برابر ماده 289
قانون مجازات اسلامي 1392، جنايت بر نفس به سه قسم عمدي، شبه عمدي و خطاي محض تقسيم شده است و مطابق ماده 312 همان قانون، جنايات علاوه بر طرق مقرر در كتاب اول، از طريق
قسامه نيز ثابت ميشوند. ب. ت. ب. اينكه ديه برابر ماده 448 قانون يادشده، مال معيني است كه به سبب جنايت غيرعمدي به نفس و عضو ... مقرر شده است و برابر ماده 492 همان قانون، جنايت در صورتي موجب
قصاص يا ديه است كه نتيجه حاصله
مستند به رفتار مرتكب باشد؛ اعم از آنكه به نحو مباشرت يا به تسبيب يا به اجتماع آنها انجام شود، در نتيجه صرفنظر از مورد ذكر شده در سوال، به طور كلي
اثبات جنايت غيرعمدي كه ناشي از تسبيب باشد، در
صورت تحقق ساير شرايط با قسامه امكانپذير است.
نظریه مشورتی شماره 7/97/444 مورخ 1397/03/12
در یک پرونده کیفری، شاکیه
ادعا کرده است که هنگام عبور از روستای محل سکونتش توسط یک سگ مورد حمله قرار گرفته و به شدت مجروح شده است. او شکایت خ. ر. ب. دلیل عدم مراقبت از حیوان ثبت کرده و
گواهی پزشکی قانونی را به عنوان مدرک ارائه داده است.
مشتکیعنه نیز به وجود سگهای متعدد در منطقه اشاره کرده و ادعا کرده که سگ او مسئول حمله نبوده و شاکیه به دلیل
خصومت قبلی این ادعا را مطرح کرده است. در این زمینه، پرسش اصلی این است که آیا برگزاری مراسم قسامه برای اثبات
تسبیب در
جنایت ب. ت. ب. ماده 456 قانون
مجازات اسلامی مصوب 1392 قابل اجرا است یا خیر. نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه اعلام میکند که ب. ت. ب. مواد 289 و 312 قانون مجازات اسلامی، جنایت غیرعمدی ناشی از تسبیب از طریق قسامه قابل اثبات است. بنابراین، در صورت تحقق شرایط لازم، برگزاری مراسم قسامه ممکن است. همچنین،
جبران خسارت شاکیه نیز در این چارچوب قابل پیگیری خواهد بود.
تاریخ نظریه: 1397/03/12
شماره نظریه: 7/97/444
شماره پرونده: 96-186/1-2424 ک
در پرونده جزایی مطروحه در این شعبه و شهرستان، شاکیه مدعی است که در یکی از روستاهای شهرستان و در محل سکونت خود در حال عبور از داخل روستا و به سمت منزل خود بوده است. شب هنگام بوده است و هوا نیز تاریک که در حین عبور یک قلاده سگ به او حمله و وی را از ناحیه پا دچار
جراحت شدید مینماید. شاکیه اقدام به طرح شکایت از مشتکی عنه فعلی به جهت عدم مراقبت و مواظبت از حیوان درنده (یک قلاده سگ) مینماید و در جهت اثبات ادعای خود علاوه بر ارائه
گواهی پزشکی قانونی (که در گواهی به ورود آسیب توسط حیوان اشاره شده است) دلیلی دیگر ارائه نداده است و پرونده با
کیفرخواست به این شعبه ارسال گردیده است. در جلسه
رسیدگی به موضوع مورد ادعای شاکیه که بر منوال سابق شکایت خود را طرح نموده است، مشتکی عنه مدعی است که سگ های متعددی در
روستا وجود دارد و در زمان حضور اهالی محل بر بالین شاکیه، سگ های متعددی از جمله سگ متعلق به مشتکی عنه در محل بوده اند و مشتکی عنه مدعی است که قسم یاد می کند که حیوان متعلق به وی این عمل را بر شاکیه وارد ننموده است و شاکیه به جهت خصومت قبلی با وی این ادعا را مطرح نموده است. حال ب. ت. ب. اینکه در صورت ورود جنایت به شخص و حصول و وجود شرایط لوث و فقدان ادله دیگر غیر از
سوگند منکر (که در پرونده مطروحه نیز این شرایط فراهم است) و در اجرای ماده 456 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که در این صورت شرایط برگزاری مراسم قسامه و به تناسب جراحات حادثه وجود دارد و فراهم میباشد، لطفاً راهنمایی و ارشاد فرمایید که:
ب. ت. ب. عبارات مندرج در ماده 456 قانون اخیرالذکر، آیا علاوه بر جنایت بالمباشره، در مورد تسبیب در جنایت (که موضوع مطروحه از موارد نسبیت در جنایت است) این
مقرره قانونی و برگزاری مراسم قسامه محمل قانونی داشته و امکان اجرای آن وجود دارد یا خیر؟ و اگر محمل قانونی و محل اجرای آن وجود ندارد نحوه اقدام و تصمیم در خصوص پرونده به چه نحو م. ب. و در خصوص موضوع مطروحه، روش جبران خسارت شاکیه به چه نحو میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: