Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/96/3161 مورخ 1396/12/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه تعیین ارش برای نقص زیبایی با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #ارش #دیه #مجازات #منفعت #قصاص #جراحت #گونه #پیش‌بینی #عیب #تشخیص #مجنی‌علیه #زوال_بینایی #قضاییه #اعضا #صورت #منافع #عضو #دیه‌مقدر #فرد #نظریه‌مشورتی #قضایی #دیه‌کامل #علت_تامه #شرع #شارع #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا برای نقص زیبایی می‌توان علاوه بر دیه مقدر، ارش جداگانه تعیین کرد؟

پاسخ: در اعضایی که دیه مقدر دارند، دیه نقص زیبایی در آن مندرج است و ارش جداگانه تعلق نمی‌گیرد.

به زبانِ ساده

پرسش درباره این است که آیا آسیبِ واردشده به زیبایی بدن، جدا از دیه یا ارشِ آسیب اصلی، جبران جداگانه‌ای دارد یا نه. بخش موجود از نظر مشورتی می‌گوید در اعضا و منافعی که دیه مشخص دارند، نقص زیبایی در همان دیه لحاظ شده است. ادامه متن در دسترس نیست و نتیجه درباره پرسش‌های دیگر معلوم نیست.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش‌کننده و طرفین اختلاف نامطمئن.

چگونه: اداره کل حقوقی درباره چند پرسش پیرامون جبران نقص زیبایی اظهارنظر کرده است؛ متن ارائه‌شده در میانه پاسخ قطع شده است.

چرا مهم است: این متن برای فهم این‌که نقص زیبایی چه زمانی در دیه عضو منظور می‌شود و آیا جبران جداگانه دارد، مفید است؛ اما پاسخ کامل همه پرسش‌ها را در بر ندارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲؛ ماده یا مواد نامطمئن.

مفاهیمِ حقوقی: دیه، ارش، نقص جمال، دیه اعضا، دیه منافع، قصاص اعضا

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا زیبایی منفعت محسوب می‌شود؟

متنِ موجود پاسخ کامل این پرسش را نشان نمی‌دهد؛ فقط می‌گوید نقص جمال یکی از مبانی شرعیِ دیه اعضا و منافع است.

آیا برای نقص زیبایی، جدا از دیه یا ارش جراحت، ارش دیگری تعلق می‌گیرد؟

متنِ موجود پاسخ را کامل نکرده است؛ فقط بیان می‌کند در اعضا و منافعی که دیه مقدر دارند، در شرایط متعارف دیه دیگری بابت نقص زیبایی پرداخت نمی‌شود.

آیا نقص زیبایی در دیه مقدر عضو جداگانه جبران می‌شود؟

طبق بخش موجود، در شرایط متعارف نقص زیبایی در دیه مقدر آن عضو منظور شده و دیه دیگری بابت آن تعیین نمی‌شود.

کلیدواژه‌ها: ارش، دیه، نقص زیبایی، دیه مقدر، قانون مجازات اسلامی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : 1-آيا جمال و زيبايي يك منفعت محسوب مي گردد؟ 2-اگر پس از بهبودي جراحت زيبايي عضو و يا فرد از بين رفت آيا به آن ارش نقص زيبائي به طور جداگانه از ديه ارش اصل جراحت تعلق خواهد گرفت؟ 3-آيا زيبايي فقط براي بخش ها و اعضاي نمايان بدن مانند دست و صورت مطرح است يا ساير نواحي كه معمولاً پوشيده است را در برمي گيرد؟ 4-آيا در اين خصوص بين زن و مرد تفاوتي وجود دارد؟ 5- آيا ملاك هايي نظير سن، تاهل، شغل، وضعيت رواني فرد وضعيت فرهنگي ( تلقي فرد يا افراد جامعه پيرامون وي از زيبايي ) و .. نيز در ارزيابي نقص جمال مي بايست مدنظر قرار گيرند؟ 6-حداكثر ديه يا ارش متعلقه به نقص زيبايي در مرد يا زن چقدر است؟ 7-در مواردي كه قانونگذار براي اثر جراحت صورت يا اثر و عيب فاحش گونه قائل به ديه شده است آيا مي توان بابت نقص زيبايي نيز جداگانه ارش تعيين نمود؟ 8-در موارد قطع دست و پا يا قطع پستان يا خروج كره چشم از حدقه آيا نقص زيبائي به مصدوم تعلق مي گيرد. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- ب- با ملاحظه منابع و مباني فقهي قانون مجازات اسلامي 1392، چون يكي از دلايل وجود ديه اعضا و منافع در شرع، نقص جمال است و اين امري مفروض است بدون آنكه در قانون تصريحي به آن شده باشد و همچنين در قصاص اعضا نيز اين فلسفه و مبنا وجود دارد از اين اصل دو نتيجه حاصل مي شود: يك- در اعضا و منافعي كه ديه مقدر دارند، چون ديه نقص جمال، مندرج در آن ديه و يكي از دلايل وضع ديه است، در شرايط متعارف، ديه ديگري از باب نقص زيبايي وجود ندارد. دو- در مواردي كه اعضا يا منافع، فاقد ديه مقدر و واجد ارش باشند، در آنجا نيز يكي از عوامل تعيين ارش براي اعضا، نقص جمال است بدون آنكه به خود جمال به عنوان يك منفعت توجه شود. اين امر درتعيين ارش بيشتر منافع مي تواند جاري باشد. اما در جايي¬كه خود زيبايي، جداي از ساير اعضا و منافع مورد بحث باشد، اگر عضوي فراتر از عيب و اثر كه در برخي مواد به آن اشاره شده، نقص فاحشي به جاي بگذارد، همانند نقص حاصل از اسيدپاشي، در اينجا جمال به عنوان يك منفعت مستقل ايفاي نقش مي كند و ارش پذير است. به اين بيان كه بررسي نظرات فقها نشان مي دهد زيبايي تا حدي كه در متن يك عضو يا منفعت ديگر قرار دارد، ديه يا ارش همان عضو يا منفعت، نقص زيبايي را هم پوشش مي دهد. اما اگر اعضا به نحوي آسيب ببينند كه به صورت غيرمتعارف كراهت منظر و يا بهم ريختگي شكل بدن ايجاد نمايند، آن گاه زيبايي از حالت فرعيت اعضا يا منافع خارج مي شود و خود مستقلاً يك منفعت محسوب مي شود و نقص يا زوال آن طبق ماده 708 قانون مجازات اسلامي 1392 موجب ارش است. البته در اين صورت نيز بايد در محاسبه ارش ديه مقرر عضو يا اعضا به ويژه تبصره هاي 3 و 4 ماده 708 ياد شده مورد لحاظ قرار گيرد. 2- ب. ت. ب. سؤال نخست، پاسخ روشن است. 3- خير زيبايي براي همه اعضا قابل تصور است. با اين وصف صرف شمول زيبايي براي همه اعضاء بدن دلالت به ارش پذيري آن اعضا ندارد. 4- در زيبايي فرقي بين زن و مرد نيست. 5- در جايي كه حكم به ارش زيبايي به طور استثنايي مجاز باشد، تشخيص آن طبق ماده 449 قانون مجازات اسلامي 1392، به عهده مقام قضايي است كه مصاديق گفته شده در سؤال پنج مي تواند از معيارهاي تعيين ارش باشد. 6- در مواردي¬كه ارش زيبايي به تنهايي مجاز است (ب. ت. ب. پاسخ يك) اولاً ديه براي زيبايي به تنهايي جايگاهي ندارد. ثانياً ارش آن مطابق ماده 449 قانون ياد شده تعيين مي¬شود. اما ارش زيبايي نمي-تواند از ديه كامل آن عضوي كه نقص در آن موجب نقص زيبايي شده بيشتر باشد. 7- همانطوركه در پاسخ سؤال يك آمده است، ب. ت. ب. ماده 709 قانون مجازات اسلامي 1392 جراحات صورت توأم با نقص زيبايي ديه معين دارد و تعيين ارش فاقد مجوز است. 8- خير زيرا اولاً در قطع دست و پا همان گونه كه در پاسخ سؤال 1 اشاره شد علت اصلي قصاص زوال يا نقصان زيبايي مجني عليه است كه در كنار منافع ديگر علت تامه قصاص را شكل مي دهند. بنابراين در فرض ديه، پرداخت ديه هم با همان تعليل، قابل توجيه است و در شرع و قانون ديه يا ارش براي نقص زيبايي حاصل از قطع دست يا پا به صورت مجزا پيش¬بيني نشده است. ثانياً در قطع پستان به خود عضو، ديه و به منفعت اصلي آن يعني شير، ارش تعلق گرفته است (مواد 669 و 670 قانون مجازات اسلامي 1392) و نقص زيبايي در هر دو، مبناي ديه و ارش است. بنابراين ارش جداگانه براي زيبايي فاقد مبناي حقوقي است (ماده 587 در باب ديه اعضا) و از سوي ديگر در باب منافع، براي از بين بردن بينايي نيز ديه مقدر در نظر گرفته شده است (ماده 689). با اين حال ماده 692 در صورت اجتماع زوال چشم و زوال بينايي فقط يك ديه را تعيين كرده است. از آنجاييكه در خروج كره چشم از حدقه در نظر شارع يكي از دلايل تعيين ديه همان نقص زيبايي بوده است، تعيين ارش جايگاهي ندارد. نظریه مشورتی شماره 7/96/3161 مورخ 1396/12/22 موضوع استعلام شامل چندین پرسش درباره مفهوم و ارزیابی نقص جمال و زیبایی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است. در پاسخ به این پرسش‌ها، اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح داده است که جمال و زیبایی به عنوان یک منفعت محسوب نمی‌شوند و دیه نقص جمال در دیه اعضا و منافع در نظر گرفته می‌شود. همچنین، در مواردی که آسیب‌ها باعث کراهت منظر می‌شوند، جمال به عنوان یک منفعت مستقل ارزیابی شده و طبق ماده 708 قانون مجازات اسلامی، ارش تعلق می‌گیرد. زیبایی برای تمامی اعضای بدن قابل تصور است و تفاوتی بین زن و مرد وجود ندارد. معیارهایی مانند سن و وضعیت فرهنگی می‌توانند در تعیین ارش زیبایی مدنظر قرار گیرند. حداکثر ارش زیبایی نمی‌تواند از دیه کامل عضو آسیب‌دیده بیشتر باشد و در مواردی که دیه مشخصی برای جراحات وجود دارد، ارش زیبایی جداگانه مجاز نیست. در نهایت، برای قطع اعضای بدن، دیه یا ارش جداگانه برای نقص زیبایی پیش‌بینی نشده است و در موارد خاص، مانند قطع پستان و خروج کره چشم، دیه یا ارش بر اساس مواد قانونی مربوطه تعیین می‌شود. تاریخ نظریه: 1396/12/22 شماره نظریه: 7/96/3161 شماره پرونده: 96-186/1-794 2- ب. ت. ب. سوال نخست، پاسخ روشن است. 5- در جایی که حکم به ارش زیبایی به طور استثنایی مجاز باشد، تشخیص آن طبق ماده 449 قانون مجازات اسلامی 1392، به عهده مقام قضایی است که مصادیق گفته شده در سوال پنج می‌تواند از معیارهای تعیین ارش باشد. 7- همانطورکه در پاسخ سوال یک آمده است، ب. ت. ب. ماده 709 قانون مجازات اسلامی 1392 جراحات صورت توأم با نقص زیبایی دیه معین دارد و تعیین ارش فاقد مجوز است. 8- خیر زیرا اولاً در قطع دست و پا همان گونه که در پاسخ سوال 1 اشاره شد علت اصلی قصاص زوال یا نقصان زیبایی مجنی علیه است که در کنار منافع دیگر علت تامه قصاص را شکل می دهند. بنابراین در فرض دیه، پرداخت دیه هم با همان تعلیل، قابل توجیه است و در شرع و قانون دیه یا ارش برای نقص زیبایی حاصل از قطع دست یا پا به صورت مجزا پیش‌بینی نشده است. ثانیاً در قطع پستان به خود عضو، دیه و به منفعت اصلی آن یعنی شیر، ارش تعلق گرفته است (مواد 669 و 670 قانون مجازات اسلامی 1392) و نقص زیبایی در هر دو، مبنای دیه و ارش است. بنابراین ارش جداگانه برای زیبایی فاقد مبنای حقوقی است (ماده 587 در باب دیه اعضا) و از سوی دیگر در باب منافع، برای از بین بردن بینایی نیز دیه مقدر در نظر گرفته شده است (ماده 689). با این حال ماده 692 در صورت اجتماع زوال چشم و زوال بینایی فقط یک دیه را تعیین کرده است. از آنجاییکه در خروج کره چشم از حدقه در نظر شارع یکی از دلایل تعیین دیه همان نقص زیبایی بوده است، تعیین ارش جایگاهی ندارد.

موارد مرتبط 10

آرای مرتبط 1

نظریات مشورتی 7

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین