نظر مشورتی 7/97/2636 مورخ 1398/02/09 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص توضیح جرمهای مرتبط با برداشت غیرمجاز آب و تبصرههای قانونی با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا برداشت آب بیش از مقدار پروانه و تغییر نوع کشت یا انتقال آن جرم محسوب میشود؟
پاسخ: برداشت آب بیش از مقدار پروانه جرم است، اما انتقال آب به زمین دیگر یا تغییر نوع کشت فاقد وصف کیفری است.
به زبانِ ساده
این نظر میان برداشت بیش از مقدار مجاز و برخی تخلفهای دیگر از مفاد پروانه فرق میگذارد. برداشت بیش از میزان پروانه جرم دانسته شده، اما انتقال آب به زمین دیگر یا تغییر نوع کشت، طبق متن، با بند مورد استناد منطبق نیست و وصف کیفری ندارد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به مواد قانون توزیع عادلانه آب و اصل تفسیر مضیق قوانین جزایی، برداشت بیش از مقدار پروانه را جرم دانسته و دو مورد دیگر را فاقد وصف کیفری اعلام کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای دارندگان پروانه آب و مراجع رسیدگی در تشخیص مرز میان تخلف از پروانه و رفتار دارای وصف کیفری مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون توزیع عادلانه آب، مواد ۲۵، ۲۸ و ۴۵؛ بند «هـ» ماده ۴۵
مفاهیمِ حقوقی: برداشت غیرمجاز آب، پروانه بهرهبرداری، مصرف و اتلاف غیرمعقول آب، تفسیر مضیق قوانین جزایی، اصل تفسیر به نفع متهم، وصف کیفری
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
برداشت آب بیش از میزان مندرج در پروانه چه حکمی دارد؟
جرم است و طبق ماده ۴۵ قانون توزیع عادلانه آب قابل مجازات است.
انتقال آب به زمینی غیر از زمینِ موضوع پروانه، جرم است؟
طبق این نظر، با بند «هـ» ماده ۴۵ منطبق نیست و وصف کیفری ندارد.
تغییر نوع کشت تعیینشده در پروانه جرم است؟
طبق این نظر، با بند «هـ» ماده ۴۵ منطبق نیست و وصف کیفری ندارد.
ماده ۲۵ قانون توزیع عادلانه آب ناظر به چیست؟
مصرف و اتلاف غیرمعقول آب توسط دارندگان پروانه مصرف.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
- برداشت آب به ميزان بيش از ميزان مندرج در پروانه برداشت آب، با عنايت به بند هـ ماده 45 قانون توزيع عادلانه آب مصوب سال 1361 كه مقرر مي دارد «... هركس بدون رعايت مقررات اين قانون به .... بهره برداري از منابع آب مبادرت كند... » جرم محسوب و طبق ماده 45 همان قانون قابل مجازات است. لازم به ذكر از كه مقررات ماده 25 قانون توزيع عادلانه آب ناظر به مصرف و اتلاف غير معقول آب توسط دارندگان پروانه مصرف است. 2 و 3- ب. ت. ب. لزوم رعايت اصل تفسير مضيق قوانين جزايي به نفع متهم و ب. ت. ب. مواد 28 و 45 قانون توزيع عادلانه آب موارد اعلام شده (انتقال آب به زميني غير از زمين موضوع پروانه بهره برداري و تغيير نوع كشت تعيين شده در پروانه بهره برداري) با بند هـ ماده 45 انطباق ندارد و موضوع در هر دو مورد مذكور فاقد وصف كيفري است./
نظریه مشورتی شماره 7/97/2636 مورخ 1398/02/09
موضوع استعلام مربوط به برداشت آب بیش از مقدار مجاز در پروانه برداشت آب و پیامدهای قانونی آن است. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به بند "ه" ماده 45 قانون توزیع عادلانه آب مصوب سال 1361 اعلام میکند که برداشت غیرمجاز آب جرم محسوب میشود و قابل مجازات است. همچنین، ماده 25 این قانون به مصرف و هدررفت غیر معقول آب توسط دارندگان پروانه اشاره دارد. با این حال، در مواردی مانند انتقال آب به زمینی غیر از زمین موضوع پروانه و تغییر نوع کشت تعیین شده در پروانه، ب. ت. ب. اصل تفسیر مضیق قوانین جزایی به نفع متهم و بر اساس مواد 28 و 45، این موارد فاقد وصف کیفری تشخیص داده شده و با بند "ه" ماده 45 انطباق ندارند.
تاریخ نظریه: 1398/02/09
شماره نظریه: 7/97/2636
شماره پرونده: 97-33-2636
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
- برداشت آب به میزان بیش از میزان مندرج در پروانه برداشت آب، با عنایت به بند ه- ماده 45 قانون توزیع عادلانه آب مصوب سال 1361 که مقرر می دارد «... هرکس بدون رعایت مقررات این قانون به.... بهره برداری از منابع آب مبادرت کند... » جرم محسوب و طبق ماده 45 همان قانون قابل مجازات است. لازم به ذکر از که مقررات ماده 25 قانون توزیع عادلانه آب ناظر به مصرف و اتلاف غیر معقول آب توسط دارندگان پروانه مصرف است.
2 و 3- ب. ت. ب. لزوم رعایت اصل تفسیر مضیق قوانین جزایی به نفع متهم و ب. ت. ب. مواد 28 و 45 قانون توزیع عادلانه آب موارد اعلام شده (انتقال آب به زمینی غیر از زمین موضوع پروانه بهرهبرداری و تغییر نوع کشت تعیین شده در پروانه بهرهبرداری) با بند ه- ماده 45 انطباق ندارد و موضوع در هر دو مورد مذکور فاقد وصف کیفری است./