استعلام :
نظر به اينكه از آغاز
انقلاب اسلامي و همچنين در طول
جنگ تحميلي و بعد از آن نيز به علت درگيري هاي عملياتي با گروهك هاي معاند و ضد انقلاب
جوانان اين
مرز و بوم جان خود را فداي كشور نموده اند و از نظر مقررات جاري به عنوان شهيد محسوب مي گردند و افراد تحت تكفل آنها به عنوان
خانواده ايثارگر تحت پوشش سازمان بنياد شهيد و امور ايثارگران قرار گرفته اند نظر به مراتب فوق آيا
خانواده شهدا مي تواند خون بهاء شهداي خود را
مطالبه نمايند يا خير؟ در
صورت مثبت بودن پاسخ اولاً: مسئوليت تامين و پرداخت خون بهاء
شهدا د. ح.
وراث ايشان با كدام مرجع و نهاد قانوني است ثانياً: دعوي وراث به طرفيت كدام سازمان يا نهاد دولتي قابليت طرح و رسيدگي دارد ثالثاً: تعيين مبلغ خون بهاء بر مبناي نرخ سال
شهادت به عمل خواهد آمد يا به نرخ يوم الاداء.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1-موارد پرداخت ديه از بيت المال در قانون پيش بيني شده است. مورد سؤال در ميان آن موارد نيست و فتوايي نيز در مورد
وجوب پرداخت ديه شهيد از بيت المال در
فقه اماميه و اهل سنت ملاحظه نشد و اصولاً موضوع پرسش تخصصاً از حكم پرداخت ديه از بيت المال خارج است؛ زيرا شهادت به نحوي كه در فقه اسلامي مطرح است، از موضوعات جهاد در راه خدا است و چون جهاد در هر دو قسم ابتدايي و دفاعي واجب كفايي است، بنابراين براي مكلفي كه اداي تكليف مي كند، فضايل جهاد در راه خدا قرار داده شده است كه در آيات و روايات مربوط به جهاد ذكر شده است. ضمناً در برخي كتب فقهي تنها در يك مورد ديه شهيد به عهده بيت المال قرار داده شده و آن هنگامي است كه كفار براي غلبه بر مسلمانان، اسيران مسلمان را به عنوان سپر انساني در جلوي
سپاه خود قرار داده باشند و مسلمانان براي جلوگيري از شكست مجبور به
قتل آنها شوند.
2-اولاً ، ثانياً و ثالثاً ب. ت. ب. آنچه فوقاً آورده شد، پاسخ به اين سؤالات منتفي است.
نظریه مشورتی شماره 7/98/1190 مورخ 1398/08/08
موضوع استعلام مطرح شده مربوط به درخواست خانواده شهدا برای مطالبه
دیه شهدای خود و تعیین نهاد مسئول برای پرداخت آن م. ب.. در پاسخ به این استعلام،
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه اعلام کرده است که موارد پرداخت دیه از بیتالمال در قانون به وضوح مشخص شده و در این موارد نمیتوان سوالی مطرح کرد. همچنین، هیچ فتوایی در مورد وجوب پرداخت دیه
شهید از بیتالمال در فقه امامیه و اهل سنت وجود ندارد و بنابراین، موضوع پرسش در خصوص حکم پرداخت دیه از بیتالمال خارج از بحث است. به این ترتیب، پاسخ به سوالات مطرح شده در استعلام (شامل مسئولیت تامین و پرداخت دیه، نهاد قابل طرح دعوی و تعیین مبلغ دیه) منتفی م. ب..
تاریخ نظریه: 1398/08/08
شماره نظریه: 7/98/1190
شماره پرونده: 98-187/3-1190 ک
ن. ب. ا. از آغاز انقلاب اسلامی و همچنین در طول جنگ تحمیلی و بعد از آن نیز به علت درگیریهای عملیاتی با گروهکهای معاند و ضد انقلاب جوانان این مرز و بوم جان خود را فدای کشور نمودهاند و از نظر مقررات جاری به عنوان شهید محسوب میگردند و افراد تحت
تکفل آنها به عنوان خانواده
ایثارگر تحت پوشش سازمان
بنیاد شهید و امور ایثارگران قرار گرفتهاند نظر به مراتب فوق آیا خانواده شهدا میتواند خون بهاء شهدای خود را مطالبه نمایند یا خیر؟ در صورت مثبت بودن پاسخ اولاً: مسئولیت تامین و پرداخت خون بهاء شهدا د. ح. وراث ایشان با کدام مرجع و نهاد قانونی است ثانیاً: دعوی وراث به طرفیت کدام سازمان یا
نهاد دولتی قابلیت طرح و
رسیدگی دارد ثالثاً: تعیین مبلغ خون بهاء بر مبنای نرخ سال شهادت به عمل خواهد آمد یا به نرخ یوم الاداء.
1- موارد پرداخت دیه از بیتالمال در قانون
پیشبینی شده است. مورد سوال در میان آن موارد نیست و فتوایی نیز در مورد وجوب پرداخت دیه شهید از بیتالمال در فقه امامیه و اهل سنت ملاحظه نشد و اصولاً موضوع پرسش تخصصاً از حکم پرداخت دیه از بیتالمال خارج است؛ زیرا شهادت به نحوی که در فقه اسلامی مطرح است، از موضوعات جهاد در راه خدا است و چون جهاد در هر دو قسم ابتدایی و دفاعی واجب کفایی است، بنابراین برای مکلفی که ادای تکلیف میکند، فضایل جهاد در راه خدا قرار داده شده است که در آیات و روایات مربوط به جهاد ذکر شده است. ضمناً در برخی کتب فقهی تنها در یک مورد دیه شهید به عهده بیتالمال قرار داده شده و آن هنگامی است که کفار برای غلبه بر مسلمانان، اسیران مسلمان را به عنوان سپر انسانی در جلوی سپاه خود قرار داده باشند و مسلمانان برای جلوگیری از شکست مجبور به قتل آنها شوند.
2- اولاً، ثانیاً و ثالثاً ب. ت. ب. آنچه فوقاً آورده شد، پاسخ به این سوالات منتفی است.