پرسش: آیا تقدیم دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت، مبدأ جدیدی برای مهلت فرجامخواهی ایجاد میکند؟
پاسخ: خیر، تقدیم دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت یا ناقص، مبدأ جدیدی برای مهلت فرجامخواهی ایجاد نمیکند؛ اما دادخواست تجدیدنظری که داخل در مهلت فرجامخواهی باشد میتواند با رعایت مقررات فرجامخواهی محسوب شود.
به زبانِ ساده
این نظر درباره زمان آغاز مهلت فرجامخواهی و اثر دادخواست تجدیدنظر دیرهنگام یا ناقص است. چنین دادخواستی مبدأ تازهای برای مهلت فرجامخواهی نمیسازد. با این حال، دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت، اگر در مهلت فرجامخواهی تقدیم شده باشد، ممکن است با رعایت تشریفات، فرجامخواهی محسوب شود.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ متن، طرفین پرونده یا هویت استعلامکننده را مشخص نمیکند.
چگونه: اداره حقوقی مبدأ مهلت فرجامخواهی را بر اساس بند «ب» ماده ۳۹۸ تعیین کرد و جداگانه اثر دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت یا ناقص را توضیح داد.
چرا مهم است: این نظر برای اشخاص و وکلایی مفید است که میخواهند مهلت فرجامخواهی را پس از تقدیم دادخواست تجدیدنظر محاسبه کنند.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، بند «ب» ماده ۳۹۸ و تبصره ۳ ماده ۳۰۶.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
الف وب: با عنايت به بند ب ماده 398 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي وانقلاب در امور مدني 1379 ابتداي مهلت فرجامخواهي نسبت به احكام و قرارهاي قابل تجديدنظر دادگاه بدوي كه نسبت به آن تجديدنظرخواهي نشده است، از تاريخ انقضاي مهلت تجديدنظر است. بنابراين اولاً: تقديم دادخواست تجديدنظر خارج از مهلت، باعث ايجاد مبدأ جديدي براي مهلت فرجامخواهي نميشود. شايسته ذكر است با عنايت به ملاك تبصره 3 ماده 306 قانون ياد شده بلكه قياس اولويت آن، تلقي دادخواست تجديدنظري كه خارج از مهلت تجديدنظرخواهي تقديم شده امّا داخل در مهلت فرجامخواهي است با رعايت مقررات مربوط از جمله پرداخت مابهالتفاوت هزينه دادرسي ميتواند فرجامخواهي محسوب شود. ثانياً: تقديم دادخواست تجديدنظر ناقص نيز باعث ايجاد مبدأ جديدي براي مهلت فرجامخواهي نميشود.
نظریه مشورتی شماره 7/97/1630 مورخ 1397/05/30
موضوع استعلام درباره چگونگی محاسبه مهلت فرجامخواهی در شرایطی است که دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت قانونی ارائه شده یا به دلیل عدم رفع نقص، قرار رد دادخواست صادر شده است. اداره کل حقوقی قوه قضائیه در پاسخ به این استعلام اعلام کرده است که طبق بند ب ماده 398 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی 1379، مهلت فرجامخواهی از تاریخ پایان مهلت تجدیدنظر آغاز میشود و ارائه دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت، مبدا جدیدی برای مهلت فرجامخواهی ایجاد نمیکند. همچنین، ارائه دادخواست تجدیدنظر ناقص نیز تغییری در مهلت فرجامخواهی ایجاد نمیکند. بنابراین، دادخواست تجدیدنظری که خارج از مهلت ارائه شده اما در مهلت فرجامخواهی قرار دارد، میتواند ب. ر. م. به عنوان فرجامخواهی در نظر گرفته شود.
تاریخ نظریه: 1397/05/30
شماره نظریه: 7/97/1630
شماره پرونده: 1693-1/127-96
چنانچه حکم صادره قابل تجدید نظر و نیز فرجامخواهی باشد و ت. ن. خ. در خارج از فرجه قانونی تجدید نظرخواهی دادخواست تجدید نظر خ. ر. ب. شعبه تقدیم کند در حالی که فرجه فرجام خواهی باقی است و دادگاه نیز بلحاظ طرح دادخواست در خارج از فرجه قانونی قرار رد دادخواست صادر نماید با وصف قابل تجدید نظرخواهی بودن قرار رد دادخواست و اینکه نسبت به قرار مذکور درخواست تجدید نظر گردد.
الف- آیا متهم فرجامخواهی نسبت به حکم صادره اول بعد از قطعیت قرار رد دادخواست تجدید نظر آغاز میگردد یا مهلت زمانی برای فرجامخواهی بلافاصله پس از اتمام مهلت تجدید نظرخواهی از حکم اول و زمان ابلاغ محاسبه میگردد
ب- در حالی که قرار رد دادخواست تجدید نظربلحاظ عدم رفع نقص در فرجه قانونی صادر گردد نحوه محاسبه چگونه است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
الف وب: با عنایت به بند ب ماده 398 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنی 1379 ابتدای مهلت فرجامخواهی نسبت به احکام و قرارهای قابل تجدیدنظر دادگاه بدوی که نسبت به آن تجدیدنظرخواهی نشده است، از تاریخ انقضای مهلت تجدیدنظر است. بنابراین اولاً: تقدیم دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت، باعث ایجاد مبدأ جدیدی برای مهلت فرجامخواهی نمیشود. شایسته ذکر است با عنایت به ملاک تبصره 3 ماده 306 قانون یاد شده بلکه قیاس اولویت آن، تلقی دادخواست تجدیدنظری که خارج از مهلت تجدیدنظرخواهی تقدیم شده امّا داخل در مهلت فرجامخواهی است ب. ر. م. مربوط از جمله پرداخت مابهالتفاوتهزینه دادرسی میتواند فرجامخواهی محسوب شود. ثانیاً: تقدیم دادخواست تجدیدنظر ناقص نیز باعث ایجاد مبدأ جدیدی برای مهلت فرجامخواهی نمیشود.