جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: آیا زوج میتواند با صرف حضور در ایران و بدون تغییر واقعی اقامتگاه، درخواست جلوگیری از خروج زوجه از کشور را داشته باشد؟
پاسخ: خیر، صرف حضور زوجین در ایران به معنای تغییر اقامتگاه نیست و اداره گذرنامه نمیتواند به صرف تقاضای زوج از خروج زوجه جلوگیری کند.
به زبانِ ساده
متن درباره زوجینی است که در خارج از کشور زندگی میکردهاند و سپس در ایران حاضر شدهاند. حضور در ایران بهتنهایی اقامتگاه را تغییر نمیدهد و در صورت اختلاف، مرجع قضایی باید این موضوع را احراز کند. در این وضعیت، اداره گذرنامه نمیتواند فقط با درخواست شوهر مانع صدور گذرنامه یا خروج زن شود.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده و موضوع درباره زوج و زوجه است.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به مواد قانون مدنی، حضور در ایران را از تغییر اقامتگاه جدا دانسته و اختیار اداره گذرنامه را در فرض سؤال محدود کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای زوجین و اداره گذرنامه در تشخیص اثر اقامت در ایران و درخواست شوهر درباره گذرنامه زن کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، مواد ۱۰۰۴ و ۱۰۰۵؛ قانون گذرنامه، بند ۳ ماده ۱۸
مفاهیمِ حقوقی: اقامتگاه، تغییر اقامتگاه، اقامتگاه زن شوهردار، مرجع قضایی ذیصلاح، صدور گذرنامه، خروج از کشور
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا صرف حضور زوجین در ایران به معنای تغییر اقامتگاه آنهاست؟
خیر؛ صرف حضور در ایران بهتنهایی به معنای تغییر اقامتگاه نیست.
در صورت اختلاف زوجین درباره تغییر اقامتگاه، چه مرجعی آن را احراز میکند؟
مرجع قضایی ذیصلاح.
آیا اداره گذرنامه میتواند صرفاً با درخواست شوهر از صدور گذرنامه یا خروج زن جلوگیری کند؟
در فرض مطرحشده، خیر.
آیا در این فرض مداخله دادستان لازم است؟
خیر.
کلیدواژهها: اقامتگاه، خروج از کشور، گذرنامه، زوجه، زوج، دادستان
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
با عنايت به ماده 1004 قانون مدني ”تغيير اقامتگاه به وسيله سكونت حقيقي در محل ديگر به عمل ميآيد، مشروط به اينكه مركز مهم او نيز به همان محل انتقال يافته باشد“ و برابر ماده 1005 همين قانون ”اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر است“. بنابراين در فرض سؤال كه زوجين مقيم خارج از كشور بودهاند صرف حضور ايشان در ايران به معناي تغيير اقامتگاه نيست و در صورت اختلاف زوجين در خصوص اين امر به نظر ميرسد، احراز تغيير اقامتگاه با مرجع قضايي ذيصلاح است و در هر حال اداره گذرنامه در اين حالت ب. ت. ب. اطلاق ذيل بند 3 ماده 18 قانون گذرنامه به صرف تقاضاي زوج نميتواند از صدور گذرنامه و خروج زوجه جلوگيري به عمل آورد و در نتيجه در فرض سؤال نيازي به مداخله دادستان نيز نميباشد.
نظریه مشورتی شماره 7/97/1351 مورخ 1398/02/11
موضوع این استعلام بررسی وضعیت اقامتگاه زوجینی است که در خارج از کشور زندگی میکنند و تاثیر آن بر صدور گذرنامه برای زوجه م. ب.. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، طبق ماده 1004 قانون مدنی، تغییر اقامتگاه تنها زمانی محقق میشود که فرد بهطور واقعی در محل جدید ساکن شود و مرکز مهم زندگی خ. ر. ب. آنجا منتقل کند. همچنین، بر اساس ماده 1005 همان قانون، اقامتگاه زن شوهردار تابع اقامتگاه شوهر اوست. بنابراین، حضور زوجین در ایران بهتنهایی به معنای تغییر اقامتگاه نیست و در صورت بروز اختلاف، تشخیص تغییر اقامتگاه بر عهده مرجع قضایی ذیصلاح است. به همین دلیل، اداره گذرنامه نمیتواند صرفاً به درخواست شوهر از صدور گذرنامه و خروج زوجه جلوگیری کند و نیازی به مداخله دادستان نیز وجود ندارد.
تاریخ نظریه: 1398/02/11
شماره نظریه: 7/97/1351
شماره پرونده: 97-17-1351
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با عنایت به ماده 1004 قانون مدنی ”تغییر اقامتگاه به وسیله سکونت حقیقی در محل دیگر به عمل میآید، مشروط به اینکه مرکز مهم او نیز به همان محل انتقال یافته باشد“ و برابر ماده 1005 همین قانون ”اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر است“. بنابراین در فرض سوال که زوجین مقیم خارج از کشور بودهاند صرف حضور ایشان در ایران به معنای تغییر اقامتگاه نیست و در صورت اختلاف زوجین در خصوص این امر به نظر میرسد، احراز تغییر اقامتگاه با مرجع قضایی ذیصلاح است و در هر حال اداره گذرنامه در این حالت ب. ت. ب. اطلاق ذیل بند 3 ماده 18 قانون گذرنامه به صرف تقاضای زوج نمیتواند از صدور گذرنامه و خروج زوجه جلوگیری به عمل آورد و در نتیجه در فرض سوال نیازی به مداخله دادستان نیز نمیباشد.