پرسش: آیا اعمال حق حبس از سوی مستأجر مانع مطالبه اجرتالمثل توسط موجر است؟
پاسخ: اعمال حق حبس توسط مستأجر مانع مطالبه اجرتالمثل نیست؛ مگر اینکه مستأجر از عین مستأجره استیفای منفعت نکرده باشد و منافع به سبب حق حبس فوت شده باشند که در این صورت موجر مستحق اجرتالمثل نیست.
به زبانِ ساده
نظر درباره اثر حق حبس مستأجر بر مطالبه اجرتالمثل است. اگر مستأجر از ملک استفاده کرده باشد، اعمال حق حبس مانع مطالبه اجرتالمثل نیست؛ اما اگر استفادهای نکرده و منافع ملک بهسبب اعمال حق حبس از دست رفته باشد، موجر اجرتالمثل نمیگیرد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفهای فرضیِ پرسش، موجر و مستأجر هستند.
چگونه: اداره کل حقوقی قوه قضائیه در پاسخ به پرسش، دو حالت را از هم جدا کرده است: استفاده مستأجر از عین مستأجره و استفادهنکردن او همراه با فوت منافع.
چرا مهم است: این نظر برای موجر و مستأجری مفید است که درباره اجرتالمثل در زمان اعمال حق حبس اختلاف دارند.
آیا مستأجر با اعمال حق حبس میتواند مانع مطالبه اجرتالمثل شود؟
خیر؛ اعمال حق حبس مانع مطالبه اجرتالمثل از سوی موجر نیست.
اگر مستأجر از ملک استفاده نکرده و منافع آن بهسبب اعمال حق حبس از بین رفته باشد، موجر اجرتالمثل میگیرد؟
خیر؛ موجر مستحق اجرتالمثل نیست.
کلیدواژهها: حق حبس، مستأجر، موجر، اجرتالمثل، عین مستأجره
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
1- در فرض سوال اعمال حق حبس از سوي مستأجر، مانع مطالبه اجرتالمثل از سوي موجر نيست.
2- در مواردي كه مستاجر از عين مستاجره استيفاي منفعت نكرده، اما به سبب اعمال حق حبسمنافع عين فوت شده است، موجر مستحق اجرتالمثل نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/98/846 مورخ 1398/06/26
موضوع استعلام به وضعیت اجاره یک واحد مسکونی و شرایط استرداد ودیعه از سوی موجر به مستاجر پس از پایان مدت اجاره مربوط میشود. مستاجر با ارائه شواهد و مدارک، آمادگی خود را برای تخلیه منزل اعلام کرده است، اما موجر قادر به بازپسدادن ودیعه نیست. پرسش اصلی این است که آیا موجر حق دریافت اجرتالمثل از مستاجر در دو حالت زیر را دارد:
1- زمانی که مستاجر به دلیل عدم دریافت ودیعه همچنان از ملک استفاده میکند، و 2- زمانی که مستاجر ملک را تخلیه کرده اما به دلیل ادعای حق حبس، کلید را تحویل نداده است. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این استعلام به شرح زیر است:
1- اعمال حق حبس از سوی مستاجر مانع مطالبه اجرتالمثل از سوی موجر نیست.
2- در مواردی که مستاجر از عین مستاجره منفعتی کسب نکرده، اما به دلیل حق حبس، منافع عین فوت شده است، موجر حق دریافت اجرتالمثل نخواهد داشت.
تاریخ نظریه: 1398/06/26
شماره نظریه: 7/98/846
شماره پرونده: 98-76-846 ح
احتراما مستدعی است ارشاد فرمائید:
چنانچه مدت اجاره یک واحد مسکونی منقضی گردیده باشد مستاجر آمادگی خود را با ارایه ادله شهود جهت تخلیه منزل اعلام داشته است لیکن موجر توانایی باز پس دادن ودیعهای که در ابتدای عقد اجاره از سوی مستاجر به وی پرداخت شده است را ندارد ب. ت. ب. اینکه مطابق قرارداد موجر ملزم بوده در زمان تخلیه نسبت به استرداد قرض الحسنه ودیعه دریافتی از مستاجر اقدام نماید.
بنا به مراتب فوق وضعیت استحقاق موجر برای دریافت اجرت المثل از مستاجر در هریک از حالتهای ذیل چگونه است؟
1- در حالی که مستاجر به لحاظ عدم دریافت ودیعه همچنان در مورد اجاره سکونت و از آن استیفا منعفت میکند.
2- مستاجر ملک را تخلیه و لوازم خود را خارج نموده لیکن کلید را با ادعای حق حبس خود به موجر تحویل نداده است.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مدت اجاره یک واحد مسکونی منقضی گردیده و مستاجر با ارایه ادله شهود آمادگی خود را جهت تخلیه منزل اعلام داشته است لیکن موجر توانایی باز پس دادن ودیعهای که در ابتدای عقد اجاره از سوی مستاجر به وی پرداخت شده است را ندارد ب. ت. ب. اینکه مطابق قرارداد، موجر ملزم بوده در زمان تخلیه نسبت به استرداد قرض الحسنه ودیعه دریافتی از مستاجر اقدام نماید، وضعیت استحقاق موجر برای دریافت اجرت المثل از مستاجر در هریک از حالتهای ذیل چگونه است: -1 مستاجر بهلحاظ عدم دریافت ودیعه همچنان در مورد اجاره سکونت و از آن استیفا منعفت میکند؛ -2 مستاجر ملک را تخلیه و لوازم خود را خارج نموده لیکن کلید را با ادعای حق حبس خود به موجر تحویل نداده است.
بازگشت به استعلام شماره 980038 مورخ 1398/05/14 به شماره ثبت وارده 846 مورخ ، 1398/05/23 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: -1 در فرض سوال اعمال حق حبس از سوی مستأجر، مانع مطالبه اجرتالمثل از سوی موجر نیست. -2 در مواردی که مستاجر از عین مستاجره استیفای منفعت نکرده، اما به سبب اعمال حق حبس منافع عین فوت شده است، موجر مستحق اجرتالمثل نیست. دکتر … حیدری پور