نظر مشورتی 7/98/339 مورخ 1398/03/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص مرجع رسیدگی به پرونده های مربوط به حوزه های فاقد دادگاه کیفری یک با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا دادگاه کیفری یک میتواند بدون اعطای نیابت، دستور جلب در حوزه قضایی مربوطه صادر کند؟
پاسخ: در محدوده حوزه قضایی تعیینشده برای دادگاه کیفری یک، انجام امور نیازی به اعطای نیابت قضایی ندارد.
به زبانِ ساده
از اداره کل حقوقی پرسیده شد که دادگاه کیفری یک برای دستگیری متهم در حوزههای مربوط باید نیابت بدهد یا نه. پاسخ این است که ابتدا محدوده صلاحیت دادگاه بر اساس تبصره ۱ ماده ۲۹۶ تعیین میشود و اقدامات در همان محدوده به نیابت از دادگاه کیفری دو یا دادگاه بخش نیاز ندارد.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسش درباره اختیار دادگاه کیفری یک در جلب و ورود به مخفیگاه برای دستگیری متهم است.
چگونه: اداره کل حقوقی با تفسیر تبصره ۱ ماده ۲۹۶، محدوده حوزه قضایی دادگاه کیفری یک را مبنای پاسخ قرار داده است.
چرا مهم است: این نظریه برای دادگاهها و مراجع قضایی در تشخیص نیاز یا عدم نیاز به نیابت قضایی کاربرد دارد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
آيا دادگاه كيفري يك مي تواند بدون اعطاء نيابت به دادگاه و دادسراي شهرستاندستور جلب و ورود به مخفيگاه براي دستگيري متهم را بدهد مستدعي است مستند قانوني ذكر شود؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
مستفاد از تبصره 1 ماده 296 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 آن است كه تشكيل دادگاه كيفري يك در مركز هر استان الزامي و در ساير شهرستان ها موكول به تشخيص رييس قوه قضاييه است و برابر ذيل اين تبصره در صورت تشكيل اين دادگاه در شهرستان مركز استان و يا ديگر شهرستان ها، پرونده هاي مربوط به حوزه هايي كه فاقد دادگاه كيفري يك مي باشد در نزديك ترين دادگاه كيفري يك رسيدگي مي شود كه الزاماً حوزه قضايي شهرستان مركز استان نخواهد بود. بنابراين، محدوده حوزه قضايي دادگاه كيفري يك حسب مورد برابر تبصره يادشده تعيين مي گردد و در اين محدوده انجام امور مربوط مستلزم اعطاي نيابت قضايي به دادگاه كيفري دو و يا دادگاه بخش نمي باشد.
نظریه مشورتی شماره 7/98/339 مورخ 1398/03/26
موضوع استعلام این است که آیا دادگاه کیفری یک میتواند بدون اعطای نیابت به دادگاه و دادسرای شهرستان، دستور جلب و ورود به مخفیگاه برای دستگیری متهم را صادر کند یا خیر. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که بر اساس تبصره 1 ماده 296 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، تشکیل دادگاه کیفری یک در مرکز هر استان الزامی است و در سایر شهرستانها به تشخیص رئیس قوه قضاییه بستگی دارد. همچنین، در صورت تشکیل این دادگاه در شهرستانهای دیگر، پروندههای مربوط به حوزههایی که فاقد دادگاه کیفری یک هستند، در نزدیکترین دادگاه کیفری یک رسیدگی میشود و نیازی به اعطای نیابت قضایی به دادگاه کیفری دو یا دادگاه بخش نیست. بنابراین، دادگاه کیفری یک میتواند دستور جلب و ورود به مخفیگاه را صادر کند.
تاریخ نظریه: 1398/03/26
شماره نظریه: 7/98/339
شماره پرونده: 98-168-339 ک
مستفاد از تبصره 1 ماده 296 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 آن است که تشکیل دادگاه کیفری یک در مرکز هر استان الزامی و در سایر شهرستانها موکول به تشخیص رییس قوه قضاییه است و برابر ذیل این تبصره در صورت تشکیل این دادگاه در شهرستان مرکز استان و یا دیگر شهرستانها، پروندههای مربوط به حوزههایی که فاقد دادگاه کیفری یک م. ب. در نزدیکترین دادگاه کیفری یک رسیدگی میشود که الزاماً حوزه قضایی شهرستان مرکز استان نخواهد بود. بنابراین، محدوده حوزه قضایی دادگاه کیفری یک حسب مورد برابر تبصره یادشده تعیین میگردد و در این محدوده انجام امور مربوط مستلزم اعطای نیابت قضایی به دادگاه کیفری دو و یا دادگاه بخش نمیباشد.