پرسش: چه اشخاصی میتوانند به دلیل تخلف مدیران شرکت ورشکسته اقامه دعوای خسارت کنند؟
پاسخ: اداره تصفیه به قائممقام از ورشکسته میتواند علیه مدیران متخلف اقامه دعوا کند و خسارتهای ناشی از غیر تخلف نیز تابع مقررات عام مسؤولیت مدنی است.
به زبانِ ساده
متن درباره امکان مطالبه خسارت از مدیران شرکت ورشکسته است. اگر تخلف مدیران از قانون، اساسنامه یا تصمیمهای مجمع عمومی باعث ورشکستگی شده باشد، اداره تصفیه میتواند از طرف ورشکسته دعوا کند؛ خسارتهای دیگر تابع قواعد عمومی مسئولیت مدنیاند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسشکننده و طرفین احتمالی دعوا در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی دو وضعیت را از هم جدا کرده است: خسارت منتهی به ورشکستگی بر اثر تخلف مدیران، و خسارت واردشده به شرکت که ناشی از چنین تخلفی نیست.
چرا مهم است: این نظر برای اداره تصفیه و ورشکسته در تعیین امکان طرح دعوا علیه مدیران و مبنای مطالبه خسارت کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، مواد ۱۴۲ و ۱۴۳؛ قانون تجارت، ماده ۴۱۸؛ مقررات عام مسئولیت مدنی.
آیا اداره تصفیه میتواند علیه مدیران یا مدیرعاملِ مقصر در ورشکستگی شرکت دعوای خسارت طرح کند؟
بله، اداره تصفیه میتواند به قائممقامی از ورشکسته علیه مدیر یا مدیرعامل اقامه دعوا کند، اگر ورشکستگی معلول تخلف آنان از قانون، اساسنامه یا مصوبات مجامع عمومی باشد.
خسارت واردشده به شرکت که ناشی از تخلف از قانون یا اساسنامه یا مصوبات مجمع عمومی نیست، تابع چه مقرراتی است؟
تابع مقررات عام مسئولیت مدنی است.
کلیدواژهها: اداره تصفیه، ورشکستگی، مدیران شرکت، مسؤولیت مدنی، لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اولا، صرف¬نظر از آن¬كه كلمه «ذي¬نفع» مذكور در ماده 143 لايحه اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347 شامل مدير يا اداره تصفيه بشود يا خير، با عنايت به ماده 142 قانون يادشده و ماده 418 قانون تجارت، اداره تصفيه يه قائم¬مقامي از ورشكسته مي¬تواند عليه هر يك از مديران يا مديرعامل كه ورشكستگي شركت به نحوي از انحاء معلول تخلف آنان از قانون يا اساسنامه يا مصوبات مجامع عمومي باشد، اقامه دعواي خسارت كند.
ثانيا، خسارات وارده به شركت توسط مديران كه معلول تخلف از قانون يا اساسنامه يا مصوبات مجمع عمومي نباشد، از قبيل اتلاف اموال شركت، تابع مقررات عام مسؤوليت مدني است.
نظریه مشورتی شماره 7/97/3013 مورخ 1398/07/22
موضوع این استعلام بررسی وضعیت «ذینفع» در ماده 143 لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 و امکان طرح دعوای خسارت توسط اداره تصفیه علیه مدیران است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، بدون توجه به اینکه کلمه «ذینفع» شامل مدیر یا اداره تصفیه میشود یا خیر، طبق ماده 142 قانون تجارت و ماده 418 آن، اداره تصفیه به نمایندگی از ورشکسته میتواند علیه مدیران یا مدیرعامل که ورشکستگی به دلیل تخلفات آنها از قانون یا اساسنامه رخ داده است، دعوای خسارت اقامه کند. همچنین، خسارات ناشی از تخلفات غیرمرتبط با قانون یا اساسنامه، مانند اتلاف اموال شرکت، تابع مقررات عمومی مسئولیت مدنی م. ب..
تاریخ نظریه: 1398/07/22
شماره نظریه: 7/97/3013
شماره پرونده: 97-79-3013
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ثانیا، خسارات وارده به شرکت توسط مدیران که معلول تخلف از قانون یا اساسنامه یا مصوبات مجمع عمومی نباشد، از قبیل اتلاف اموال شرکت، تابع مقررات عام مسئولیت مدنی است.
شماره پرونده: 97-79-3013ح
اولا،ً در صورتی که آخرین مدیران شرکت تجاری پیش از صدور حکم ورشکستگی اقدام به کارهایی کرده باشند که منجر به ضرر شرکت و افزایش دیون و نهایتا ورشکستگی شرکت شود، آیا از لحاظ مسئولیت مدنی قابل تعقیب هستند؟ آیا کلمه ذینفع در ماده 143 لایحه اصلاح قانون تجارت مصوب 1347 فقط مربوط به بستانکاران شرکت است یا این که شامل اداره تصفیه هم میشود؟ ثانیا،ً آیا جبران ضررهای معنوی احتمالی که به علت سوء مدیریت به شرکت وارد شده، از طریق اداره تصفیه قابل دادخواهی و وصول است؟ چنانچه هزینههای ورشکستگی بلاوصول وجود داشته باشد،آیا اداره تصفیه میتواند ذی نفع تلقی شود و علیه مدیران دعوای مسئولیت مدنی ناشی از سوء مدیریت آنها مطرح نماید؟
بازگشت به استعلام شماره 9015/866/80002 مورخ 1397/10/30 به شماره ثبت وارده 3013 مورخ ، 1397/11/2 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: اولا، صرفنظر از آنکه کلمه »ذینفع« مذکور در ماده 143 لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 شامل مدیر یا اداره تصفیه بشود یا خیر، با عنایت به ماده 142 قانون یادشده و ماده 418 قانون تجارت، اداره تصفیه یه قائممقامی از ورشکسته میتواند علیه هر یک از مدیران یا مدیرعامل که ورشکستگی شرکت به نحوی از انحاء معلول تخلف آنان از قانون یا اساسنامه یا مصوبات مجامع عمومی باشد، اقامه دعوای خسارت کند. ثانیا، خسارات وارده به شرکت توسط مدیران که معلول تخلف از قانون یا اساسنامه یا مصوبات مجمع عمومی نباشد، از قبیل اتلاف اموال شرکت، تابع مقررات عام مسؤولیت مدنی است. دکتر … حیدری پور