پرسش: ملاکهای مؤثر در تشخیص سهولت فروش مال توسط کارشناس چیست و تشخیص نهایی بر عهده کیست؟
پاسخ: کارشناس باید رونق بازار، نوع اسناد، مفروز یا مشاع بودن، و وضعیت رهن یا وثیقه را لحاظ کند؛ اما تشخیص نهایی بر عهده مرجع ارجاعکننده است.
به زبانِ ساده
این نظر، معیارهای مؤثر بر آسان یا دشوار بودن فروش مال را بیان میکند. کارشناس باید این عوامل را بررسی کند و مسئولیت نظر خود را بپذیرد؛ اما تصمیم نهایی با مرجعی است که موضوع را به کارشناس ارجاع داده است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ طرفین اختلاف در متن معرفی نشدهاند.
چگونه: مرجع ارجاعکننده تشخیص سهولت فروش را خواسته و نظر مشورتی معیارهای بررسی کارشناسی و مرجع تصمیم نهایی را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر به کارشناسان و مراجع ارجاعکننده کمک میکند نقش کارشناسی را از تصمیم نهایی تفکیک کنند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
علاوه بر رواج و رونق مال در بازار و نوع اسناد و مدارك آن به ويژه در اموال غير منقول و اينكه مالكيتمفروز باشد يا مشاعي، ملك آزاد باشد يا در رهن يا وثيقه قرار داشته باشد و ويژگيهايي از اين قبيل، در تشخيص سهولت فروش مؤثر را خواسته باشد، كارشناس بايد ملاك هاي مزبور را لحاظ و در خصو موضوع اظهارنظر نمايد. بديهي است مسؤوليت حقوقي اظهار نظر بر عهده كارشناس است. با اين حال تشخيص نهايي سهولت فروش بر عهده مرجع ارجاع كننده است.
نظریه مشورتی شماره 7/97/28 مورخ 1397/01/19
موضوع استعلام به مفهوم و بار حقوقی عبارت "سهلالبیع بودن" در ارزیابی املاک و مستغلات توسط کارشناسان رسمی مربوط میشود. استعلامکننده میخواهد بداند آیا این عبارت برای کارشناسان رسمی دارای بار حقوقی و مسئولیت است یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که تشخیص سهلالبیع بودن املاک به عوامل مختلفی مانند رونق بازار، نوع اسناد و مدارک، و وضعیت مالکیتملک بستگی دارد. همچنین، مسئولیت حقوقی اظهار نظر بر عهده کارشناس است، اما تشخیص نهایی سهولت فروش به مرجع ارجاعکننده واگذار شده است.
تاریخ نظریه: 1397/01/19
شماره نظریه: 7/97/28
شماره پرونده: 96-3/1-1725
ن. ب. ا. در زمان درخواست ارزیابی املاک و مستغلات از سوی بانک ها دوایر اجرای ثبت اسناد و املاک و اجرای احکام دادگستری قید و درج جمله سهل الیبع بودن اموال مورد ارزیابی به کارشناسان رسمی تکلیف میگردد و برابر تفاسیر مختلف به عمل آمده در مورد سهل الیبع بودن که برخی آن تابع شرایط اقتصادی و رونق بازار سرعت در تبدیل اموال به وجه نقد می دانند و از طرف مراجع مذکور لحاظ نمودن صحت اسناد و مدارک اموال غیرمنقول را سهل الیبع تلقی می کنند که قید جمله در هر صورت دارای بار حقوقی ودر نهایت تحمیل مسئولیت حقوقی و جزائی برای کارشناسان رسمی در آینده م. ب. استدعا دارد با طرح موضوع اعلام فرمایند سهل الیبع بودن نظر حقوقی در گزارشات کارشناس رسمی دقیقاً چه مفهومی دارد و آیا اصولاً قید آن برای کارشناسان رسمی دارای بار حقوقی م. ب. یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
علاوه بر رواج و رونق مال در بازار و نوع اسناد و مدارک آن به ویژه در اموال غیر منقول و اینکه مالکیت مفروز باشد یا مشاعی، ملک آزاد باشد یا در رهن یا وثیقه قرار داشته باشد و ویژگیهایی از این قبیل، در تشخیص سهولت فروش موثر را خواسته باشد، کارشناس باید ملاک های مزبور را لحاظ و در خصو موضوع اظهارنظر نماید. بدیهی است مسئولیت حقوقی اظهار نظر بر عهده کارشناس است. با این حال تشخیص نهایی سهولت فروش بر عهده مرجع ارجاع کننده است.