نظر مشورتی 7/98/38 مورخ 1398/05/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص مطالبه بهای زمین های تملک شده واقع در بستر یا حریم جاده توسط ستاد اجرایی و یا بنیاد مستضعفان و جانبازان با اصلاح
پرسش: آیا ستاد اجرایی فرمان امام یا بنیاد مستضعفان حق مطالبه بهای زمینهای مصادره شده واقع در حریم جاده را دارند؟
پاسخ: بله، با توجه به مالکیت حاصل از احکام صادره، امکان مطالبه بهای زمین وجود دارد و وزارت راه در صورت ادعای حق میتواند از طریق اعتراض ثالث اقدام کند.
به زبانِ ساده
موضوع، زمینهایی است که پیش از انقلاب و پس از آن بهعنوان جاده در تصرف نهادهای راه بوده و بعداً به موجب حکم مصادره در تملک ستاد اجرایی یا بنیاد مستضعفان قرار گرفتهاند. بر اساس این نظر، این نهادها میتوانند بهای بخشِ در تصرف را مطالبه کنند؛ مدعیان دیگر نیز میتوانند به حکم اعتراض ثالث کنند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوهقضائیه؛ موضوع استعلام درباره ستاد اجرایی فرمان امام، بنیاد مستضعفان و نهادهای راه و شهرسازی است؛ استعلامکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: اداره کل حقوقی با توجه به احکام مصادره و تصرف زمینها، امکان مطالبه بها را پذیرفته و راه اعتراض ثالث را برای مدعیان دیگر بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای نهادهای مالکِ زمینهای مصادرهشده و اشخاص یا سازمانهایی که نسبت به آن زمینها ادعای حق دارند کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ مقررات اعتراض ثالث، نامطمئن.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مستنبط از مفاد استعلام اين است كه در خصوص آن قسمت از زمين هايي كه پيش از انقلاب اسلامي و تاكنون به عنوان جاده در تصرفوزارت راه و ترابري يا شركت هاي مادر تخصصي ساخت و توسعه زيربناهاي حمل و نقل كشور بوده و مطابق اصل 49 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران توسط دادگاه هاي انقلاب حكم به مصادره اين املاك به نفع ستاد اجرايي فرمان حضرت امام (ره) و يا بنياد مستضعفان و جانبازان صادر شده است، آيا دو مرجع اخير حق مطالبه زمين هاي مذكور را دارند؟ در پاسخ مي توان گفت نظر به اين كه به موجب احكام صادره، اين زمين ها در تملك ستاد اجرايي و يا بنياد مستضعفان و جانبازان قرار گرفته است، امكان مطالبه بهاي آن قسمت از زمين كه در بستر جاده و يا حريم آن بوده و در تصرف اداره راه و شهرسازي و يا شركت مادر تخصصي مذكور مي باشد، وجود دارد. چنان چه وزارت راه و شهرسازي يا شركت مورد اشاره يا هر شخص ديگري براي خود حقي در اين زمين ها قائل باشد، مي تواند با استفاده از مقررات اعتراض ثالث نسبت به آراي صادره اعتراض نمايد.
نظریه مشورتی شماره 7/98/38 مورخ 1398/05/27
موضوع استعلام درباره وضعیت اراضی است که به تملک بنیاد مستضعفان یا ستاد اجرایی فرمان امام (ره) بر اساس احکاممصادره اموال افراد طبق اصل 49 قانون اساسی درآمدهاند. این سوال مطرح است که آیا امکان مطالبه این اراضی از اداره کل راه و ترابری استان یا شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور وجود دارد یا خیر. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه بیان میکند که ب. ت. ب. احکام صادره، این اراضی در تملک ستاد اجرایی و بنیاد مستضعفان قرار دارند. بنابراین، امکان مطالبه اراضی که در بستر جاده و حریم آن قرار دارند و در تصرف اداره راه و شهرسازی یا شرکت مذکور هستند، وجود دارد. همچنین، اگر وزارت راه و شهرسازی یا شرکت مذکور حقی برای خود در این اراضی قائل باشند، میتوانند با استناد به مقررات اعتراض ثالث نسبت به آرای صادره اعتراض کنند.
تاریخ نظریه: 1398/05/27
شماره نظریه: 7/98/38
شماره پرونده: 98-192-38 ح
آیا اراضی که به تملک بنیاد مستضعفان یا ستاد اجرایی زمان امام ناشی از احکام مصادره اموال اشخاص موضوع اصل 49 قانون اساسی در آمده و بر اساس آن اقدام به طرح دعاوی علیه اداره کل راه و ترابری استان یا شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیر بناهای حمل و نقل کشور برای مطالبه اراضی که در بستر جاده قرار گرفته و قبل از انقلاب در تصرف آن اداره کل یا شرکت فوق الذکر بوده قابل مطالبه است ؟ یا اینکه وفق بند ب ماده 10 قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی و عمران نظامی دولت مصوب 1358 جزء اموال عمومی بوده و قابل مطالبه نمیباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: