پرسش: آیا دعاوي مطالبه مالالاجاره و خسارات وارده به اموال غیرمنقول در صلاحیت شورای حل اختلاف است؟
پاسخ: مطالبه مالالاجاره ناشي از قرارداد تا نصاب قانونی در صلاحیت شوراهای حل اختلاف است، اما دعاوی فاقد منشأ قراردادی از صلاحیت آن خارج است.
به زبانِ ساده
این نظر میان مطالبات قراردادی و مطالبات بدون منشأ قراردادی درباره املاک غیرمنقول تفاوت میگذارد. مطالبه وجه قراردادی، از جمله مالالاجاره، تا نصاب مقرر در صلاحیت شورا دانسته شده است؛ اما خسارت به ملک و اجرتالمثلِ بدون منشأ قراردادی خارج از صلاحیت شورا اعلام شدهاند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ طرفین اختلاف در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با توجه به ماده ۲۰ قانون مدنی و رأی وحدت رویه یادشده، میان دعاوی ناشی از قرارداد و دعاوی فاقد منشأ قراردادی تفکیک کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای تشخیص مرجع صالح در مطالبه اجارهبها، خسارت ملک یا اجرتالمثل به کار میآید.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، ماده ۲۰؛ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴، بند الف ماده ۹؛ رأی وحدت رویه شماره ۳۱ مورخ ۱۳۶۳/۰۹/۰۵
مفاهیمِ حقوقی: مال غیرمنقول، مالالاجاره، منشأ قراردادی، خسارت، اجرتالمثل ایام تصرف، صلاحیت شورای حل اختلاف، نصاب
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
مطالبه مالالاجاره قراردادیِ مربوط به ملک غیرمنقول تا نصاب مقرر در صلاحیت شوراست؟
بله.
مطالبه خسارت به ملک غیرمنقول در صلاحیت شورای حل اختلاف است؟
خیر؛ طبق این نظر، از صلاحیت شورا خارج است.
مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف ملک غیرمنقولِ بدون منشأ قراردادی در صلاحیت شورا است؟
خیر.
کلیدواژهها: شورای حل اختلاف، مالالاجاره، اجرتالمثل، اموال غیرمنقول، صلاحیت دادگاه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
ب. ت. ب. ماده 20 قانون مدني و ضابطه ارائه شده در رأي وحدت رويه شماره 31 مورخ 5/9/1363، دعاوي راجع به مطالبه وجوه مربوط به اموال غير منقول ناشي از عقود و قراردادها از جمله مال الاجاره تا نصاب مقرر در بند الف ماده 9 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394 در صلاحيت شوراهاي مزبور مي باشد و دعاوي راجع به خسارات وارده به اموال غيرمنقول و نيز اجرت المثل ايام تصرف اموال يادشده كه فاقد منشأ قراردادي است، از صلاحيت شوراهاي يادشده، خارج است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/855 مورخ 1396/04/17
موضوع استعلام درباره صلاحیتشورای حل اختلاف در خصوص مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف مستاجر پس از تخلیه ملک است. سوال این است که آیا این مطالبه در صلاحیت شورای حل اختلاف است یا دادگاه عمومی حقوقی. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه بیان میکند که بر اساس ماده 20 قانون مدنی و رای وحدت رویه شماره 31 مورخ 1363/09/05، دعاوی مربوط به مطالبه وجوه ناشی از اموال غیرمنقول، از جمله مالالاجاره، تا سقف تعیین شده در بند الف ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394، در صلاحیت شوراهای حل اختلاف است. اما دعاوی مربوط به خسارات وارده به اموال غیرمنقول و اجرتالمثل ایام تصرف که منشا قراردادی ندارند، از صلاحیت این شوراها خارج هستند.
تاریخ نظریه: 1396/04/17
شماره نظریه: 7/96/855
شماره پرونده: 69-812-533
با عنایت به بند ب ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف آیا مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف مستاجر بعد از تخلیه عین مستاجره در صلاحیت شورای حل اختلاف م. ب. یا دادگاه عمومی حقوقی.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ب. ت. ب. ماده 20 قانون مدنی و ضابطه ارائه شده در رأی وحدت رویه شماره 31 مورخ 1363/9/5، دعاوی راجع به مطالبه وجوه مربوط به اموال غیر منقول ناشی از عقود و قراردادها از جمله مالالاجاره تا نصاب مقرر در بند الف ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 در صلاحیت شوراهای مزبور م. ب. و دعاوی راجع به خسارات وارده به اموال غیرمنقول و نیز اجرتالمثل ایام تصرف اموال یادشده که فاقد منشأ قراردادی است، از صلاحیت شوراهای یادشده، خارج است.