استعلام :
نظر به اينكه مطابق ماده 10 قانون چك صدور چك از حساب بسته جرم انگاري شده است از طرفي صدور چك از حساب بسته منوط به
علم و اطلاع صاحب حساب از موضوع بسته بودن حساب است چون بانكها به لحاظ بدهي شخص اقدام به مسدود كردن بخشي از حساب بانكي به طور موقت مي كنند بدون آنكه حساب بانكي بسته شود سوال: آيا بين مسدود كردن موقتي حساب و بسته بودن حساب بانكي فرق است يا خير؟ آيا بانك مكلف است پس از بستن حساب مراتب را به صاحب حساب اعلام كند يا خير؟ آيا اگر حساب از سوي بانك به لحاظ بدهي صاحب حساب مسدود شود و صاحب حساب از
زمان مسدودي اقدام به صدور چك نمايد مشمول ماده 10 قانون چك مي گردد يا خير؟ آيا عنوان مجرمانه صدور چك از حساب مسدود مشمول ماده 10 قانون چك مي گردد يا خير فقط بايد بسته بودن حساب محرز شود؟/ب
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1 و 4- ب. ت. ب. اطلاق عبارت «بسته بودن» در ماده 10 قانون صدور چك مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدي تفاوتي نمي كند كه حساب بانكي به چه علتي بسته شده باشد؛ اين اطلاق شامل موردي كه حساب كلا توسط صاحب حساب بسته شود و يا به هر دليل ديگر مسدود گردد، از جمله با دستور مقام قضايي يا بانك، هم مي شود. لذا از حيث شمول ماده 10 قانون يادشده، تفاوتي بين بسته بودن و مسدود بودن حساب بانكي وجود ندارد.
2- برابر ماده 6 دستورالعمل اجرايي شناسايي و تعيين تكليف حساب هاي
مطالبه نشده و مازاد (ريالي) مصوب 17/5/1396 شوراي پول و اعتبار، بانك يا مؤسسه مالي و اعتباري موظف است به طريق مقتضي از جمله تماس تلفني، ارسال پيامك و مكاتبه با مشتري مراتب بسته شدن حساب بانكي را به وي اطلاع دهد.
3- چنان چه بانك به شرح فوق به تكليف خود عمل نموده باشد و مراتب را به صاحب حساب اطلاع داده باشد و يا به هر طريقي صاحب حساب از بسته بودن حساب خود در زمان صدور چك
مطلع باشد، مشمول ماده 10 قانون يادشده است و در هر
صورت كه بسته شدن حساب بانكي بدون تقاضاي صاحب حساب به عمل آمده باشد،
احراز اين امر (مطلع بودن صاحب حساب از بسته بودن حساب) با مرجع قضايي رسيدگي كننده است.
نظریه مشورتی شماره 7/98/469 مورخ 1398/11/02
موضوع استعلام درباره تفاوت بین مسدود شدن موقتی حساب بانکی و بسته بودن آن، و الزامات بانک برای
اطلاعرسانی به صاحب حساب در این موارد است.
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه در پاسخ به این استعلام اعلام کرده که بر اساس ماده 10 قانون صدور چک مصوب 1355، تفاوتی بین بسته بودن و مسدود بودن حساب بانکی وجود ندارد و هر دو حالت تحت شمول این ماده قرار میگیرند. همچنین، طبق ماده 6 دستورالعمل اجرایی شناسایی و تعیین تکلیف حسابهای مطالبه نشده و مازاد (ریالی) مصوب 1396/05/17
شورای پول و اعتبار،
بانک موظف است بسته شدن حساب را به صاحب حساب اطلاع دهد. اگر بانک به این وظیفه عمل کرده و یا صاحب حساب از بسته بودن حساب خود آگاه باشد، صدور چک در این شرایط مشمول ماده 10 قانون چک خواهد بود. در غیر این صورت،
اثبات آگاهی صاحب حساب از بسته بودن حساب بر عهده مرجع
قضایی رسیدگیکننده است.
تاریخ نظریه: 1398/11/02
شماره نظریه: 7/98/469
شماره پرونده: ح964-88-89
ن. ب. ا. مطابق ماده 10 قانون چک صدور چک از حساب بسته جرم انگاری شده است از طرفی صدور چک از حساب بسته منوط به علم و اطلاع صاحب حساب از موضوع بسته بودن حساب است چون بانکها به لحاظ
بدهی شخص اقدام به مسدود کردن بخشی از حساب بانکی به طور موقت
می کنند بدون آنکه حساب بانکی بسته شود
2- برابر ماده 6 دستورالعمل اجرایی شناسایی و تعیین تکلیف حسابهای مطالبه نشده و مازاد (ریالی) مصوب 1396/5/17 شورای پول و اعتبار، بانک یا موسسه مالی و اعتباری موظف است به طریق
مقتضی از جمله تماس تلفنی، ارسال پیامک و مکاتبه با
مشتری مراتب بسته شدن حساب بانکی را به وی اطلاع دهد.
شماره پرونده: 98-88-469ح
مطابق ماده 10 قانون چک صدور چک از حساب بسته جرمانگاری شده است. از طرفی صدور چک از حساب بسته منوط به علم و اطلاع صاحب حساب از موضوع بسته بودن حساب است. چون بانکها به لحاظ بدهی شخص اقدام به مسدود کردن بخشی از حساب بانکی به طور موقت می کنند بدون آنکه حساب بانکی بسته شود: -1 آیا بین مسدود کردن موقتی حساب و بسته بودن حساب بانکی فرق است؟ -2 آیا بانک مکلف است پس از بستن حساب مراتب را به صاحب حساب اعلام کند؟ -3 اگر حساب به لحاظ بدهی صاحب حساب از سوی بانک مسدود شود و صاحب حساب از زمان مسدودی اقدام به صدور چک کند، آیا مشمول ماده 10 قانون صدور چک میشود؟ -4 آیا عنوان مجرمانه صدور چک از حساب مسدود مشمول ماده 10 قانون چک است یا فقط باید بسته بودن حساب محرز شود؟
1 و -4 ب. ت. ب. اطلاق عبارت »بسته بودن« در ماده 10 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی تفاوتی نمیکند که حساب بانکی به چه علتی بسته شده باشد؛ این اطلاق شامل موردی که حساب کلا توسط صاحب حساب بسته شود و یا به هر دلیل دیگر مسدود گردد، از جمله با دستور مقام قضایی یا بانک، هم میشود. لذا از حیث شمول ماده 10 قانون یادشده، تفاوتی بین بسته بودن و مسدود بودن حساب بانکی وجود ندارد. -2 برابر ماده 6 دستورالعمل اجرایی شناسایی و تعیین تکلیف حسابهای مطالبه نشده و مازاد )ریالی( مصوب 1396/5/17 شورای پول و اعتبار، بانک یا
مؤسسه مالی و اعتباری موظف است به طریق مقتضی از جمله تماس تلفنی، ارسال پیامک و مکاتبه با مشتری مراتب بسته شدن حساب بانکی را به وی اطلاع دهد. -3 چنانچه بانک به شرح فوق به تکلیف خود عمل نموده باشد و مراتب را به صاحب حساب اطلاع داده باشد و یا به هر طریقی صاحب حساب از بسته بودن حساب خود در زمان صدور چک مطلع باشد، مشمول ماده 10 قانون یادشده است و در هر صورت که بسته شدن حساب بانکی بدون تقاضای صاحب حساب بهعمل آمده باشد، احراز این امر )مطلع بودن صاحب حساب از بسته بودن حساب( با مرجع قضایی رسیدگیکننده است. دکتر … حیدری پور