نظر مشورتی 7/97/2650 مورخ 1397/11/14 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص شرایط و محدودیتهای بخشودگی بدهیهای شهرداری به سازمان برنامه و بودجه با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا مقررات بخشودگی بدهیهای شهرداری به سازمان برنامه و بودجه شامل بدهیهای بعدی نیز میشود؟
پاسخ: خير، مقررات بخشودگی صرفاً ناظر بر بدهیهای ناشی از اجرای طرحهای عمرانی در برنامههای گذشته بوده و منصرف از بدهیهای بعدی شهرداریها است.
به زبانِ ساده
این نظر درباره بخشودگی بدهی شهرداریها به سازمان برنامه و بودجه است. شهرداری باید در مهلتهای مقرر درخواست و مدارک لازم را ارائه کند؛ سازمان نیز پس از بررسی شرایط میتواند تمام یا بخشی از بدهی را ببخشد. متن درباره بدهیهای بعدی شهرداریها هم میگوید که از این سازوکار مستثنا نیستند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوهقضائیه؛ درباره شهرداریهای بدهکار و سازمان برنامه و بودجه است. پرسشکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: نظر، مهلتها و مدارک لازم را بر اساس مواد آییننامه بیان میکند و اختیار سازمان برنامه و بودجه را برای بررسی درخواست و بخشودن تمام یا بخشی از بدهی توضیح میدهد.
چرا مهم است: این نظر برای شهرداریها و سازمان برنامه و بودجه در تشخیص شرایط و حدود بخشودگی بدهی کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون برنامه عمرانی پنجساله پنجم، ماده ۴؛ آییننامه بخشودگی بدهیهای شهرداریها به سازمان برنامه و بودجه، مواد ۱، ۲ و ۴.
شهرداری برای درخواست بخشودگی بدهیهای موضوع آییننامه چه مهلتهایی دارد؟
سه ماه برای درخواست پس از ابلاغ بدهی و حداکثر شش ماه برای ارائه صورتحساب و انجام دیگر شرایط مقرر.
بخشودگی شامل چه اقلامی از بدهی میشود؟
تمام یا قسمتی از بدهی، از جمله اصل، بهره، خسارت تأخیر و سایر هزینههای متعلق.
کلیدواژهها: شهرداری، سازمان برنامه و بودجه، بخشودگی بدهی، طرحهای عمرانی، بدهیهای شهرداری
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
ب. ت. ب. مفاد مواد 1 و 2 آئيننامه بخشودگي بدهيهاي شهرداريها به سازمان برنامه و بودجه موضوع ماده 4 قانون برنامه عمراني پنجساله پنجم مصوب 4/4/54 كه مقرر داشته «هر يك از شهرداريها كه در اثر اجراي طرحهاي عمراني در برنامههاي گذشته به سازمان برنامه و بودجه بدهي دارند، ميتوانند ظرف مدت سه ماه از تاريخ ابلاغ بدهي توسط سازمان برنامه و بودجه براي استفاده از بخشودگي موضوع ماده 4 قانون برنامه عمراني پنجساله پنجم مصوب 5/12/1351 درخواست خ. ر. ب. سازمان مزبور تسليم نمايند. شهرداري بدهكار بايد طبق دستورالعمل سازمان برنامه و بودجه و حداكثر شش ماه از تاريخ ابلاغ بدهي به شرح فوق صورتحساب بدهيهاي تسويه نشده خ. ر. ب. تفكيك هر دوره برنامه و هر طرح و شامل اصل بدهي و مبالغ پرداختي و تتمه هر يك از اقلام بدهي با تصديق صحت و جامعيت صورتحساب به سازمان برنامه و بودجه تسليم نمايد و همچنين ظرف مدت مزبور ساير شرايط بخشودگي مذكور در اين آئيننامه را انجام دهد.» اين امر منصرف از بدهيهاي بعدي شهرداريها به سازمان برنامه و بودجه نخواهد بود و با عنايت به مفاد ماده 4 آئيننامه ياد شده مبني بر اينكه «سازمان برنامه و بودجه پس از انجام شرايط مذكور نسبت به بررسي درخواست و اعلام بخشودگي بقيه بدهي شهرداري اعم از اصل و بهره و خسارت تأخير و ساير هزينههاي متعلق و واريز حسابهاي مربوط و صدور مفاصاحساب اقدام خواهد كرد» سازمان برنامه و بودجه به تشخيص خود ميتواند بخشودگي تمام يا قسمتي از بدهي شهرداريها اعم از اصل و بهره و خسارت تأخير ناشي از آن را مورد بررسي و قبول قرار دهد و در اين صورت شهرداريها مكلّف به رعايت اقدامات صورت گرفته از سوي سازمان برنامه و بودجه خواهند بود. چنانچه سازمان برنامه و بودجه نسبت به بدهي شهرداريها اعم از اصل و بهره و خسارت تأخير اعلام موافقت كرده باشد، به نظر ميرسد امر بخشودگي مختومه گرديده و سازمان برنامه و بودجه بار ديگر نميتواند تقاضاي وصول آن را و الزام به شرايط پيشبيني شده در آئيننامه پيشگفته را مطالبه نمايد.
نظریه مشورتی شماره 7/97/2650 مورخ 1397/11/14
موضوع این استعلام، بررسی شرایط و فرآیند بخشودگیبدهیهای شهرداریها به سازمان برنامه و بودجه بر اساس آییننامه مربوطه است. طبق مواد 1 و 2 این آییننامه، شهرداریها میتوانند ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ بدهی، درخواست بخشودگی خ. ر. ب. سازمان ارائه کنند. همچنین، حداکثر تا شش ماه پس از ابلاغ، باید صورتحساب بدهیهای تسویه نشده را به تفکیک هر دوره و طرح به سازمان ارائه دهند. سازمان برنامه و بودجه پس از بررسی شرایط، میتواند تصمیم به بخشودگی تمام یا قسمتی از بدهیها بگیرد. اگر سازمان موافقت خود را اعلام کند، بخشودگی نهایی تلقی میشود و سازمان نمیتواند دوباره درخواست وصول بدهی را مطرح کند. این موارد در ماده 4 آییننامه نیز تصریح شده است.
تاریخ نظریه: 1397/11/14
شماره نظریه: 7/97/2650
شماره پرونده: 97-66-2650
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ب. ت. ب. مفاد مواد 1 و 2 آییننامه بخشودگی بدهیهای شهرداریها به سازمان برنامه و بودجه موضوع ماده 4 قانون برنامه عمرانی پنجساله پنجم مصوب 4/4/54 که مقرر داشته «هر یک از شهرداریها که در اثر اجرای طرحهای عمرانی در برنامههای گذشته به سازمان برنامه و بودجه بدهی دارند، میتوانند ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ بدهی توسط سازمان برنامه و بودجه برای استفاده از بخشودگی موضوع ماده 4 قانون برنامه عمرانی پنجساله پنجم مصوب 1351/12/5 درخواست خ. ر. ب. سازمان مزبور تسلیم نمایند. شهرداری بدهکار باید طبق دستورالعمل سازمان برنامه و بودجه و حداکثر شش ماه از تاریخ ابلاغ بدهی به شرح فوق صورتحساب بدهیهای تسویه نشده خ. ر. ب. تفکیک هر دوره برنامه و هر طرح و شامل اصل بدهی و مبالغ پرداختی و تتمه هر یک از اقلام بدهی با تصدیق صحت و جامعیت صورتحساب به سازمان برنامه و بودجه تسلیم نماید و همچنین ظرف مدت مزبور سایر شرایط بخشودگی مذکور در این آییننامه را انجام دهد.» این امر منصرف از بدهیهای بعدی شهرداریها به سازمان برنامه و بودجه نخواهد بود و با عنایت به مفاد ماده 4 آییننامه یاد شده مبنی بر اینکه «سازمان برنامه و بودجه پس از انجام شرایط مذکور نسبت به بررسی درخواست و اعلام بخشودگی بقیه بدهی شهرداری اعم از اصل و بهره و خسارت تأخیر و سایر هزینههای متعلق و واریز حسابهای مربوط و صدور مفاصاحساب اقدام خواهد کرد» سازمان برنامه و بودجه به تشخیص خود میتواند بخشودگی تمام یا قسمتی از بدهی شهرداریها اعم از اصل و بهره و خسارت تأخیر ناشی از آن را مورد بررسی و قبول قرار دهد و در این صورت شهرداریها مکلّف به رعایت اقدامات صورت گرفته از سوی سازمان برنامه و بودجه خواهند بود. چنانچه سازمان برنامه و بودجه نسبت به بدهی شهرداریها اعم از اصل و بهره و خسارت تأخیر اعلام موافقت کرده باشد، به نظر میرسد امر بخشودگی مختومه گردیده و سازمان برنامه و بودجه بار دیگر نمیتواند تقاضای وصول آن را و الزام به شرایط پیشبینی شده در آییننامه پیشگفته را مطالبه نماید.