نظر مشورتی 7/96/3097 مورخ 1396/12/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه محاسبه و پرداخت میزان ارش جنایت وارده بر اعضاء و منافع زن با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: نحوه محاسبه ارش جنایت وارده بر اعضای زن و سقف آن چگونه است؟
پاسخ: ارش جنایت زن نباید بیش از دیه باشد و مابهالتفاوت آن از صندوق تأمین خسارتهای بدنی پرداخت میشود؛ ارش برخلاف دیه، نصف نمیشود.
به زبانِ ساده
پرسش درباره زنی بود که در آتشسوزی دچار سوختگی شده و برای او ارش تعیین شده بود. نظر میگوید ارش زن به علت زنبودن نصف نمیشود، اما میزان قابل پرداخت برای او از سقف مقرر فراتر نمیرود و مابهالتفاوت طبق قانون از صندوق تأمین خسارتهای بدنی پرداخت میشود.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر داده است؛ استعلام از سوی مرجع قضایی مطرح شده، اما هویت پرسشکننده و طرفین پرونده در متن مشخص نشده است.
چگونه: پس از طرح پرسش درباره میزان ارش سوختگی زن، اداره کل حقوقی رابطه سقف ارش با دیه و نحوه تأمین مابهالتفاوت را توضیح داد.
چرا مهم است: این نظر برای قضات، وکلا و زیاندیدگان در محاسبه ارش زنان و تشخیص مسئول پرداخت مابهالتفاوت مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مواد ۵۶۰ و ۵۶۲ و تبصره ماده ۵۵۱
مفاهیمِ حقوقی: ارش، دیه، جنایت بر اعضا و منافع، نظریه پزشکی قانونی، صندوق تأمین خسارتهای بدنی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا ارش زن باید دقیقاً به میزان تعیینشده از سوی پزشکی قانونی پرداخت شود؟
پزشکی قانونی میزان ارش را تعیین میکند و مکلف به رعایت سقف دیه نیست؛ با این حال ارش زن نباید بیش از دیه اعضا و منافع او باشد و مابهالتفاوت طبق تبصره ماده ۵۵۱ از صندوق تأمین خسارتهای بدنی تأمین میشود.
منظور از اینکه ارش زن «اگرچه مساوی با ارش همان جنایت در مرد باشد» چیست؟
ارش بهطور کامل به زن تعلق میگیرد و نصف نمیشود.
کلیدواژهها: ارش، دیه، زن، صندوق تأمین خسارتهای بدنی، قانون مجازات اسلامی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در يك پرونده خانمي به علت آتش سوزي تمامي بدن وي دچار سوختگي ميشود پزشكي قانوني براي وي 112 درصد ارش تعيين مي نمايد 75 درصد ميزان سوختگي حال اولاً: ب. ت. ب. صدر ماده 562 ق. م. ا ) كه مقرر داشته در موارد ارش فرقي ميان زن و مرد نيست آيا همان ميزاني كه پزشكي قانوني تعيين نموده بايد پرداخت شود يا خير؟ ثانياً: منظور از ذيل ماده ياد شده كه بيان داشته گرچه مساوي با ارش همان جنايت در مرد باشد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
بر اساس ماده 562 قانون مجازات اسلامي 1392، ميزان ارش جنايت وارده بر اعضاء و منافع زن، نبايد بيش از ديه اعضاء و منافع او باشد؛ لكن بر اساس تبصره ماده 551 قانون مذكور كه حكمي كلي است، مابه التفاوت آن از محل صندوق تأمين خسارتهاي بدني بايد تأمين شود. ثانيا پزشكي قانوني به عنوان كارشناس، ميزان ارش جنايت و صدمه وارده را تعيين مي كند و مكلف به رعايت تا سقف ديه نيست. منظور از عبارت "اگرچه مساوي با ارش همان جنايت در مرد باشد"، اين است كه ارش برخلاف ديه جراحت زن كه پس از رسيدن به حد معيني، نصف همان مقدار ديه در مرد مي شود (ماده 560 همان قانون)، به طور كامل به زن تعلق مي گيرد و نصف نمي شود.
نظریه مشورتی شماره 7/96/3097 مورخ 1396/12/16
موضوع استعلام به تعیین میزان ارش برای خانمی مربوط میشود که به دلیل آتشسوزی دچار سوختگی شده است و پزشکی قانونی میزان ارش را 112 درصد تعیین کرده است. پرسشها شامل این موارد است که آیا باید همان میزان تعیینشده پرداخت شود و مفهوم عبارت "اگرچه مساوی با ارش همان جنایت در مرد باشد" در ذیل ماده 562 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 چیست. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، میزان ارش ناشی از جنایت وارده بر اعضاء و منافع زن نباید از دیه اعضاء و منافع او بیشتر باشد و مابهالتفاوت آن باید از محل صندوق تامین خسارتهای بدنی تامین شود. همچنین، پزشکی قانونی به عنوان کارشناس، مسئول تعیین میزان ارش است و نیازی به رعایت سقف دیه ندارد. در نهایت، ارش به طور کامل به زن تعلق میگیرد و بر خلاف دیه جراحت که در برخی موارد ممکن است نصف شود، در اینجا نصف نخواهد شد.
تاریخ نظریه: 1396/12/16
شماره نظریه: 7/96/3097
شماره پرونده: 96-186/1-2286