پرسش: تکلیف اجراییهای که پس از صدور، هیچگونه پیگیری و مراجعهای برای شروع عملیات اجرایی نسبت به آن نشده چیست؟
پاسخ: با گذشت ۵ سال از تاریخ صدور اجراییه و عدم شروع عملیات اجرایی، اجراییه به استناد ماده 168 قانون اجرای احکام مدنی الغا و بلااثر میشود.
به زبانِ ساده
موضوع، اثر گذشت پنج سال پس از صدور اجرائیه است. اگر عملیات اجرایی اصلاً شروع نشده باشد، اجرائیه بیاثر میشود و محکومله میتواند دوباره درخواست کند؛ اما اگر عملیات شروع شده باشد، این حکمِ پنجساله درباره آن اجرا نمیشود.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ محکومله موضوع نظر است و طرف دیگر، محکومعلیه است.
چگونه: اداره کل حقوقی میان اجرائیهای که عملیات اجرایی آن آغاز نشده و اجرائیهای که عملیاتش شروع شده، تفکیک کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای محکومله و مراجع اجرای احکام در تشخیص اثر گذشت پنج سال بر اجرائیه کاربرد دارد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اجرائيه اي كه به تقاضاي محكومٌ له، صادر ولي پس از صدور آن، محكومٌ له هيچگونه مراجعه اي به دايره اجرا نداشته و عمليات اجرايي شروع نشده است، با گذشت 5 سال از تاريخ صدور اجرائيه، به تجويز ماده 168 قانون اجراي احكام مدني، آن اجرائيه الغاء و بلااثر مي شود. بديهي است با رجوع مجدد محكومٌله، اجرائيه جديد صادر ميگردد؛ ولي چنانچه اجرائيه صادر و عمليات اجرايي شروع شده باشد، اعم از اين كه عدم تعقيب پرونده اجرائي از ناحيه محكومٌ له باشد و يا غير آن، مورد از شمول ماده فوق الذكر خارج ميباشد.
نظریه مشورتی شماره 7/96/304 مورخ 1396/02/11
موضوع استعلام درباره وضعیت اجراییهها در پروندههایی است که بیش از 5 سال از آخرین اقدام اجرایی آنها گذشته است. پرسش این است که آیا در این موارد نیاز به صدور اجراییه جدید وجود دارد یا خیر. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، اگر اجراییهای به درخواست محکومله صادر شده و هیچ اقدام اجرایی از سوی وی انجام نشده باشد، پس از گذشت 5 سال از تاریخ صدور اجراییه، طبق ماده 168 قانون اجرای احکام مدنی، آن اجراییه لغو و بیاثر میشود. در صورت مراجعه مجدد محکومله، اجراییه جدید صادر خواهد شد. اما اگر اجراییه صادر شده و عملیات اجرایی آغاز شده باشد، چه عدم تعقیب از سوی محکومله باشد یا نه، این موارد مشمول ماده مذکور نمیشوند.
تاریخ نظریه: 1396/02/11
شماره نظریه: 7/96/304
شماره پرونده: 69-3/1-641
در خصوص پرونده هایی که بیش از 5 سال از آخرین اقدام اجرایی آن می گذرد در صورتی که پرونده هر گونه اقدام اجرائی صورت گرفته باشد ولیکن از آن اقدام اجرائی 5 سال سپری شده باشد آیا نیاز به صدور اجرائیه جدید م. ب. یا اجرائیه جدید به مقتضی پرونده هایی است که امر اجرائیه صادر و هیچ اقدام اجرائی صورت نگرفته باشد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اجرائیه ای که به تقاضای محکومٌ له، صادر ولی پس از صدور آن، محکومٌ له هیچگونه مراجعه ای به دایره اجرا نداشته و عملیات اجرایی شروع نشده است، با گذشت 5 سال از تاریخ صدور اجرائیه، به تجویز ماده 168 قانون اجرای احکام مدنی، آن اجرائیه الغاء و بلااثر میشود. بدیهی است با رجوع مجدد محکومٌ له، اجرائیه جدید صادر میگردد؛ ولی چنانچه اجرائیه صادر و عملیات اجرایی شروع شده باشد، اعم از این که عدم تعقیب پرونده اجرائی از ناحیه محکومٌ له باشد و یا غیر آن، مورد از شمول ماده فوق الذکر خارج م. ب..