پرسش: نحوه اجرای حکم قلع و قمع بنا در صورتی که تخریب بخشی از آن موجب تخریب کل بنا شود چگونه است؟
پاسخ: اجرای احکام مکلف به اجرای حکم قطعی با رعایت اصول فنی و استفاده از متخصصان است و مقررات لایحه قانونی سال ۱۳۵۸ مربوط به مرحله رسیدگی است.
به زبانِ ساده
حکم دادگاه درباره خلع ید و قلعوقمع بنایی صادر شده، اما کارشناس گفته تخریب بخش متعلق به محکوملهم ممکن نیست و ممکن است کل بنا فرو بریزد. نظریه میگوید حکم قطعی باید اجرا شود، ولی اجرای تخریب باید با رعایت اصول فنی و احتیاط انجام گیرد. قانون یادشده نیز به مرحله رسیدگی پیش از صدور حکم مربوط است، نه اجرای حکم قطعی.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه نظریه مشورتی صادر کرده است؛ در استعلام از دادگاه درباره اجرای حکم پرسش شده و طرفین با عنوان محکومله و محکومعلیه معرفی شدهاند.
چگونه: پس از صدور حکم خلع ید و قلعوقمع، درباره امکان تخریب بخش ۳۲ مترمربعی و خطر فروریختن کل بنای ۹۰ مترمربعی استعلام شده است. اداره کل حقوقی پاسخ داده که حکم قطعی باید با رعایت ملاحظات فنی اجرا شود.
چرا مهم است: این نظریه برای اجرای احکام و طرفین پروندههایی مفید است که اجرای قلعوقمع بنا با خطر فنی همراه است.
قوانینِ مرتبط: ماده واحده لایحه قانونی مربوط به رفع تجاوز و جبران خسارات وارده به املاک، مصوب ۱۳۵۸/۰۵/۲۷
مفاهیمِ حقوقی: خلع ید، قلع و قمع بنا، حکم قطعی و لازمالاجرا، اجرای احکام، محکومله، اصول فنی تخریب
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا در زمان اجرای حکم میتوان به دلیل دشواری تخریب، از اجرای حکم قطعی قلعوقمع خودداری کرد؟
حکم قطعی و لازمالاجرا باید اجرا شود و اجرای احکام فقط مسئول اجرای حکم صادرشده است.
تخریب بنا باید چگونه انجام شود؟
با رعایت اصول فنی و احتیاطات لازم و با استفاده از متخصصان و تجهیزات مناسب.
آیا لایحه قانونی مربوط به رفع تجاوز و جبران خسارت در مرحله اجرای حکم کاربرد دارد؟
خیر؛ متن آن را مربوط به زمان رسیدگی و پیش از صدور حکم میداند.
کلیدواژهها: قلع و قمع، خلع ید، اجرای احکام، لایحه قانونی رفع تجاوز، اصول فنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/98/811 مورخ 1398/09/17
خ. م.:
موضوع استعلام به اجرای حکم دادگاه درباره خلع ید و قلع و قمع بنای غصبی مربوط میشود. این بنا شامل یک ساختمان چهار طبقه با مساحت کلی 90 متر مربع است که 32 متر مربع آن به محکوملهم تعلق دارد. کارشناس اعلام کرده که تخریب 32 متر به دلیل عدم استحکام بنا ممکن نیست و تخریب سایر قسمتها نیز اجتنابناپذیر است. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه تاکید میکند که حکم قطعی و لازمالاجرا باید به موقع اجرا شود و اجرای احکام فقط مسئول اجرای حکم صادره است. همچنین، اجرای حکم قلع و قمع باید با رعایت اصول فنی، احتیاطات لازم و استفاده از متخصصان و تجهیزات مناسب انجام شود. مقررات ماده واحده لایحه قانونی مربوط به رفع تجاوز و جبران خسارات وارده به املاک، مصوب 1358/05/27، نیز به زمانرسیدگی و پیش از صدور حکم مربوط است و به زمان اجرای حکم قطعی و لازمالاجرا ارتباط ندارد.
تاریخ نظریه: 1398/09/17
شماره نظریه: 7/98/811
شماره پرونده: ح 118-1/3-89
استعلام:
احتراما طبق مفاد اجرائیه دادگاه حکم بر خلع ید و قلع و قمع بنا با کسب نظر کارشناس صادر نموده است که پس از مشاهدات بنای مذکور یک ساختمان 4 طبقه بوده است که متراژ کلی طبقات آن حدود 90 متر م. ب. و میزان متراژ متعلق به محکومٌلهم 32 متر م. ب. که وفق نظر کارشناس قلع و قمع 32 متر به دلیل عدم استحکام بنا به هیچ وجه امکانپذیر نخواهد بود و تمام بنا فرو خواهد ریخت لذا در حال حاضر از طرفی حکم به قلع و قمع بنای غصبی صادر و دادگاه بر آن تاکید داشته است و از طرف دیگر صرف قلع و قمع بنا به میزان 32 متر ممکن نخواهد بود و سایر قسمتهای بنا که مورد حکم نیست نیز تخریب خواهد شد در این فرض در خصوص وظیفهی اجرای احکام مدنی در خصوص اجرای رأی نظر خود را بیان فرمایید./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
حکم قطعی و لازمالاجرای دادگاه مادام که به طرق قانونی نقض نشده است، باید به موقع اجرا گذاشته شود و اجرای احکام وظیفهای جز اجرای حکم صادره ندارد. بدیهی است اجرای حکم قلع و قمع بخشی از ملک باید با رعایت اصول فنی و همه احتیاطات لازم و استفاده از متخصصان امر و وسایل و تجهیزات مناسب انجام شود. ضمناً مقررات ماده واحده لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران خسارات وارده به املاک مصوب 1358/5/27 شورای انقلاب، مربوط به زمان رسیدگی و پیش از صدور حکم و منصرف از زمان اجرای حکم قطعی و لازمالاجرا م. ب.