پرسش: آیا تغییر داور تعیینشده در دعاوی خانواده به درخواست اصحاب پرونده امکانپذیر است؟
پاسخ: بله، اگر دادگاه احراز کند داور فاقد شرایط است یا برای ایجاد صلح و سازش اقدام نمیكند، تغییر او منعی ندارد.
به زبانِ ساده
داور در این پرونده برای کمک به صلح و سازش تعیین میشود. اگر داور شرایط لازم را نداشته باشد یا برای سازش اقدام لازم نکند، دادگاه میتواند او را تغییر دهد؛ حتی اگر نظری ارائه کرده باشد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوهقضائیه؛ طرفین، اصحاب پرونده خانوادگیاند و دادگاه مرجع تشخیص شرایط و اقدام داور است.
چگونه: اداره حقوقی با استناد به هدف داوری در ماده ۲۷ و شرایط داور در ماده ۲۸، امکان تغییر داور را در صورت احراز موارد یادشده پذیرفته است.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و طرفین پرونده خانوادگی روشن میکند که داورِ نامناسب یا فاقد اقدام مؤثر برای سازش قابل تغییر است.
قوانینِ مرتبط: قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، مواد ۲۷ و ۲۸.
مفاهیمِ حقوقی: داوری، داور، صلح و سازش، شرایط داور، تغییر داور، اصحاب پرونده
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا دادگاه میتواند داورِ تعیینشده در پرونده طلاق را تغییر دهد؟
بله؛ اگر داور شرایط لازم را نداشته باشد یا برای صلح و سازش اقدام لازم را انجام نداده یا ندهد، تغییر او ممنوع نیست.
آیا ارائه نظر داور مانع تغییر اوست؟
خیر؛ صرف ارائه نظر داور مانع تصمیمگیری درباره تغییر او نیست.
کلیدواژهها: قانون حمایت خانواده، داوری، صلح و سازش، تغییر داور، دادگاه خانواده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
هر چند قانون حمايت خانواده 1391 و آيين نامه اجرايي آن در خصوص شيوه اقدام داور ساكت است؛ ولي از آنجايي كه به صراحت ماده 27 قانون ياد شده، داور به منظور ايجاد صلح و سازش تعيين مي شود و نيز برابر ماده 28 اين قانون، داور بايد داراي شرايط خاص باشد؛ در صورتي كه دادگاه احراز كند، داور تعيين شده، فاقد شرايط داوري است و يا براي انجام صلح و سازش اقدام لازم را به عمل نياورده يا نمي آورد، منعي براي تغيير داور به ويژه به درخواست اصحاب پرونده وجود ندارد و صرف ارائه نظر از سوي داور، مانع از اتخاذ تصميم در اين خصوص نيست
نظریه مشورتی شماره 7/96/2616 مورخ 1396/11/01
موضوع استعلام درباره امکان تغییر داور در پرونده خانوادگی با موضوع صدور گواهی عدم امکان سازش است. سوال این است که آیا زوجین میتوانند قبل یا بعد از دریافت نظریه داوری، درخواست تعویض یا جابهجایی داوران منتخب خ. ر. ب. دادگاه ارائه دهند یا خیر. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که ب. ت. ب. سکوت قانون حمایت خانواده 1391 و آییننامه اجرایی آن در خصوص نحوه اقدام داور، اما با استناد به ماده 27 این قانون که داور را به منظور ایجاد صلح و سازش تعیین میکند و ماده 28 که شرایط خاص داور را مشخص میسازد، در صورتی که دادگاه تشخیص دهد داور منتخب فاقد شرایط لازم است یا اقدام موثری برای صلح و سازش انجام نداده، منعی برای تغییر داور وجود ندارد و ارائه نظر از سوی داور مانع از درخواست تعویض نخواهد بود.
تاریخ نظریه: 1396/11/01
شماره نظریه: 7/96/2616
شماره پرونده: 96-9/1-1273
چنانچه در پرونده خانوادگی با موضوع صدور گواهی عدم امکان سازش به داوری ارجاع شود و زوجین داور منتخب خ. ر. ب. دادگاه معرفی نمایند آیا بعد از وصول نظریه داوری و یا قبل از آن احدی از زوجین یا هر دو آنها میتوانند با تقدیم لایحه جداگانه درخواست تعویض یا جابه جایی داوران منتخب را به عمل آورند یا آنکه چون با وصول نظریه داوری برای طرف مقابل حقی ایجاد میشود امکان تعویض داور وجود نخواهد داشت؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: