نظر مشورتی 7/96/2793 مورخ 1396/11/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی دعوای اعسار از محکوم به با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا زندانی برای دعوای اعسار از محکومبه، از پرداخت هزینه دادرسی معاف است؟
پاسخ: خیر، دعوای اعسار از محکومبه غیرمالی است و زندانی بودن موجب معافیت از هزینه دادرسی نیست؛ باید طبق مواد ۵۰۴ به بعد قانون آیین دادرسی مدنی اقدام شود.
به زبانِ ساده
موضوع، هزینه دادرسی دعوای اعسار از محکومبه و امکان معافیت زندانی از پرداخت آن است. طبق نظر مشورتی، دعوای اعسار از محکومبه غیرمالی است و خواهان، حتی اگر زندانی باشد، باید هزینه دادرسی آن را بپردازد. اگر توان پرداخت همین هزینه را ندارد، میتواند جداگانه طبق مقررات آیین دادرسی مدنی درخواست اعسار از هزینه دادرسی کند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: پرسش درباره معافیت زندانی از هزینه دادرسی دعوای اعسار و امکان طرح دعوای اعسار از هزینه دادرسی مطرح شده است. اداره کل حقوقی، دعوای اعسار از محکومبه را غیرمالی دانسته و پرداخت هزینه آن را لازم شمرده، اما طرح دعوای اعسار از همان هزینه را نیز پذیرفته است.
چرا مهم است: این نظر برای زندانیان، وکلای آنان و دادگاههایی مفید است که درباره هزینه دادرسی دعاوی اعسار تصمیم میگیرند.
قوانینِ مرتبط: قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴؛ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، مواد ۵۰۴ به بعد؛ قانون اعسار مصوب ۱۳۱۳، ماده ۲۲ (منسوخ).
مفاهیمِ حقوقی: اعسار از محکومبه، اعسار از هزینه دادرسی، دعوای غیرمالی، هزینه دادرسی، زندانی، معافیت از هزینه دادرسی، استماع دعوا
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا زندانی میتواند دعوای اعسار از محکومبه را بدون پرداخت هزینه دادرسی مطرح کند؟
خیر؛ باید هزینه دادرسی دعوای غیرمالی را بپردازد و زندانی بودن موجب معافیت نیست.
آیا میتوان از پرداخت هزینه دادرسیِ دعوای اعسار از محکومبه درخواست اعسار کرد؟
بله؛ این دعوا مسموع است و باید طبق مواد ۵۰۴ به بعد قانون آیین دادرسی مدنی اقدام شود.
آیا حکم ماده ۲۲ قانون اعسار سابق همچنان در مقررات فعلی وجود دارد؟
خیر؛ آن حکم در مقررات کنونی پیشبینی نشده است.
کلیدواژهها: اعسار، هزینه دادرسی، زندانی، محکومبه، قانون آیین دادرسی مدنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
آيا دعوايي اعسار كه از دعاوي غير مالي است ممكن است از سوي زنداني بدون پرداخت هزينه دادرسي رسيدگي شود آيا امكان طرح دعوي اعسار از هزينه دادرسي كه سابقاً وفق ماده 22 قانون اعسار؛ اعسار موقت از پرداخت پيش بيني شده بوده در مقطع كنوني وجود دارد يا خير نظريه آن اداره كل حقوقي در باب عدم پرداخت اعسار چيست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
با عنايت به قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي مصوب 1394، دعواي اعسار از محكوم به غير مالي است، لذا خواهان اعسار از محكوم به بايد هزينه دادرسي دعاوي غير مالي را پرداخت كند و زنداني بودن وي از موجبات معافيت نمي باشد و چنانچه مدعي اعسار از پرداخت هزينه دادرسي است بايد مطابق مواد 504 به بعد قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني اقدام نمايد و دعواي اعسار از پرداخت هزينه دادرسي دعواي اعسار از محكوم به مسموع است. ضمناً آنچه در ماده 22 قانون اعسار (منسوخ) 1313 مقرر گرديده بود، در مقررات كنوني پيش بيني نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2793 مورخ 1396/11/14
موضوع استعلام به بررسی امکان رسیدگی به دعوای اعسار از سوی زندانی بدون پرداخت هزینه دادرسی و همچنین امکان طرح دعوی اعسار از هزینهدادرسی بر اساس ماده 22 قانون اعسار مربوط میشود. طبق نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و ب. ت. ب. قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394، دعوای اعسار به عنوان یک دعوای غیر مالی تلقی میشود و خواهان اعسار موظف به پرداخت هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی است. همچنین، وضعیت زندانی بودن فرد به معنای معافیت از پرداخت هزینه دادرسی نیست و در صورت ادعای اعسار، باید مطابق با مواد 504 به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی اقدام نماید. شایان ذکر است که مقررات مندرج در ماده 22 قانون اعسار مصوب 1313 منسوخ شده و در قوانین کنونی پیشبینی نشده است.
تاریخ نظریه: 1396/11/14
شماره نظریه: 7/96/2793
شماره پرونده: 96-93-2061
با عنایت به قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394، دعوای اعسار از محکومب. غ. مالی است، لذا خواهان اعسار از محکومبه باید هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی را پرداخت کند و زندانی بودن وی از موجبات معافیت نمیباشد و چنانچه مدعی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است باید مطابق مواد 504 به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی اقدام نماید و دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی دعوای اعسار از محکومبه مسموع است. ضمناً آنچه در ماده 22 قانون اعسار (منسوخ) 1313 مقرر گردیده بود، در مقررات کنونی پیش بینی نشده است.