نظر مشورتی 7/98/1635 مورخ 1399/03/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه پرداخت هزینه دادرسی در صورت اعمال ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: نحوه وصول هزینه دادرسی در صورت تقسیط محکومبه چگونه است؟
پاسخ: دادگاه با توجه به تقسیط محکومبه باید نحوه وصول هزینه دادرسی را تعیین و از دادگاه کسب تکلیف کند.
به زبانِ ساده
موضوع، هزینه دادرسیِ زوجهای است که بابت مهریه برنده شده و پرداخت هزینهاش به اجرای حکم موکول شده است. اداره میگوید این تصمیم با حکم اعسار یکسان نیست و در صورت تقسیط مهریه، چگونگی وصول هزینه باید از دادگاه پرسیده شود.
چه کسی: نظر مشورتی را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسش درباره زوجه محکومله و محکومعلیه مهریه است. هویت طرفین در متن نیامده است.
چگونه: پس از طرح پرسش درباره وصول هزینه دادرسی در کنار اقساط مهریه، اداره تفاوت موکولکردن پرداخت با اعسار را بیان کرده و ارجاع موضوع به دادگاه را لازم دانسته است.
چرا مهم است: این نظر به دادگاهها و زوجههایی کمک میکند که پرداخت هزینه دادرسیشان به زمان اجرای حکم موکول شده است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۵ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱.
مفاهیمِ حقوقی: هزینه دادرسی، معافیت از هزینه دادرسی، اعسار از هزینه دادرسی، مهریه، تقسیط محکومبه، اجرای حکم
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر هزینه دادرسی زوجه به زمان اجرای حکم موکول شده باشد و مهریه تقسیط شود، هزینه دادرسی چگونه وصول میشود؟
در فرض تقسیط مهریه، باید از دادگاه کسب تکلیف شود و هزینه دادرسی بر اساس نظر دادگاه وصول شود.
موکول کردن هزینه دادرسی به زمان اجرای حکم همان حکم اعسار از هزینه دادرسی است؟
خیر؛ این دو موضوع از یکدیگر متمایزند.
کلیدواژهها: هزینه دادرسی، اعسار، تقسیط محکومبه، قانون حمایت خانواده، دادگاه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
برخي از شعب دادگاه خانواده ضمن صدور رأي به نفعزوجه در خصوص مهريه، به سبب صدور حكم اعسار از پرداخت هزينه دادرسي ، پرداخت آن را با وصول محكوم به از محكوم عليه موضوع انشاء قرار مي دهند. ب. ت. ب. اين كه در اين پرونده ها محاكم معمولاً حكم بر تقسيط محكوم به صادر و براي مثال محكوم عليه را به تحويل يك قطعه سكه بهار آزادي به صورت ماهيانه يا چند ماه يك بار محكوم مي كنند آيا متناسب با وصول بخشي از محكوم به، قسمتي از هزينه دادرسي مربوط نيز از زوجه وصول مي شود يا اين كه بدواً بايد هزينه اعسار كارسازي و سپس محكوم به پرداخت شود؟.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولا،ً معافيت از پرداخت هزينه دادرسي و يا موكول كردن پرداخت آن به زمان اجراي حكم موضوع ماده 5 قانون حمايت خانواده مصوب 1391 به تجويز قانون و به تشخيص و دستور قاضي رسيدگي كننده است و منصرف از حكم اعسار از پرداخت هزينه دادرسي است كه پس از اقامه دعواي اعسار و رسيدگي به آن صادر مي شود. ثانياً، ب. ت. ب. اين كه در مورد نحوه اجراي ماده 5 اين قانون دادگاه كاملاً مبسوط اليد است و حتي مي تواند فرد را از پرداخت هزينه دادرسي معاف كند به نظر مي رسد در فرض سؤال كه دادگاه محكوم به (مهريه) را تقسيط كرده است، بايد از دادگاه كسب تكليف شود و بر اساس نظر دادگاه هزينه دادرسي وصول شود./
نظریه مشورتی شماره 7/98/1635 مورخ 1399/03/26
موضوع استعلام درباره نحوه پرداخت هزینه دادرسی در پروندههای دادگاه خانواده است که در آن حکم اعسار از پرداخت هزینهدادرسی صادر شده و محکوم به (مهریه) به صورت تقسیط تعیین شده است. سوال این است که آیا با وصول بخشی از محکوم به، بخشی از هزینه دادرسی نیز از زوجه دریافت میشود یا ابتدا باید هزینه اعسار تسویه شود. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که معافیت از پرداخت هزینه دادرسی یا تاخیر در پرداخت آن تا زمان اجرای حکم، مطابق ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، به تشخیص قاضی است و این موضوع به حکم اعسار ارتباطی ندارد. همچنین، ب. ت. ب. اختیارات دادگاه در اجرای ماده 5، در مورد سوال مطرح شده، لازم است از دادگاه کسب تکلیف شود تا بر اساس نظر آن، هزینه دادرسی وصول شود.
تاریخ نظریه: 1399/03/26
شماره نظریه: 7/98/1635
شماره پرونده: 98-127-1635 ح
برخی از شعب دادگاه خانواده ضمن صدور رأی به نفع زوجه در خصوص مهریه، به سبب صدور حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، پرداخت آن را با وصول محکومبه از م. ع. موضوع انشاء قرار میدهند. ب. ت. ب. اینکه در این پروندهها محاکم معمولاً حکم بر تقسیط محکومبه صادر و برای مثال م. ع. را به تحویل یک قطعه سکه بهار آزادی به صورت ماهیانه یا چند ماه یک بار محکوم میکنند آیا متناسب با وصول بخشی از محکومبه، قسمتی از هزینه دادرسی مربوط نیز از زوجه وصول میشود یا اینکه بدواً باید هزینه اعسار کارسازی و سپس محکومبه پرداخت شود؟.
ثانیاً، ب. ت. ب. اینکه در مورد نحوه اجرای ماده 5 این قانون دادگاه کاملاً مبسوطالید است و حتی میتواند فرد را از پرداخت هزینه دادرسی معاف کند به نظر میرسد در فرض سوال که دادگاه محکومبه (مهریه) را تقسیط کرده است، باید از دادگاه کسب تکلیف شود و بر اساس نظر دادگاه هزینه دادرسی وصول شود./
اولاً، معافیت از پرداخت هزینه دادرسی و یا موکول کردن پرداخت آن به زمان اجرای حکم موضوع ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 به تجویز قانون و به تشخیص و دستور قاضی رسیدگیکننده است و منصرف از حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است که پس از اقامه دعوای اعسار و رسیدگی به آن صادر میشود. ثانیا،ً ب. ت. ب. اینکه در مورد نحوه اجرای ماده 5 این قانون دادگاه کاملاً مبسوطالید است و حتی میتواند فرد را از پرداخت هزینه دادرسی معاف کند به نظر میرسد در فرض سؤال که دادگاه محکومبه )مهریه( را تقسیط کرده است، باید از دادگاه کسب تکلیف شود و بر اساس نظر دادگاه هزینه دادرسی وصول شود. دکتر …