نظر مشورتی 7/98/410 مورخ 1398/08/11 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص نظریه اداره کل حقوقی قوه قضائیه درباره عزل وکیل و اعتبار شرط عدم عزل وکیل در قراردادهای خصوصی. با اصلاحات و ال
پرسش: اعتبار شرط عدم عزل وکیل دادگستری در قراردادهای خصوصی چیست؟
پاسخ: وکالت دادگستری جایز است و درج شرط عدم عزل در قراردادهای مستقل در مرجع قضایی قابل ترتیب اثر نیست.
به زبانِ ساده
موضوع، امکان سلب حق عزل وکیل دادگستری با شرط قراردادی است. متن میگوید درج شرط عدم عزل در وکالتنامه، مانع عزل نمیشود و شرطی هم که در قرارداد جداگانه آمده، در پرونده قضایی برای ادامه نمایندگی وکیل قابل ترتیب اثر نیست.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش درباره رابطه موکل و وکیل دادگستری و تکلیف دادگاه در صورت عزل وکیل است. نام اشخاص در متن نیامده است.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به ماده ۶۷۹ قانون مدنی، حق عزل را توضیح داده و سپس وکالتنامه ارائهشده به مرجع قضایی را ملاک حدود اختیارات وکیل دانسته است. همچنین به ممنوعیت گرفتن سند دیگر از موکل در ماده ۷۸ نظامنامه اشاره کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای موکلان، وکلای دادگستری و دادگاهها در تشخیص اثر شرط عدم عزل و حدود نمایندگی وکیل اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، ماده ۶۷۹؛ نظامنامه قانون وکالت مصوب ۱۳۱۶، ماده ۷۸
مفاهیمِ حقوقی: وکالت، عزل وکیل، موکل، وکالتنامه، عقد لازم، حدود اختیارات وکیل، تخلف
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا موکل میتواند در قرارداد خصوصی شرط کند که حق عزل وکیل دادگستری را ندارد؟
درج شرط در وکالتنامه مانع عزل نیست؛ شرط در قرارداد لازمِ جداگانه نیز در دادگاه رسیدگیکننده قابل ترتیب اثر نیست.
اگر موکل وکیل را عزل کند، دادگاه چه سندی را برای حدود اختیارات وکیل ملاک قرار میدهد؟
وکالتنامهای که طبق فرم متحدالشکل به مرجع قضایی ارائه شده است.
متن برای وکیل گرفتن سند دیگری از موکل چه حکمی بیان میکند؟
طبق ماده ۷۸ نظامنامه قانون وکالت مصوب ۱۳۱۶، گرفتن هرگونه سند دیگر از موکل ممنوع و تخلف است.
کلیدواژهها: وکالت، عزل وکیل، عقد جایز، قرارداد خصوصی، دادگاه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
سؤال
آيا وكيل دادگستري در قرارداد خصوصي مي¬تواند شرط كند كه اصيل حق عزل وكيل را در دعوي ندارد ضمانت اجراي آن چيست؟ چنانچه اصيل وكيل را عزل نمايد دادگاه مواجه با چه تكليفي است./ع
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
به موجب ماده 679 قانون مدني موكل مي تواند هر وقت بخواهد وكيل را عزل كند؛ مگر اين كه وكالت وكيل يا عدم عزل در ضمن عقد لازمي شرط شده باشد؛ بنابراين اگر عدم عزل وكيل دادگستري ضمن وكالت نامه درج شده باشد، ب. ت. ب. جايز بودن عقد وكالت، اين امر مانع عزل وكيل نيست و چنان چه ضمن قرارداد لازم ديگري درج شده باشد، ب. ت. ب. اين كه مناط حدود اختيارات وكيل، وكالت نامه اي است كه طبق فرم متحدالشكل به مرجع قضايي تقديم مي شود و برابر مقررات مربوط به وكالت دعاوي از جمله ماده 78 نظام نامه قانون وكالت مصوب 1316 گرفتن هرگونه سند ديگري از موكل ممنوع و تخلف است، بنابراين درج شرط عدم عزل وكيل دادگستري طي قرارداد مستقل ديگر نيز در مرجع قضايي رسيدگي كننده به پرونده كه در آن، وكيل عزل شده است، قابل ترتيب اثر نمي باشد.
نظریه مشورتی شماره 7/98/410 مورخ 1398/08/11
موضوع استعلام مربوط به امکان گنجاندن شرط عدم عزل وکیل دادگستری در یک قرارداد خصوصی و اثرات آن است. بر اساس ماده 679 قانون مدنی، موکل میتواند هر زمان که بخواهد وکیل را عزل کند، مگر اینکه وکالت و شرط عدم عزل در یک قرارداد لازم گنجانده شده باشد. با این حال، به دلیل ماهیت جایز بودن عقد وکالت، شرط عدم عزل وکیل در وکالتنامه مانع از عزل وکیل نمیشود. همچنین، اگر این شرط در یک قرارداد لازم دیگر ذکر شده باشد، به دلیل اینکه حدود اختیارات وکیل بر اساس وکالتنامهای که به مرجع قضایی ارائه میشود تعیین میگردد و بر اساس ماده 78 نظامنامه قانون وکالت مصوب 1316، دریافت هرگونه سند دیگری از موکل ممنوع است، بنابراین شرط عدم عزل وکیل در یک قرارداد مستقل نیز در مرجع قضایی قابل اجرا نیست.
تاریخ نظریه: 1398/08/11
شماره نظریه: 7/98/410
شماره پرونده: ح 014-721-89
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
شماره پرونده: 98-127-410ح
بازگشت به استعلام شماره 1 سیار مورخ 1398/02/28 به شماره ثبت وارده 410 مورخ ، 1398/03/20 نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: به موجب ماده 679 قانون مدنی موکل میتواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند؛ مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد؛ بنابراین اگر عدم عزل وکیل دادگستری ضمن وکالتنامه درج شده باشد، ب. ت. ب. جایز بودن عقد وکالت، این امر مانع عزل وکیل نیست و چنانچه ضمن قرارداد لازم دیگری درج شده باشد، ب. ت. ب. اینکه مناط حدود اختیارات وکیل، وکالتنامهای است که طبق فرم متحدالشکل به مرجع قضایی تقدیم میشود و برابر مقررات مربوط به وکالت دعاوی از جمله ماده 78 نظامنامه قانون وکالت مصوب 1316 گرفتن هرگونه سند دیگری از موکل ممنوع و تخلف است، بنابراین درج شرط عدم عزل وکیل دادگستری طی قرارداد مستقل دیگر نیز در مرجع قضایی رسیدگی کننده به پرونده که در آن، وکیل عزل شده است، قابل ترتیب اثر نمیباشد. دکتر … حیدری پور