جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: آیا مقررات قصاص و دیات تابع قواعد باب ارث است؟
پاسخ: بله، مقررات قصاص و دیات فیالجمله از قواعد باب ارث تبعیت میکند و اولیای دم به نسبت سهمالارث باید فاضل دیه را بپردازند.
به زبانِ ساده
موضوع، نحوه تقسیم دیه و پرداخت فاضل دیه میان اولیای دم است. اداره کل حقوقی با اشاره به اختلاف نظر فقهی و سکوت قانون در این زمینه، نتیجه گرفته است که اولیای دم در پرداخت فاضل دیه نیز به نسبت سهمالارث مسئولاند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی صادر کرده است؛ پرسشکننده و طرفین اختلاف در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با بررسی مقررات مربوط به اولیای دم و پرداخت دیه، و با وجود سکوت قانون و اختلاف نظر فقهی، استنباط کرده است که پرداخت فاضل دیه نیز باید متناسب با سهمالارث باشد.
چرا مهم است: این نظر برای اولیای دم و وکلای آنان در تعیین میزان سهم هر فرد از فاضل دیه کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون نامطمئن؛ متن به مواد قانونی مربوط به اولیای دم و نحوه دریافت دیه اشاره میکند، اما شماره و عنوان آن مواد را مشخص نمیکند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
هرچند كه ب. ت. ب. بررسي هاي صورت گرفته در فرض سؤال در بين فتاوي مراجع معاصر، اختلاف نظر وجود دارد و قانون نيز در اين خصوص ساكت است، لكن من حيث المجموع با عنايت به مواد قانوني مربوط به اولياي دم و نحوه دريافت ديه از سوي آنها و نحوه پرداخت سهم ساير اولياي دم كه متقاضي قصاص نيستند توسط اولياي دم كه خواهان قصاص جاني هستند، استنباط مي شود كه مقررات قصاص و ديات في الجمله از قواعد باب ارث تبعيت مي كند. بنابراين، همان گونه كه اگر اولياي دم در مقام دريافت كننده ديه قرار گيرند، بر اساس ارث ديه به آنها پرداخت مي شود، در جايي كه آنها در مقام پرداخت كننده فاضل ديه قرار گيرند نيز بايد هر يك از اولياي دم به نسبت سهم الارث، فاضل ديه را پرداخت نمايند.
نظریه مشورتی شماره 7/96/3069 مورخ 1396/12/14
موضوع استعلام مربوط به چگونگی پرداخت فاضل دیه در موارد قصاص نفس، به ویژه در شرایطی است که اولیاء دم شامل هر دو جنس (زن و مرد) میشوند و تفاوتی در تعداد و جنسیت آنها وجود دارد. پرسش این است که آیا فاضل دیه باید به صورت مساوی بین صاحبان حق قصاص تقسیم شود یا بر اساس جنسیت (دو برابر برای مردان)؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ بیان میکند که ب. ت. ب. عدم وجود صراحت قانونی و اختلاف نظر در فتاوی مراجع، میتوان نتیجه گرفت که مقررات قصاص و دیات به قواعد ارث شباهت دارد. بنابراین، در صورت پرداخت فاضل دیه، هر یک از اولیاء دم باید به نسبت سهم ارث خود، فاضل دیه را پرداخت کنند.
تاریخ نظریه: 1396/12/14
شماره نظریه: 7/96/3069
شماره پرونده: 96-187/2-1924
در مواردی که جهت قصاص نفس می بایست توسط اولیاء دم فاضل دیه پرداخت گردد به لحاظ مشارکت در جنایت یا تفاوت در جنسیت جانی و مقتول یا تفاوت در اداره اولیاء دم هم زن باشد و هم مرد آیا میزان پرداخت فاضل دیه به جانی به نسبت مساوی میان صاحبان حق قصاص تقسیم میگردد یا اینکه ذکور دو برابر اناث فاضل دیه را پرداخت خواهند نمود؟
در پرونده ای مادر به قتل رسیده و اکنون دختران و پسران مقتوله خواهان قصاص قاتل هستند آیا فاضل دیه میان 2 دختر و 2 پسر مقتوله تقسیم شده و هر یک یک چهارم از فاضل دیه ر ا پرداخت می نمایند یا آنکه دختران هر یک یک ششم و پسران هر کدام دو ششم از فاضل دیه را پرداخت خواهند کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
هرچند که ب. ت. ب. بررسیهای صورتگرفته در فرض سوال در بین فتاوی مراجع معاصر، اختلافنظر وجود دارد و قانون نیز در این خصوص ساکت است، لکن من حیث المجموع با عنایت به مواد قانونی مربوط به اولیای دم و نحوه دریافت دیه از سوی آنها و نحوه پرداخت سهم سایر اولیای دم که متقاضی قصاص نیستند توسط اولیایدم که خواهان قصاص جانی هستند، استنباط میشود که مقررات قصاص و دیات فیالجمله از قواعد باب ارث تبعیت میکند. بنابراین، همانگونه که اگر اولیایدم در مقام دریافتکننده دیه قرار گیرند، بر اساس ارث دیه به آنها پرداخت میشود، در جایی که آنها در مقام پرداختکننده فاضل دیه قرار گیرند نیز باید هر یک از اولیایدم به نسبت سهمالارث، فاضل دیه را پرداخت نمایند.