پرسش: آیا صدور قرار منع تعقیب به درخواست برخی ورثه، مانع شکایت سایر ورثه است؟
پاسخ: به دلیل تعدد شکات خصوصی، صدور قرار منع تعقیب یا برائت نسبت به برخی از آنان، ایجاد اعتبار امر مختومه کیفری برای سایر شکاتچ نمیکند.
به زبانِ ساده
اگر در یک پرونده کیفری، دادسرا برای یک نفر قرار منع تعقیب صادر کند، این به این معنا نیست که پرونده برای همیشه بسته شده است. اگر شخص دیگری (مثلاً یکی دیگر از ورثه) همان شکایت را مطرح کند، دادگاه نمیتواند بگوید چون قبلاً رسیدگی شده، دیگر رسیدگی نمیکنم؛ بلکه باید به شکایت جدید رسیدگی کند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه (صادرکننده نظریه)؛ ورثه صادرکننده چک (شاکیان) و دارنده چک (مشتکیعنه).
چگونه: با استعلام در خصوص تاثیر قرار منع تعقیب قبلی بر شکایت جدید ورثه دیگر، اداره حقوقی اعلام کرد که تعدد شکات مانع از رسیدگی مجدد نیست.
چرا مهم است: این متن برای شاکیان خصوصی مهم است تا بدانند حقوق آنها در طرح شکایت مستقل است و قرار منع تعقیب صادر شده برای دیگران، مانع پیگیری حق آنها نمیشود.
مفاهیمِ حقوقی: قرار منع تعقیب، اعتبار امر مختومه کیفری، شکایت خصوصی، تعدد شکات، برائت.
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا صدور قرار منع تعقیب برای برخی از شکات، مانع شکایت دیگران میشود؟
خیر، اعتبار امر مختومه نسبت به شکایتهای بعدی که توسط سایر شکات مطرح میشود، حاکم نیست.
آیا شکایت جدید ورثه دیگر علیه دارنده چک، اعتبار امر مختوم کیفری دارد؟
خیر، شکایت جدید اعتبار امر مختوم کیفری ندارد.
کلیدواژهها: اعتبار امر مختومه کیفری، قرار منع تعقیب، تعدد شکات، شاکی خصوصی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/904 مورخ 1396/04/25
خ. م.:
موضوع این استعلام درباره امکان طرح شکایت مجدد علیه دارنده چکها پس از صدور قرار منع تعقیب در دادسرا به دلیل اتهام جعل و استفاده از سند جعلی است. در این مورد، دو نفر از ورثهصادرکننده چکها شکایتی را مطرح کردهاند و پس از رسیدگی، قرار منع تعقیب صادر و تایید شده است. سپس یکی دیگر از ورثه شکایتی مشابه علیه دارنده چکها مطرح کرده است. اداره کل حقوقی قوه قضائیه اعلام کرده است که ب. ت. ب. تعدد شکات خصوصی و صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت در مورد شکایت برخی از شکات، اعتبار امر مختومه نسبت به شکایتهای بعدی که پس از این قرار یا حکم مطرح میشوند، حاکم نیست. بنابراین، شکایت جدید از سوی ورثه دیگر اعتبار امر مختوم کیفری نخواهد داشت.
تاریخ نظریه: 1396/04/25
شماره نظریه: 7/96/904
شماره پرونده: 620-1/168-96
استعلام:
دارنده دو فقره چک جهت مطالبه وجوه چکها به قسمت اجرای اداره ثبت مراجعه و ملکی را از صادر کننده چکها به اجرای ثبت معرفی و پس از تشریفات قانونی وجوه چکها از محل مزایده تامین میشود پس از این ماجرا دو نفر از ورثه صادرکننده چکها شکایتی را از دارنده تحت عناوین جعل و استفاده از سند مجعول و تحصیل مال از طریق نامشروع در دادسرای عمومی و انقلاب مطرح و اظهار میدارند که مورثشان چکهای مذکور را صادر نکرده و تقاضای تعقیب دارنده چکها را مینمایند دادسرا پس از رسیدگیهای معموله قرار منع تعقیب مشتکی عنه دارنده چک ها را صادر و با اعتراض شکات قرار مذکور در دادگاه کیفری2 تایید میشود پس از این ماجرا ورثهی دیگر شکایتی مشابه شکایت دو ورثه بالا علیه دارنده چکها در دادسرای عمومی وانقلاب مطرح مینماید و تقاضای رسیدگی میکند با عنایت به اینکه در امور کیفری در صورت صدور حکم یا قرار منع تعقیب درباره یک جرم یا جرائم منتسب طرح دعوی عمومی جدید نسبت به آن ممکن نیست و فرض بر صحت احکام و قرارهای نهایی قطعی است بنابراین ب. ت. ب. مراتب مذکور آیا شکایت مطروحه مجدد از سوی احد از ورثه اعتبار امر مختوم کیفری دارد یا خیر.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که به مناسبت تعدد شکات خصوصی در موضوع واحد، پروندههای متعددی تشکیل شده است، صدور حکم برائت یا قرار منع تعقیب قبلی در خصوص شکایت برخی شکات، موجب حاکمیت اعتبار امر مختومه نسبت به شکایت شکات بعدی که متعاقب صدور حکم برائت یا قرار منع تعقیب شکایت کرده اند، نمی گردد.