نظر مشورتی 7/96/3104 مورخ 1396/12/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص تکلیف مالک یا متصرف ملک و اجرای احکام در بحث اجرای حکم اموال غیر منقول با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا شعبه برگزارکننده مزایده مکلف است ملک غیرمنقول فروخته شده را از محکومعلیه تحویل گرفته و به برنده مزایده تحویل دهد؟
پاسخ: بله، اجرای احکام مکلف است مال غیرمنقول را از متصرف تحویل گرفته و به برنده مزایده تحویل دهد، مگر اینکه متصرف شخص ثالثی باشد که مدعی حق است.
به زبانِ ساده
اگر اجرای احکام ملک را موقتاً به مالک یا متصرف سپرده باشد، آن شخص باید ملک را همانطور که تحویل گرفته بازگرداند. بنابراین اجرای احکام میتواند ملک را از او بگیرد و به برنده مزایده بدهد؛ اما بیرونکردن متصرف دیگری که ادعای حق دارد، نیازمند دعوا و حکم است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش درباره محکومعلیه، محکومله، مالک یا متصرف ملک و برنده مزایده است.
چگونه: استعلام درباره امتناع محکومعلیه از تحویل ملک فروختهشده در مزایده مطرح شد. اداره کل حقوقی با استناد به ماده ۱۱۱، وظیفه اجرای احکام را در بازپسگیری و تحویل ملک توضیح داد و وضعیت متصرف ثالث را جداگانه بیان کرد.
چرا مهم است: این نظر برای برنده مزایده و اجرای احکام روشن میکند چه زمانی تحویل ملک از مسیر اجرا انجام میشود و چه زمانی باید دعوا طرح کرد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
اموالي از ناحيه محكومٌ عليه جهت استيفا محكومٌ به، به اجراي احكام معرفي و اموال مذكور در مزايده اجراي احكام فروخته شده حال محكومٌ له مدعي است محكومٌ عليه از تحويل اموال ساختمان خوددداري مي نمايد آيا شعبه برگزاركننده مزايده مي تواند نسبت به تحويل آن اقدام نمايد يا محكومٌ له بايد براي تحويل موضوع مزايده بايد دعوي خلع يد مطرح نمايد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
مطابق ماده 111 قانون اجراي احكام مدني مال غير منقول بعد از تنظيم صورت و ارزيابي، حسب مورد موقتاً به مالك يا متصرف ملك تحويل مي شود و مشاراليه مكلف است ملك را همان طوري كه طبق صورت تحويل گرفته تحويل دهد .بنابراين، هرگاه اجراي احكام برابر اين ماده مال غير منقول را با تنظيم صورتجلسه موقتاً به مالك يا متصرف ملك تحويل داده باشد، از آنجا كه وي مكلف است ملك را همان طوري كه طبق صورت تحويل گرفته، تحويل دهد، بنابراين اجراي احكام هم مكلف است، نسبت به تحويل گرفتن ملك از مالك يا متصرف و تحويل دادن آن به برنده مزايده، اقدام كند. بديهي است، اگر ملك تحويل متصرفي غير از محكوم عليه (مالك) باشد و وي به ادعاي حقي حاضر به تخليه نباشد تخليه يد وي مستلزم طرح دعوا و صدور حكم مقتضي است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/3104 مورخ 1396/12/19
موضوع این استعلام، نحوه تحویل اموال غیرمنقول فروخته شده در مزایدهاجرای احکام به برنده مزایده و وضعیت تحویل آنها توسط محکومٌعلیه است. در این راستا، پرسش مطرح شده این است که آیا شعبه برگزارکننده مزایده میتواند اقدام به تحویل اموال نماید یا اینکه محکومٌله باید دعوی خلع ید را مطرح کند. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و مطابق با ماده 111 قانون اجرای احکام مدنی، در صورتی که مال غیرمنقول پس از تنظیم صورتجلسه و ارزیابی به مالک یا متصرف تحویل داده شود، آن شخص موظف است ملک را به همان شکل که دریافت کرده است، تحویل دهد. بنابراین، اجرای احکام نیز ملزم به تحویل ملک از مالک یا متصرف و ارائه آن به برنده مزایده است. اگر ملک در تصرف شخصی غیر از محکومٌعلیه باشد و آن شخص حاضر به تخلیه نباشد، برای تخلیه ملک نیاز به طرح دعوی و صدور حکم مقتضی وجود دارد.
تاریخ نظریه: 1396/12/19
شماره نظریه: 7/96/3104
شماره پرونده: 96-3/1-2369
مطابق ماده 111 قانون اجرای احکام مدنی مال غیر منقول بعد از تنظیم صورت و ارزیابی، حسب مورد موقتاً به مالک یا متصرف ملک تحویل میشود و مشارالیه مکلف است ملک را همانطوری که طبق صورت تحویل گرفته تحویل دهد.بنابراین، هرگاه اجرای احکام برابر این ماده مال غیر منقول را با تنظیم صورتجلسه موقتاً به مالک یا متصرف ملک تحویل داده باشد، از آنجا که وی مکلف است ملک را همان طوری که طبق صورت تحویل گرفته، تحویل دهد، بنابراین اجرای احکام هم مکلف است، نسبت به تحویل گرفتن ملک از مالک یا متصرف و تحویل دادن آن به برنده مزایده، اقدام کند. بدیهی است، اگر ملک تحویل متصرفی غیر از م. ع. (مالک) باشد و وی به ادعای حقی حاضر به تخلیه نباشد تخلیه ید وی مستلزم طرح دعوا و صدور حکم مقتضی است.