کرد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ وضعیت مستأجرِ محکومعلیه، مالک و محکومله بررسی شده است.
چگونه: نظر، توقیف حق مالی مستأجر را مجاز میداند و فروش آن را در صورت نداشتن حق انتقال به غیر، به رضایت مالک یا اقدام قانونی موضوع ماده ۱۹ وابسته میکند.
چرا مهم است: این نظر برای محکومله، مستأجر و مالک در اجرای حکم بدهیهایی که امکان وصول از سرقفلی یا حق کسبوپیشه مطرح است کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۵۴ آییننامه اجرایی مفاد اسناد رسمی لازمالاجرا مصوب ۱۱/۶/۱۳۸۷؛ ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۵۶
مفاهیمِ حقوقی: سرقفلی، حق کسبوپیشه یا تجارت، توقیف مال، محکومبه، مزایده، حق انتقال به غیر، رضایت مالک، محکومله
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا سرقفلی و حق کسب، پیشه یا تجارت را میتوان برای وصول محکومبه توقیف کرد؟
بله، توقیف آنها برای استیفای محکومبه بلامانع است.
اگر مستأجر حق انتقال به غیر نداشته باشد، آیا میتوان حق او را به مزایده گذاشت؟
فروش از راه مزایده وقتی ممکن است که مالک رضایت داشته باشد.
کلیدواژهها: سرقفلی، حق کسب و پیشه، توقیف اموال، اجرای حکم، رضایت مالك
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
ب. ت. ب. اينكه سرقفلي و نيزحق كسب، پيشه يا تجارت، حق مالي و ديني است و با عنايت به ملاك ماده 54 آئين نامه اجرائي مفاد اسناد رسمي لازم الاجرا مصوب 11/6/1387، توقيف آن براي استيفاي محكومٌ به بلامانع است. اما در فرضي كه مستأجر حق انتقال به غير نداشته باشد، در صورتي امكان مزايده و فروش آن بابت بدهي مستأجر در مقام اجراي حكم قطعي محكوميت وي وجود دارد كه مالك، رضايت داشته باشد. در صورت عدم اذن مالك، مستأجر موظف است اقدام لازم را براي جلب رضايت مالك به عمل آورد و در موارد مشمول ماده 19 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356، اقدام قانوني مطابق اين ماده به عمل آيد و در هر حال، اگر محكوم به از اين طريق استيفاء نشود، محكوم له مي تواند با درخواست رفع توقيف از سرقفلي، درخواست توقيف ساير اموال محكومعليه را بنمايد و ممتاز بودن دين تأثيري در اين قضيه ندارد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2373 مورخ 1396/10/05
موضوع استعلام درباره امکان مزایده و فروش سرقفلی تجاری بهعنوان تامین خواسته در پروندههای مهریه است. پرسش این است که آیا ب. ت. ب. ممتاز بودن دین مهریه، میتوان سرقفلی تجاری را به مزایده گذاشت و فروخت یا خیر. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که سرقفلی و حق کسب، پیشه یا تجارت بهعنوان حق مالی و دینی محسوب میشوند. بر اساس ماده 54 آییننامه اجرایی مفاد اسناد رسمیلازمالاجرا مصوب 1387/06/11، توقیف آنها برای استیفای محکومبه بلامانع است. اما اگر مستاجر حق انتقال ب. غ. نداشته باشد، فروش آن نیازمند رضایت مالک است. در صورت عدم رضایت مالک، مستاجر باید اقداماتی برای جلب رضایت وی انجام دهد و در موارد مشمول ماده 19 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356، اقدامات قانونی مربوطه انجام شود. همچنین، اگر محکومبه از این طریق استیفا نشود، محکومله میتواند درخواست رفع توقیف از سرقفلی و توقیف سایر اموال م. ع. را ارائه دهد و ممتاز بودن دین در این خصوص تاثیری ندارد.
تاریخ نظریه: 1396/10/05
شماره نظریه: 7/96/2373
شماره پرونده: 1738-1/3-96
در پروندههای مهریه خواهان دریافت مهریه اقدام به معرفی سرقفلی تجاری به عنوان تامین خواسته مینمایند با عنایت به اینکه سرقفلی تجاری قابل توقیف بوده و لیکن مزایده آن با مشکل مواجه م. ب. این دادگاه را ارشاد فرمایند آیا در خصوص مهریه که دین ممتاز بوده میتوان سرقفلی تجاری را مورد مزایده و فروش قرار داد یا خیر.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ب. ت. ب. اینکه سرقفلی و نیزحق کسب، پیشه یا تجارت، حق مالی و دینی است و با عنایت به ملاک ماده 54 آئین نامه اجرائی مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا مصوب 1387/6/11، توقیف آن برای استیفای محکومٌ به بلامانع است. اما در فرضی که مستأجر حق انتقال ب. غ. نداشته باشد، در صورتی امکان مزایده و فروش آن بابت بدهی مستأجر در مقام اجرای حکم قطعی محکومیت وی وجود دارد که مالک، رضایت داشته باشد. در صورت عدم اذن مالک، مستأجر موظف است اقدام لازم را برای جلب رضایت مالک به عمل آورد و در موارد مشمول ماده 19 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356، اقدام قانونی مطابق این ماده به عمل آید و در هر حال، اگر محکومبه از این طریق استیفاء نشود، محکومله میتواند با درخواست رفع توقیف از سرقفلی، درخواست توقیف سایر اموال م. ع. را بنماید و ممتاز بودن دین تأثیری در این قضیه ندارد.