1- طبق تبصره ماده 718
قانون مجازات اسلامي 1375، جرايم موضوع مواد 714 و 718 اين قانون از شمول بند 1 ماده 3 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در مواد معين مصوب 1373 مستثني شدهاند. ب. ت. ب. ميزان
حبس مقرر در ماده 714 قانون صدرالذكر (شش
ماه تا سه سال) جرايم موضوع اين ماده (
قتل غيرعمدي در اثر تصادفات رانندگي) مشمول بند 2 ماده 3 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين نيز نيست؛ لذا دادگاه ب. ت. ب. ماده 68 قانون
مجازات اسلامي 1392 و لحاظ رأي وحدت رويه شماره 746-29/10/1394 ديوان عالي كشور ميتواند جزاي نقدي جايگزين حبس را طبق ماده 86 قانون اخيرالذكر تعيين نمايد.
2- جرايمي كه مجازات قانوني آنها حبس درجه 7 تعيين شده، مانند
جرم موضوع ماده 62 "قانون بيمه اجباري
خسارت وارده به
شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب 20/2/1395"، ب. ت. ب. ميزان حبس درجه 7 در تقسيمبندي مجازات تعزيري ماده 19 قانون مجازات اسلامي 1392 (حبس از 91 روز تا شش ماه، حبس درجه 7 است)، مشمول بند 2 ماده 3 قانون برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين نيستند؛ لذا دادگاه ب. ت. ب. ماده 66 قانون مجازات اسلامي 1392 و لحاظ رأي وحدت رويه 746-26/10/1394، مرتكبان را به جاي حبس، به مجازات جايگزين حبس محكوم مينمايد كه در اين
صورت جزاي نقدي مجازات جايگزين حبس بر اساس بند ب ماده 86 قانون اخيرالذكر تعيين ميشود.
نظریه مشورتی شماره 7/96/540 مورخ 1396/03/07
موضوع استعلام شامل دو پرسش در مورد تعیین مجازات برای
جرایم مربوط به تخلفات رانندگی و
بیمه اجباری خسارات ناشی از وسایل نقلیه است. پرسش اول به این موضوع میپردازد که آیا مجازات
بیاحتیاطی در رانندگی که منجر به قتل غیرعمدی میشود، باید بر اساس بند اول یا دوم
تعرفههای خدمات
قضایی تعیین شود.
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه پاسخ میدهد که ب. ت. ب.
تبصره ماده 718 قانون مجازات اسلامی، این جرم تحت پوشش بند 2 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت نیست و دادگاه میتواند
جزای نقدی جایگزین حبس را بر اساس ماده 86 قانون مجازات اسلامی تعیین کند. پرسش دوم درباره مجازات حبس درجه 7 برای معرفی نادرست شخص به عنوان
راننده وسیله نقلیه است. پاسخ به این پرسش نیز تاکید میکند که این جرم نیز تحت پوشش بند 2 ماده 3 قانون مذکور نیست و دادگاه میتواند با رعایت ماده 66 قانون مجازات اسلامی، مجازات جایگزین حبس را تعیین کند که جزای نقدی آن بر اساس بند ب ماده 86 مشخص میشود.
تاریخ نظریه: 1396/03/07
شماره نظریه: 7/96/540
شماره پرونده: 69-681/1-492
1- ب. ت. های خدمات قضائی سال 96 که در پیوست
قانون بودجه کل کشور آمده در یکی از بندهای چنین آمده در هر مورد که در
قوانین حداکثر مجازات کمتر از 91 روز حبس یا
مجازات تعزیری موضوع تخلفات رانندگی یا مجازات جایگزین حبس باشد تعرفه آن 000/300/3
ریال تا 000/000/33 م. ب. و در بندی دیگر آمده هر گاه حداقل مجازات کمتر از 91 روز حبس و حداکثر آن بیشتر از یک سال یا مجازات جایگزین حبس باشد و به اختیار دادگاه جزای نقدی مورد حکم واقع شود تعرفه آن 000/000/99 ریال تا 000/000/990 م. ب..
س: اعمال مجازات بی احتیاطی در امر رانندگی منتهی به قتل غیرعمدی با این
استدلال که جزء تخلفات رانندگی م. ب. با بند اولی صورت خواهد گرفت و یا با این استدلال که حداکثر مجازات قانونی آن بیش از یک سال م. ب. بن بند دومی 2صورت خواهد گرفت؟
2- برابر
ماده 62 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 95 برای بزه معرفی شخص بر خلاف واقع به عنوان
راننده وسیله نقلیه مسبب حادثه مجازات حبس درجه هفت معین شده است؟
س: آیا دادگاه مکلف است صرفاً برای مجازات مذکور حبس تعیین نماید و یا اینکه برابر ماده 66 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 و با رعایت شرایط آن ماده و لحاظ رأی وحدت رویه 746- 1394/10/29 هیأت عمومی دیوانعالی کشور دادگاه با ید مجازات جایگزین حبس بدهد و اگر دادگاه بایستی مجازات جایگزین حبس اعمال نماید و ب. ت. های خدمات قضائی سال 96 بایستی 000/000/33 ریال تا 000/000/99 ریال تعیین مجازات کند و در این صورت مجازات مذکور از نوع درجه چند خواهد بود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- طبق تبصره ماده 718 قانون مجازات اسلامی 1375، جرایم موضوع مواد 714 و 718 این قانون از شمول بند 1 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در مواد معین مصوب 1373 مستثنی شدهاند. ب. ت. ب. میزان حبس مقرر در ماده 714 قانون صدرالذکر (شش ماه تا سه سال) جرایم موضوع این ماده (قتل غیرعمدی در اثر تصادفات رانندگی) مشمول بند 2 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین نیز نیست؛ لذا دادگاه ب. ت. ب. ماده 68 قانون مجازات اسلامی 1392 و لحاظ رأی وحدت رویه شماره 746- 1394/10/29
دیوان عالی کشور میتواند جزای نقدی جایگزین حبس را طبق ماده 86 قانون اخیرالذکر تعیین نماید.
2- جرایمی که مجازات قانونی آنها حبس درجه 7 تعیین شده، مانند جرم موضوع ماده 62 قانون بیمه اجباری خسارت وارده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395/2/20، ب. ت. ب. میزان حبس درجه 7 در تقسیمبندی مجازات تعزیری ماده 19 قانون مجازات اسلامی 1392 (حبس از 91 روز تا شش ماه، حبس درجه 7 است)، مشمول بند 2 ماده 3 قانون برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین نیستند؛ لذا دادگاه ب. ت. ب. ماده 66 قانون مجازات اسلامی 1392 و لحاظ رأی وحدت رویه746- 1394/10/26، مرتکبان را به جای حبس، به مجازات جایگزین حبس
محکوم مینماید که در این صورت جزای نقدی مجازات جایگزین حبس بر اساس بند ب ماده 86 قانون اخیرالذکر تعیین میشود.