پرسش: آیا تعیین مجازات تغییر کاربری اراضی زراعی تابع درجهبندی ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی است؟
پاسخ: خیر، مجازات این بزه طبق ماده ۳ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی تعیین میشود و مقررات ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی تأثیری در میزان آن ندارد.
به زبانِ ساده
این نظر درباره مجازات تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها بدون مجوز است. جزای نقدی بر پایه بهای روز زمین با کاربری مورد نظر متخلف محاسبه میشود، نه بر اساس مبلغ مجازات درجه ۷.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ نام استعلامکننده و طرفین احتمالی پرونده در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به ماده ۳ قانون حفظ کاربری، میزان جزای نقدی را تعیینشده در همان ماده دانسته است. همچنین توضیح داده که ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی و تبصرههای آن صرفاً برای درجهبندی مجازات و جرم به کار میروند.
چرا مهم است: این نظر برای مراجع قضایی و وکلایی مفید است که باید جزای نقدی تغییر کاربری غیرمجاز را محاسبه و از درجه مجازات تفکیک کنند.
قوانینِ مرتبط: قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، ماده ۳ و تبصره ۱ ماده ۱؛ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، ماده ۱۹ و تبصره ۴ آن.
مفاهیمِ حقوقی: تغییر کاربری غیرمجاز، اراضی زراعی، باغ، جزای نقدی، بهای روز زمین، درجه مجازات، کمیسیون
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
جزای نقدی تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی و باغها چگونه تعیین میشود؟
از یک تا سه برابر بهای روز زمین با کاربری جدیدی که متخلف در نظر داشته است.
آیا جزای نقدی این جرم بر اساس مجازات درجه ۷ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی تعیین میشود؟
خیر؛ ماده ۱۹ برای تعیین درجه مجازات و جرم است و میزان جزای نقدی مقرر در ماده ۳ را تغییر نمیدهد.
کلیدواژهها: تغییر کاربری، اراضی زراعی، مجازات نقدی، قانون حفظ کاربری، قانون مجازات اسلامی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
به صراحت ماده 3 قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها (اصلاحي 1/8/1385)، مجازات مرتكب بزه تغيير كاربري اراضي زراعي و باغها بدون اخذ مجوز از كميسيون موضوع تبصره 1 ماده 1 قانون مذكور، "پرداخت جزاي نقدي از يك تا سه برابر بهاي اراضي زراعي و باغها به قيمت روز زمين با كاربري جديد كه مورد نظر متخلف بوده است"، تعيين ميگردد، نه بر اساس جزاي نقدي مذكور در درجه 7 ماده 19 قانون مجازات اسلامي 1392؛ زيرا مقررات ماده 19 قانون اخيرالذكر و تبصرههاي آن، صرفا ملاك تعيين درجه مجازات و درجه جرم است و تأثيري در ميزان مجازات جرم موضوع ماده 3 قانون صدرالذكر ندارد و تبصره 4 همين ماده نيز كه مقرر داشته "مقررات اين ماده و تبصرههاي آن تنها جهت تعيين درجه مجازات است و تأثيري در ميزان حداقل و حداكثر مجازاتهاي مقرر در قوانين جاري ندارد"، دلالت بر اين امر دارد.
نظریه مشورتی شماره 7/96/3151 مورخ 1396/12/21
موضوع استعلام درباره تعیین میزان جزای نقدی برای جرائم تغییر کاربری غیرمجازاراضی زراعی و باغها است. طبق رای وحدت رویههیات عمومی دیوان عالی کشور، این جرم در درجه 7 قرار دارد. پرسش این است که ب. ت. ب. تعیین جزای نقدی بیش از صد میلیون تومان توسط دادگاه و حداکثر جزای نقدی دو میلیون تومان برای جرائم تعزیری درجه 7، دادگاه باید چه کند؟ در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها (اصلاحی 1385/08/01) اشاره میکند که مجازات تغییر کاربری غیرمجاز شامل پرداخت جزای نقدی از یک تا سه برابر بهای اراضی زراعی و باغها به قیمت روز با کاربری جدید است. این موضوع مستقل از جزای نقدی مقرر در درجه 7 ماده 19 قانون مجازات اسلامی 1392 است. همچنین، تبصره 4 ماده 3 تاکید میکند که مقررات این ماده تنها برای تعیین درجه مجازات است و بر میزان حداقل و حداکثر مجازاتهای مقرر در قوانین جاری تاثیری ندارد.
تاریخ نظریه: 1396/12/21
شماره نظریه: 7/96/3151
شماره پرونده: 96-186/1-2328
ب. ت. ب. اینکه هیات عمومی دیوان عالی کشور طبق رای وحدت رویه درجه بزه تغییر کاربری غیر مجاز را درجه 7 تعیین نموده به لحاظ اینکه دادگاه طبق صورتجلسه کمیسیون تقویم اراضی زراعی و باغها میزان جزای نقدی را تعیین مینماید که گاهاً مبالغی بیش از صد میلیون تومان نیز میگردد این موضوع با میزان جزای نقدی در جرائم تعزیری درجه 7 که حد اکثر دو میلیون تومان تعیین شده منافات دارد تکلیف دادگاه در این خصوص چیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
به صراحت ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها (اصلاحی 1385/8/1)، مجازات مرتکب بزه تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره 1 ماده 1 قانون مذکور، پرداخت جزای نقدی از یک تا سه برابر بهای اراضی زراعی و باغها به قیمت روز زمین با کاربری جدید که مورد نظر متخلف بوده است، تعیین میگردد، نه بر اساس جزای نقدی مذکور در درجه 7 ماده 19 قانون مجازات اسلامی 1392؛ زیرا مقررات ماده 19 قانون اخیرالذکر و تبصرههای آن، صرفا ملاک تعیین درجه مجازات و درجه جرم است و تأثیری در میزان مجازات جرم موضوع ماده 3 قانون صدرالذکر ندارد و تبصره 4 همین ماده نیز که مقرر داشته مقررات این ماده و تبصرههای آن تنها جهت تعیین درجه مجازات است و تأثیری در میزان حداقل و حداکثر مجازاتهای مقرر در قوانین جاری ندارد، دلالت بر این امر دارد.