نظر مشورتی 7/96/2378 مورخ 1396/10/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مرجع رسیدگی به اعتراض به قرار منع تعقیب به دلیل تشخیص قاضی مبنی بر غیر عمد بودن قتل با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا بازپرس مکلف به تبعیت از عنوان اتهامی شاکی است و مرجع اعتراض به قرار منع تعقیب کجاست؟
پاسخ: بازپرس مکلف به تبعیت از عنوان شاکی نیست و باید بر اساس تشخیص خود قرار صادر کند؛ اعتراض به قرار منع تعقیب نیز در صلاحیت دادگاه کیفری یک است.
به زبانِ ساده
تشخیص عنوان مجرمانه وظیفه مرجع قضایی است و بازپرس لازم نیست درباره تکتک عنوانهایی که شاکی پیشنهاد میکند اظهارنظر کند. در فرض مطرحشده، رسیدگی به اعتراض شاکی نسبت به قرار منع تعقیب در صلاحیت دادگاه کیفری یک دانسته شده است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش درباره بازپرس و اعتراض شاکی به قرار منع تعقیب است، اما هویت اشخاص در متن نیامده است.
چگونه: نظر اعلام میکند بازپرس باید بر اساس تشخیص خود از رفتار، عنوان مجرمانه و قرار نهایی را تعیین کند؛ سپس صلاحیت رسیدگی به اعتراض در فرض سؤال به دادگاه کیفری یک نسبت داده شده است.
چرا مهم است: این نظر برای بازپرسها، شاکیان و وکلایی مفید است که با تعیین عنوان اتهامی یا اعتراض به قرار منع تعقیب روبهرو هستند.
قوانینِ مرتبط: ماده ۲۷۱ و بند «الف» ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲
مفاهیمِ حقوقی: عنوان اتهامی، رفتار مجرمانه، بازپرس، قرار منع تعقیب، اعتراض شاکی، صلاحیت دادگاه کیفری یک
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا بازپرس باید درباره همه عنوانهای اتهامیای که شاکی مطرح کرده اظهارنظر کند؟
خیر؛ بازپرس رفتار اعلامشده را بررسی و عنوان مجرمانه را خودش تشخیص میدهد.
اعتراض شاکی به قرار منع تعقیب در فرض بیانشده در صلاحیت کدام دادگاه است؟
دادگاه کیفری یک.
کلیدواژهها: بازپرس، قرار منع تعقیب، عنوان مجرمانه، دادگاه کیفری یک، آیین دادرسی کیفری
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اولاً- نظر به اينكه تشخيص عنوان اتهامي و تطبيق رفتار مجرمانه با مواد قانوني از وظايف خاص مرجع قضايي است، بازپرس تكليفي در اظهارنظر درخصوص عناوين مطرح شده از سوي شاكي خصوصي ندارد. زيرا بازپرس صرفاً بايد رفتار مجرمانه اعلامي را مورد مميزي قرار داده و پس از انجام تحقيقات به تشخيص خود، اتخاذ عنوان مجرمانه صحيح نمايد و اظهارنظر درخصوص ساير عناوين اعلامي از سوي شاكي ضرورتي ندارد؛ بنابراين در فرض مطروحه بازپرس بايد مطابق تشخيص خود مبني بر اينكه قتل غيرعمدي بوده است، اظهارنظر و قرار نهايي را صادر نمايد.
ثانياً- ب. ت. ب. آنچه فوقاً بيان گرديد و صرفنظر از اشتباهي كه در فرض سؤال از سوي بازپرس در صدور قرار منع تعقيب رخ داده است، رسيدگي به اعتراض شاكي نسبت به قرار منع تعقيب صادره ب. ت. ب. ماده 271 و بند الف ماده 302 قانون آ.د.ك 1392 در صلاحيت دادگاه كيفري يك است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2378 مورخ 1396/10/06
موضوع استعلام مربوط به پروندهای است که علیه فردی به اتهامقتل عمد تشکیل شده است و بازپرس با اعتقاد بر غیرعمدی بودن قتل، قرار منع تعقیب صادر کرده است. سوال این است که رسیدگی به اعتراض شاکی نسبت به این قرار، در صلاحیت کدام دادگاه، کیفری یک یا دو، قرار دارد. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که بازپرس وظیفهای در اظهار نظر درباره عناوین اتهامی شاکی ندارد و باید بر اساس تحقیقات خود، عنوان مجرمانه صحیح را تعیین کند. همچنین، با استناد به ماده 271 و بند الف ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، رسیدگی به اعتراض شاکی نسبت به قرار منع تعقیب صادره در صلاحیت دادگاه کیفری یک است.
تاریخ نظریه: 1396/10/06
شماره نظریه: 7/96/2378
شماره پرونده: 1782-1/168-96
چنانچه علیه شخصی به اتهام قتل عمد پرونده نزد بازپرس مطرح باشد و بازپرس با اعتقاد بر غیرعمدی بودن قتل راجع به عنوان اتهامی قتل عمد قرار منع تعقیب صادر نماید و شاکی به قرار اعتراض نماید رسیدگی به اعتراض به این قرار با دادگاه کیفری یک است یا دو.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً- ن. ب. ا. تشخیص عنوان اتهامی و تطبیق رفتار مجرمانه با مواد قانونی از وظایف خاص مرجع قضایی است، بازپرس تکلیفی در اظهارنظر در خصوص عناوین مطرح شده از سوی شاکی خصوصی ندارد. زیرا بازپرس صرفاً باید رفتار مجرمانه اعلامی را مورد ممیزی قرار داده و پس از انجام تحقیقات به تشخیص خود، اتخاذ عنوان مجرمانه صحیح نماید و اظهارنظر در خصوص سایر عناوین اعلامی از سوی شاکی ضرورتی ندارد؛ بنابراین در فرض مطروحه بازپرس باید مطابق تشخیص خود مبنی بر اینکه قتل غیرعمدی بوده است، اظهارنظر و قرار نهایی را صادر نماید.
ثانیاً- ب. ت. ب. آنچه فوقاً بیان گردید و صرفنظر از اشتباهی که در فرض سوال از سوی بازپرس در صدور قرار منع تعقیب رخ داده است، رسیدگی به اعتراض شاکی نسبت به قرار منع تعقیب صادره ب. ت. ب. ماده 271 و بند الف ماده 302 قانون آ.د.ک 1392 در صلاحیت دادگاه کیفری یک است.