نظر به اينكه منظور از مفاد استعلام در نهايت تعيين تكليف مربوط به وظيفه كنترل و
نظارت و حفاظت اراضي ملي در اين مناطق است كه به عهده كدام دستگاه ميباشد، پاسخ اين است كه طبق
ماده 10 قانون زمين شهري مصوب 22/6/1366 و ماده 20 آييننامه اجرايي اين قانون مصوب 24/3/1371 اراضي ملي واقع در محدوده و حريم شهر در اختيار
وزارت راه و شهرسازي است و بنابراين، در
صورت انتقال اراضي ملي و منابع طبيعي به لحاط توسعه و گسترش محدوده شهر و قرار گرفتن اين اراضي در محدوده و حريم شهر، وظيفه كنترل و نظارت و حفاظت اراضي ملي بر عهده وزارت راه و شهرسازي است.
نظریه مشورتی شماره 7/97/1840 مورخ 1397/06/17
موضوع استعلام مربوط به تعیین مسئولیت کنترل، نظارت و حفاظت از
اراضی ملی واقع در محدوده و حریم شهرها است. پرسش این است که کدام
دستگاه مسئول نظارت بر این
اراضی است.
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه در پاسخ به این استعلام، بر اساس
ماده 10 قانون زمین شهری مصوب 22/6/66 و ماده 20 آییننامه اجرایی آن مصوب 24/3/71، اعلام کرده که اراضی
ملی واقع در محدوده و حریم شهرها تحت اختیار وزارت راه و شهرسازی قرار دارند. بنابراین، اگر این اراضی به محدوده شهر منتقل شوند،
وظیفه کنترل، نظارت و حفاظت از آنها نیز بر عهده وزارت راه و شهرسازی خواهد بود.
تاریخ نظریه: 1397/06/17
شماره نظریه: 7/97/1840
شماره پرونده: 96-192-2355
کلیه اراضی واقع در محدوده و حریم شهرها مطابق طرح جامع و
طرح تفصیلی که به تصویب
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران میرسد کاربری مشخص (اعم از مسکونی، صنعتی، بازرگانی، اداری و غیره) م. ب. و نحوه استفاده از
زمین صرفا در چهار چوب همین کاربری امکان پذیر م. ب. از طرفی مطابق
ماده 10 قانون زمین شهری مصوب 22/6/66 و ماده 20 آیین نامه اجرایی این قانون مصوب 1371/3/24 اراضی ملی واقع در محدوده و
حریم شهر در اختیار وزارت راه و شهرسازی است که تبعا مطابق طرح های شهری آنها را مورد استفاده قرار می دهد و همچنین مطابق ماده 1 و 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر،
روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب 1384/10/14 هرگونه استفاده برای احداث ساختمان و سایر اقدامات در محدوده و حریم شهر باید تحت نظارت و کنترل
شهرداری انجام پذیرد البته ماده 8 قانون افزایش بهره وری
بخش کشاورزی و
منابع طبیعی مصوب 1389/4/23 و آیین نامه اجرایی ماده مذکور مصوب 1393/10/10 استثنائاً مقرر می دارد وزارت جهاد
کشاورزی چنانچه اراضی ملی واقع در حریم شهر را مستعد اجرای طرحهای کشاورزی و منابع طبیعی از قبیل جنگلکاری، آبخیزداری، کشت
گیاهان دارویی و غیر) بداند میتواند از طریق
کارگروه مربوطه
تغییر کاربری عرصه را از
شورای عالی شهر سازی و معماری ایران درخواست کند تا متعاقبا بتواند نسبت به تغییر
مالکیت از آن وزارت راه و شهر سازی به وزارت جهاد کشاورزی اقدام نموده و آنرا تحت اختیار بگیرد مع ذلک در موارد متعددی مشاهده میگردد که دستگاههای
متولی نظارت و کنترل اراضی محدوده و حریم شهر اداره راه و شهرسازی و شهرداریها با سلب مسئولیت از خود هیچ اقدامی جهت حفاظت و نظارت بر اراضی ملی واقع در این مناطق انجام نداده و این مسئولیت را مطلقا متوجه اداره منابع طبیعی میدانند یعنی در شرایطی که وزارت جهاد کشاورزی و کارگروه مربوطه هنوز حتی هیچگونه پیشنهاد و درخواستی از شورای عالی شهرسازی و معماری ایران جهت تغییر کاربری آن عرصه در راستای ماده 8 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی و آیین نامه اجرایی آن نداشته است لذا اعلام فرمائید که اصولا وظیفه کنترل و نظارت و حفاظت اراضی ملی واقع در محدوده و حریم شهر بر عهده کدام دستگاه است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ن. ب. ا. منظور از مفاد استعلام در نهایت تعیین تکلیف مربوط به وظیفه کنترل و نظارت و حفاظت اراضی ملی در این مناطق است که به عهده کدام دستگاه میباشد، پاسخ این است که طبق
ماده 10 قانون زمین شهری مصوب 1366/6/22 و ماده 20 آییننامه اجرایی این قانون مصوب 1371/3/24 اراضی ملی واقع در محدوده و حریم شهر در اختیار وزارت راه و شهرسازی است و بنابراین، در صورت انتقال اراضی ملی و منابع طبیعی به لحاط توسعه و گسترش محدوده شهر و قرار گرفتن این اراضی در محدوده و حریم شهر، وظیفه کنترل و نظارت و حفاظت اراضی ملی بر عهده وزارت راه و شهرسازی است.