Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/98/771 مورخ 1398/09/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #وجه_التزام #قرارداد #اکثریت #قانون_مدنی #اقلیت #نظم_عمومی #اجازه #تعهدات_قراردادی #تقویم #پیش‌بینی #قضاییه #نظریه #تنبیه #شرطی #نظریه‌مشورتی

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا دادگاه می‌تواند وجه التزام قراردادی را تعدیل کند؟

پاسخ: اصل بر عدم تعدیل وجه التزام توسط دادگاه است، مگر اینکه قصد مشترک طرفین غیر از آنچه در قرارداد ذکر شده باشد یا وجه التزام صرفاً جنبه تنبیهی و گزاف داشته باشد.

به زبانِ ساده

در قراردادها معمولاً مبلغی به عنوان جریمه (وجه التزام) برای کسی که به تعهدش عمل نکند تعیین می‌شود. نظر غالب این است که دادگاه حق ندارد این مبلغ را کم یا زیاد کند، مگر اینکه ثابت شود طرفین در زمان قرارداد قصد دیگری داشته‌اند. اما برخی حقوقدانان معتقدند اگر این جریمه خیلی سنگین و صرفاً برای تنبیه باشد، دادگاه می‌تواند در آن دخالت کند.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه (پاسخ‌دهنده)، دادگاه‌ها (پرسش‌کننده)، طرفین قرارداد (متعهد و متعهدله).

چگونه: اداره حقوقی با ارائه دو دیدگاه (اکثریت و اقلیت) در خصوص تفسیر ماده ۲۳۰ قانون مدنی، نحوه برخورد دادگاه با وجه التزام را تشریح کرده است.

چرا مهم است: این متن برای وکلای قراردادها و قضات دادگاه‌های حقوقی در پرونده‌های مطالبه خسارت قراردادی بسیار مهم است تا بدانند آیا امکان تغییر مبلغ جریمه وجود دارد یا خیر.

قوانینِ مرتبط: ماده ۲۳۰ قانون مدنی.

مفاهیمِ حقوقی: وجه التزام، تعدیل قرارداد، خسارت قراردادی، نظم عمومی، قصد مشترک، عهدشکنی.

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا دادگاه‌ها می‌توانند وجه التزام (خسارت قراردادی) را تعدیل کنند؟

طبق نظر اکثریت، خیر، مگر اینکه قصد مشترک طرفین چیزی غیر از آن بوده باشد.

آیا وجه التزام برای تنبیه عهدشکن قابل تغییر است؟

طبق نظر اقلیت، اگر وجه التزام گزاف و برای تنبیه باشد، ممکن است خلاف نظم عمومی بوده و قابل تعدیل باشد.

کلیدواژه‌ها: وجه التزام، قرارداد، تعدیل، خسارت، قانون مدنی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

نظريه اكثريت: اصل بر اعمال مقررات ماده 230 قانون مدني است و به دادگاهها اجازه داده نشده است كه وجه التزام را تعديل نمايند؛ مگر اينكه دادگاه احراز نمايد كه قصد مشترك طرفين غير از آنچه بوده كه در قرارداد ذكر شده است. نظريه اقليت: ضمن پذيرش قسمت اخير نظريه اكثريت اضافه ميشود كه آنچه بابت عدم انجام تعهدات قراردادي شرط ميشود، ميتواند داراي دو ماهيت باشد. در مواردي قصد مشترك طرفين پيشبيني خسارات آينده و تقويم آن است و در مقابل در برخي قراردادها قصد طرفين تنبيه عهدشكن است. در ماده 230 قانون مدني ايران قابل تغيير نبودن خسارات قراردادي پيشبيني شده است؛ اما در مورد وجه مقرر براي تنبيه عهدشكن چنين حكمي وجود ندارد و چه بسا اساساً چنين شرطي خلاف نظم عمومي باشد. از جمله قراين مهم كه بر اساس آن شرطي صرفاً براي تنبيه و جزا در قرارداد گنجانده شده است، غيرمتعارف و گزاف بودن آن است. نظریه مشورتی شماره 7/98/771 مورخ 1398/09/13 موضوع این استعلام، بررسی امکان تعدیل وجه التزام قراردادی توسط دادگاه در شرایطی است که این وجه ناعادلانه بوده و با عرف همخوانی ندارد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه دو دیدگاه را مطرح می‌کند. نظریه اکثریت، بر اساس ماده 230 قانون مدنی، بر این باور است که اصل بر عدم امکان تعدیل وجه التزام قراردادی است، مگر اینکه دادگاه به این نتیجه برسد که قصد مشترک طرفین متفاوت از آنچه در قرارداد ذکر شده بوده است. در مقابل، نظریه اقلیت بیان می‌کند که وجه التزام می‌تواند دو ماهیت داشته باشد: پیش‌بینی خسارات آینده یا تنبیه عهدشکن. این نظریه بر این باور است که اگر شرطی برای تنبیه در نظر گرفته شده باشد، ممکن است این شرط خلاف نظم عمومی باشد و غیرمتعارف و گزاف بودن آن می‌تواند دلیلی برای تعدیل وجه التزام تلقی شود. تاریخ نظریه: 1398/09/13 شماره نظریه: 7/98/771 شماره پرونده: 98-76-771ح خواهشمند است نقطه نظرات حقوقی پیرامون سوال ذیل جهت بهره برداری همکاران قضایی به این دادگستری اعلام شود. سوال: آیا دادگاه امکان تعدیل وجه التزام قراردادی را در صورت ناعادلانه بودن و عدم مطابقت آن با عرف را دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 41

آرای مرتبط 20

نظریات مشورتی 8

مواد مرتبط 1

  • تفسیر از این صفحه ماده 230 — قانون مدنی ماده 230 قانون مدنی است و به دادگاه­ها اجازه داده نشده است که وجه التزام ر

دکترین 12

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین