Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نظریهٔ مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/303 مورخ 1397/02/25

سبدِ من

#دیه #بیت_المال #عاقله #دادخواست #گواهی #قاضی_اجرای_احکام_کیفری #مجازات #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #ضرب_و_جرح_عمدی #مجنون #محکومیت #اثبات_اعسار #اداره_کل #شاکی #اولیای_دم #مطالبه #مرتکب #صادرکننده #تجدیدنظر #محکوم‌به #تمکن_عاقله #محکوم‌له #استیفاء #نظریه‌مشورتی #نظریه #صورت #بزه #فرد #قضاییه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا برای پرداخت دیه از بیت‌المال در صورت عدم تمکن مالی عاقله، تقدیم دادخواست و اثبات اعسار لازم است؟

پاسخ: در صورت عدم تمکن مالی عاقله، پرداخت دیه از بیت‌المال نیازی به تقدیم دادخواست و اثبات اعسار ندارد و با گواهی قاضی اجرای احکام انجام می‌شود.

به زبانِ ساده

موضوع، پرداخت دیه در پرونده‌ای است که مرتکبِ مجنون بوده و عاقله توان پرداخت دیه را نداشته است. در این وضعیت، دیه می‌تواند از بیت‌المال پرداخت شود؛ دادگاه صادرکننده حکم باید شرایط قانونی را بررسی کند و برای مطالبه آن دادخواست لازم نیست.

چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه؛ استعلام‌کننده درباره پرونده فرد مجنون و عاقله‌ای پرسیده که توان پرداخت دیه از او احراز نشده است.

چگونه: درباره کفایت گواهی قاضی اجرای احکام یا لزوم دادخواست پرسش شده است. نظریه می‌گوید پرونده به دادگاه صادرکننده حکم ارسال می‌شود تا شرایط مواد یادشده را بررسی و حکم پرداخت از بیت‌المال صادر کند؛ تقدیم دادخواست لازم نیست.

چرا مهم است: این نظریه برای اولیای دم، شاکیان و مجریان احکام روشن می‌کند چگونه دیه در صورت ناتوانی عاقله از بیت‌المال مطالبه می‌شود.

قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، ماده ۴۷۰؛ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، ماده ۸۵ و تبصره الحاقی به ماده ۳۴۲.

مفاهیمِ حقوقی: جنون، عاقله، دیه، بیت‌المال، اعسار یا ناتوانی مالی، مطالبه دیه، دادخواست

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

اگر عاقله توان پرداخت دیه را نداشته باشد، دیه از کجا پرداخت می‌شود؟

مطابق ماده ۴۷۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، از بیت‌المال پرداخت می‌شود.

آیا مطالبه دیه از بیت‌المال نیازمند تقدیم دادخواست است؟

خیر؛ در صورت مطالبه شاکی یا اولیای دم، نیازی به تقدیم دادخواست نیست.

آیا گواهی قاضی اجرای احکام به‌تنهایی برای صدور حکم پرداخت دیه از بیت‌المال کافی است؟

پرونده باید به دادگاه صادرکننده حکم ارسال شود تا شرایط قانونی را بررسی و حکم صادر کند.

کلیدواژه‌ها: دیه، عاقله، بیت‌المال، مجنون، اجرای احکام کیفری

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

نظریه مشورتی شماره 7/97/303 مورخ 1397/02/25 خ. م.: موضوع استعلام درباره پرداخت دیه ناشی از بزه ایراد ضرب و جرح عمدی توسط فرد مجنون است که عاقله به پرداخت دیه محکوم شده، اما عدم توانایی مالی او برای پرداخت محرز است. پرسش اصلی این است که آیا گواهی قاضی اجرای احکام کیفری به تنهایی برای صدور حکم محکومیت بیت‌المال کافی است یا نیاز به تقدیم دادخواست و اثبات اعسار دارد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که در صورت عدم توانایی مالی عاقله، مطابق ماده 470 قانون مجازات اسلامی 1392، دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود و اگر شاکی یا اولیای دم دیه را از بیت‌المال مطالبه کنند، نیازی به ارائه دادخواست نیست. پرونده به دادگاه صادرکننده حکم ارسال شده و دادگاه با بررسی شرایط مقرر در ماده 470 و تبصره الحاقی به ماده 342 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، حکم به پرداخت دیه از بیت‌المال صادر می‌کند. همچنین، ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 این نظر را تایید می‌کند. تاریخ نظریه: 1397/02/25 شماره نظریه: 7/97/303 شماره پرونده: 97-25-303 استعلام: فرد مجنونی مرتکب بزه ایراد ضرب و جرح عمدی شده است چون مجنون بوده دادگاه تجدیدنظر عاقله را محکوم به پرداخت دیه می‌نماید، در مرحله اجرای مجازات، تمکن عاقله برای پرداخت دیه محرز نگردیده است؛ آیا صرف گواهی قاضی اجرای احکام کیفری برای صدور حکم محکومیت بیت-المال برای پرداخت دیه کافیست یا بایستی د. ب. ط. محکومٌ‌له تقدیم دادگاه نماید و پس از اثبات اعسار و سپس به طرفیت بیت‌المال طرح دعوا نماید؟ و یا اینکه نیازی به طرح دادخواست نیست و صرف گواهی قاضی اجرای احکام کیفری و صدور رأی برای عاقله جهت پرداخت دیه کفایت می‌کند. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: در مواردی که مسئولیت پرداخت دیه به عهده عاقله است، اگر عاقله متمکن باشد، می‌توان دیه را از اموال وی استیفاء نمود؛ در غیر این صورت طبق ماده 470 قانون مجازات اسلامی 1392، دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن از بیت‌المال پرداخت می‌گردد. بنابراین در فرض سوال، در صورت مطالبه دیه توسط شاکی یا اولیای دم از بیت‌المال (بدون نیاز به دادخواست)، پرونده به دادگاه صادر کننده حکم مربوطه ارسال می‌شود و دادگاه با بررسی موضوع و احراز کلیه شرایط مقرر در ماده 470 قانون مجازات اسلامی 1392، و رعایت مقررات تبصره الحاقی به ماده 342 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، حکم به پرداخت دیه از بیت‌المال را صادر می‌نماید. ماده 85 قانون اخیرالذکر نیز موید این نظر است.

موارد مرتبط 63

آرای مرتبط 9

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 8

مواد مرتبط 3

دکترین 3

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین