پرسش: آیا درخواست پرداخت دیه یا قصاص از سوی ولی منصوب مقام معظم رهبری تا اجرای حکم معتبر است؟
پاسخ: بله، درخواست پرداخت دیه یا قصاص تا زمان اجرای حکم معتبر است و با موافقت جانی پس از صدور حکم قصاص، قصاص ساقط و دیه ثابت میشود.
به زبانِ ساده
موضوع، اختیار ولیِ قانونیِ طفلِ فاقد ولی در پرونده قصاص است. متن میگوید درخواست پرداخت دیه در صورت موافقت جانی، و در غیر این صورت قصاص، تا اجرای حکم معتبر میماند. اگر جانی پس از صدور حکم قصاص با پرداخت دیه موافقت کند، قصاص به دیه تبدیل میشود و پرونده برای بررسی اجرای ماده ۶۱۲ به دادگاه صادرکننده حکم فرستاده میشود.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ در فرض مطرحشده، معاون اول رئیس قوه قضائیه بهعنوان ولی منصوب قانون درخواست پرداخت دیه یا قصاص جانی را مطرح کرده است.
چگونه: نظر با استناد به مواد ۳۵۶ و ۳۶۳، اعتبار درخواست ولی منصوب و اثر موافقت جانی با پرداخت دیه پس از صدور حکم قصاص را توضیح میدهد. سپس ارسال پرونده به دادگاه صادرکننده حکم را صرفاً برای اجرای ماده ۶۱۲ بیان میکند.
چرا مهم است: این نظر برای ولیدم، جانی و دادگاه در تعیین اثر موافقت با تبدیل قصاص به دیه و ادامه روند پرونده کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، مواد ۳۵۶ و ۳۶۳؛ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵، ماده ۶۱۲
مفاهیمِ حقوقی: ولیدم صغیر، ولی قانونی، قصاص، دیه، تبدیل قصاص به دیه، سقوط قصاص، اجرای حکم
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر ولیدمِ صغیر ولی نداشته باشد یا ولی او شناخته نشود، چه کسی ولی اوست؟
مقام رهبری.
درخواست پرداخت دیه یا قصاصِ جانی از سوی ولی منصوب، تا چه زمانی معتبر است؟
تا اجرای حکم.
پس از صدور حکم قصاص، اگر جانی با تبدیل قصاص به دیه موافقت کند، چه اثری دارد؟
قصاص ساقط و دیه ثابت میشود.
پس از موافقت جانی با تبدیل قصاص به دیه، پرونده برای چه منظوری به دادگاه فرستاده میشود؟
صرفاً برای اجرای ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵.
کلیدواژهها: ولی دم، مقام رهبری، قصاص، دیه، سقوط قصاص، ماده 356 قانون مجازات اسلامی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
ب. ت. ب. ماده 356 قانون مجازا ت اسلامي 1392 چنانچه ولي دم صغير باشد و فاقد ولي باشد يا ولي او شناخته نشود ولي او مقام رهبري است و در فرض سؤال كه معاون اول رئيس قوه قضائيه در اجراي ماده مذكور به عنوان ولي منصوب قانون درخواست پرداخت ديه در صورت موافقت جاني و الا قصاص جاني را نموده است. اين درخواست ب. ت. ب. ماده 363 قانون مذكور تا اجراي حكم معتبر است. بنابراين، پس از صدور حكم قصاص هم ب. ت. ب. ماده اخير الذكر موافقت جاني با تبديل قصاص به ديه موجب سقوط قصاص و ثبوت ديه مي گردد و پرونده صرفاً از جهت اجراي ماده 612 قانون مجازات اسلامي 1375 به دادگاه صادركننده حكم ارسال مي¬گردد
نظریه مشورتی شماره 7/97/3019 مورخ 1398/02/22
موضوع این استعلام به وضعیت ولی دم در شرایطی میپردازد که ولی دم صغیر باشد و ولی قانونی نداشته باشد یا ولی او مشخص نباشد. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه و با استناد به ماده 356 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، در چنین شرایطی، معاون اول رئیس قوه قضائیه میتواند به عنوان ولی منصوب، درخواست پرداخت دیه یا قصاص را ارائه کند. این درخواست مطابق با ماده 363 قانون مذکور تا زمان اجرای حکم معتبر باقی میماند. همچنین، پس از صدور حکم قصاص، اگر جانی با تبدیل قصاص به دیه موافقت کند، قصاص لغو و دیه تعیین میشود و پرونده برای اجرای ماده 612 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 به دادگاه صادرکننده حکم ارسال میشود.
تاریخ نظریه: 1398/02/22
شماره نظریه: 7/97/3019
شماره پرونده: 97-186/1-3019
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ب. ت. ب. ماده 356 قانون مجازا ت اسلامی 1392 چنانچه ولی دم صغیر باشد و فاقد ولی باشد یا ولی او شناخته نشود ولی او مقام رهبری است و در فرض سوال که معاون اول رئیس قوه قضائیه در اجرای ماده مذکور به عنوان ولی منصوب قانون درخواست پرداخت دیه در صورت موافقت جانی و الا قصاص جانی را نمودهاست. این درخواست ب. ت. ب. ماده 363 قانون مذکور تا اجرای حکم معتبر است. بنابراین، پس از صدور حکم قصاص هم ب. ت. ب. ماده اخیرالذکر موافقت جانی با تبدیل قصاص به دیه موجب سقوط قصاص و ثبوت دیه میگردد و پرونده صرفاً از جهت اجرای ماده 612 قانون مجازات اسلامی 1375 به دادگاه صادرکننده حکم ارسال میگردد