پرسش: آیا خسارت تأخیر تأدیه به متفرعات دعوا (هزینه دادرسی و حقالوکاله) تعلق میگیرد؟
پاسخ: خیر، خسارت تأخیر تأدیه فقط به اصل خواسته تعلق میگیرد؛ اما مطالبه خسارت تأخیر در پرداختِ خودِ خسارات دادرسی پس از قطعیت حکم امکانپذیر است.
به زبانِ ساده
اگر حکم دادگاه شامل اصل بدهی و هزینههایی مانند هزینه دادرسی، حقالوکاله و کارشناسی باشد، خسارت تأخیر تأدیه در همان حکم فقط بر اصل خواسته حساب میشود. اما اگر پرداخت خسارات دادرسی پس از قطعیشدن حکم به تأخیر بیفتد، میتوان با دعوای جداگانه خسارت تأخیر آن را مطالبه کرد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ طرفین اختلاف یا پرسشکننده در متن معرفی نشدهاند.
چگونه: نظر مشورتی میان خسارت تأخیر تأدیه اصل خواسته و خسارات دادرسی تفاوت گذاشته است. مطالبه خسارت تأخیر بابت خسارات دادرسی را پس از قطعیت حکم، از راه دعوای جداگانه ممکن دانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای محکومله و وکیل او در تعیین مبنای محاسبه و شیوه مطالبه خسارت تأخیر تأدیه مفید است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی؛ متن به شماره ماده اشاره نکرده است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
در صورتي كه دادگاه حكم به پرداخت مبلغي به عنوان اصل خواسته و خسارت تأخير تأديه و خسارات دادرسي مانند هزينه دادرسي، حق الوكاله وكيل و هزينه كارشناسي صادر نموده باشد، محاسبه خسارت تأخير تأديه صرفا نسبت به اصل خواسته به عمل مي آيد و شامل متفرعات دعوا نمي شود؛ اما اگر محكوم عليه پس از صدور حكم راجع به خسارات دادرسي و قطعيت آن، نسبت به پرداخت خسارات مزبور تأخير كند، مطالبه خسارت تأخير تأديه از تاريخ قطعيت حكم يا ابلاغ رأي قطعي به موجب دعواي جداگانه امكان پذير است.
نظریه مشورتی شماره 7/98/237 مورخ 1398/07/03
موضوع استعلام درباره نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه و اینکه آیا این خسارت شامل اصل خواسته و متفرعات دعوی مانند هزینه دادرسی، حقالوکاله و هزینهکارشناسی میشود یا خیر، است. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه تاکید میکند که خسارت تاخیر تادیه فقط بر اصل خواسته محاسبه میشود و متفرعات دعوی را شامل نمیشود. با این حال، اگر م. ع. پس از صدور و قطعیت حکم از پرداخت خسارات دادرسی تاخیر کند، میتوان از تاریخ قطعیت حکم یا ابلاغ رای قطعی، از طریق طرح دعوای جداگانه، خسارت تاخیر تادیه را مطالبه کرد.
تاریخ نظریه: 1398/07/03
شماره نظریه: 7/98/237
شماره پرونده: 98-62-237ح
آیا در محاسبه تاخیر تادیه فقط اصل خواسته مشمول محاسبه قرار میگیرد یا علاوه بر اصل متفرعات دعوی که در اجرائیه آمده مثل هزینه دادرسی حق الوکاله وکیل و هزینه کارشناسی نیز مشمول محاسبه خسارت تاخیر تادیه قرار می گیرند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در صورتی که دادگاه حکم به پرداخت مبلغی به عنوان اصل خواسته و خسارت تأخیر تأدیه و خسارات دادرسی مانند هزینه دادرسی، حقالوکاله وکیل و هزینه کارشناسی صادر نموده باشد، محاسبه خسارت تأخیرتأدیه صرفا نسبت به اصل خواسته به عمل میآید و شامل متفرعات دعوا نمیشود؛ اما اگر م. ع. پس از صدور حکم راجع به خسارات دادرسی و قطعیت آن، نسبت به پرداخت خسارات مزبور تأخیر کند، مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ قطعیت حکم یا ابلاغ رأی قطعی به موجب دعوای جداگانه امکانپذیر است.
آیا در محاسبه خسارت تاخیر تادیه فقط »اصل خواسته« مشمول محاسبه قرار میگیرد یا این خسارت شامل متفرعات دعوی که در اجرائیه آمده مانند هزینه دادرسی، حقالوکاله و هزینه کارشناسی نیز میشود؟
بازگشت به استعلام شماره 1398/1/5033 مورخ 1398/02/26 به شماره ثبت وارده 237 مورخ ، 1398/02/28 نظریه مشورتی کمیسیون اجرای احکام مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: در صورتیکه دادگاه حکم به پرداخت مبلغی به عنوان اصل خواسته و خسارت تأخیر تأدیه و خسارات دادرسی مانند هزینه دادرسی، حقالوکاله وکیل و هزینه کارشناسی صادر نموده باشد، محاسبه خسارت تأخیر تأدیه صرفا نسبت به اصل خواسته به عمل میآید و شامل متفرعات دعوا نمیشود؛ اما اگر م. ع. پس از صدور حکم راجع به خسارات دادرسی و قطعیت آن، نسبت به پرداخت خسارات مزبور تأخیر کند، مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ قطعیت حکم یا ابلاغ رأی قطعی به موجب دعوای جداگانه امکانپذیر است. دکتر … حیدری پور