Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/98/863 مورخ 1398/06/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #هزینه_دادرسی #حکم_اعسار #اجرای_احکام #اجرای_حکم #اعسار #دادخواست #مابه‌التفاوت #حمایت_خانواده #تشخیص #رسیدگی #مستثنیات_دین #نفقه #هزینه_های_دادرسی #محکوم‌له #اخطار #رفع_نقص #تکلیف_قانونی #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #محکوم‌به #نفقه_زوجه #آیین_دادرسی_مدنی #محکوم‌علیه #معافیت_از_هزینه_دادرسی #قوانین #دادرسی #شماره_ثبت #قضاییه #صورت #آیین_دادرسی #انقلاب #نفع #هزینه #استرداد #نظریه‌مشورتی #زوجه #زمان #مقنن #نظریه #احکام #شروع #تمبر

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا حکم اعسار از هزینه دادرسی یا معافیت‌های قانونی موجب جواز وصول هزینه دادرسی از محکوم‌علیه به نفع خواهان می‌شود؟

پاسخ: حکم اعسار موجب معافیت موقت است و در صورت برد خواهان وصول می‌شود؛ اما معافیت‌های قانونی قابل تسری به وصول هزینه از محکوم‌علیه نیست و افزایش خواسته مستلزم پرداخت هزینه است.

به زبانِ ساده

این نظر درباره معافیت یا تعویق هزینه دادرسی و نیز افزایش خواسته است. اعسار از هزینه دادرسی، معافیت دائمی نیست؛ همچنین اگر خواهان پس از اخطار، هزینه لازم برای افزایش خواسته را نپردازد، دادخواست با نقص روبه‌رو می‌شود.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش‌کننده و طرفین پرونده در متن مشخص نشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی درباره آثار حکم اعسار، اختیار قاضی در دعاوی خانوادگی و تکلیف خواهان پس از افزایش خواسته اظهارنظر کرده است. متن ارائه‌شده در پایان ناتمام است و ادامه نتیجه درباره نقص دادخواست در آن دیده نمی‌شود.

چرا مهم است: این نظر برای خواهان‌ها و وکلایی مفید است که درباره پرداخت هزینه دادرسی، افزایش خواسته یا آثار اعسار پرسش دارند.

قوانینِ مرتبط: ماده ۵ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱؛ ماده ۹۸ و تبصره ماده ۵۰۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹؛ بند ۲۳ ماده ۳ قانون نحوه وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۱۳۷۳

مفاهیمِ حقوقی: اعسار از هزینه دادرسی، معافیت موقت، هزینه دادرسی، افزایش خواسته، نقص دادخواست، اخطار رفع نقص

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

اگر خواهان بابت هزینه دادرسی معسر شناخته شود، آیا از پرداخت آن برای همیشه معاف است؟

خیر؛ معافیت موقت است و اگر خواهان در دعوا پیروز شود، هزینه از طریق اجرای احکام وصول می‌شود.

آیا قاضی می‌تواند در دعاوی خانوادگی هزینه دادرسی را معاف یا پرداخت آن را تا زمان اجرای حکم به تعویق بیندازد؟

بله؛ به تجویز قانون و با تشخیص و دستور قاضی رسیدگی‌کننده.

اگر خواهان خواسته خود را افزایش دهد، تکلیف هزینه دادرسی چیست؟

باید هزینه مربوط به ما‌به‌التفاوت را هم بپردازد؛ نپرداختن آن موجب نقص دادخواست است.

کلیدواژه‌ها: اعسار، هزینه دادرسی، معافیت قانونی، افزایش خواسته، اجرای احکام

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

-اولاً، صدور حكم اعسار خواهان از پرداخت هزينه دادرسي موجب معافيت موقت وي از پرداخت هزينه دادرسي است و در صورت صدور حكم به نفع خواهان دايره اجراي احكام نسبت به وصول اين هزينه اقدام خواهد نمود. ثانياً، معافيت از پرداخت هزينه دادرسي و يا موكول كردن پرداخت آن به زمان اجراي حكم موضوع ماده 5 قانون حمايت خانواده مصوب 1391 به تجويز قانون و به تشخيص و دستور قاضي رسيدگي كننده است و منصرف از حكم اعسار از پرداخت هزينه دادرسي است كه پس از اقامه دعواي اعسار و رسيدگي به آن صادر مي شود. همچنين معافيت از پرداخت هزينه دادرسي موضوع تبصره ماده ي 5 قانون مذكور و همچنين تبصره الحاقي مورخ 18/12/1394 به ماده 505 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 به حكم قانون است و ب. ت. ب. اين كه اخذ هرگونه وجهي از اشخاص منوط به تصريح مقنن است، در موارد مذكور نمي توان با اتخاذ ملاك از ذيل بند 23 ماده 3 قانون نحوه وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين مصوب 1373 با اصلاحات بعدي، در صورت محكوم له واقع شدن خواهان هزينه دادرسي را از محكوم عليه وصول كرد. 2-چنان چه خواهان طبق ماده 98 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 شده خواسته خود را افزايش دهد، مكلف است هزينه دادرسي را نسبت به ما به التفاوت نيز پرداخت كند عدم پرداخت هزينه دادرسي مذكور از موارد نقص دادخواست محسوب مي شود و در صورتي كه به رغم اخطار رفع نقص خواهان به تكليف قانوني خود عمل نكند، دادخواست به طور كلي رد مي شود در هر صورت موجب قانوني جهت استرداد مابه التفاوت هزينه دادرسي به خواهان به لحاظ مبلغ خواسته يا تغيير نحوه دعوا يا خواسته وجود ندارد. نظریه مشورتی شماره 7/98/863 مورخ 1398/06/30 موضوع استعلام درباره معافیت از هزینه دادرسی و نحوه اعمال آن در شرایط مختلف است. در پاسخ به پرسش اول، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که صدور حکم اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی، تنها معافیت موقت او را فراهم می‌کند. در صورتی که حکم به نفع خواهان صادر شود، دایره اجرای احکام می‌تواند برای وصول هزینه دادرسی اقدام کند. همچنین، معافیت از پرداخت هزینه دادرسی در مواردی مانند نفقه، به تشخیص قاضی و بر اساس قوانین مربوطه، از جمله ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 و تبصره الحاقی به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، انجام می‌شود. در مورد پرسش دوم، طبق ماده 98 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، اگر خواسته افزایش یابد، خواهان موظف است هزینه دادرسی برای مابه‌التفاوت را پرداخت کند و عدم پرداخت آن ممکن است منجر به نقص دادخواست و احتمال رد آن شود. همچنین، قانونی برای استرداد مابه‌التفاوت هزینه دادرسی در صورت تغییر خواسته وجود ندارد. تاریخ نظریه: 1398/06/30 شماره نظریه: 7/98/863 شماره پرونده: 98-127-863ح در صورتی که خواهان از هزینه دادرسی معاف باشد یا حکم اعسار از هزینه دادرسی برای وی صادر شده باشد به موجب حکم تبصره ماده 559 قانون آیین دادرسی کیفری وصول هزینه های دادرسی در مرحله اجرای حکم به عمل می‌آید مگر این که محکوم به از مستثنیات دین باشد حال سوال این است که: 1- آیا حکم ماده مذکور در مورد احکام حقوقی که با معافیت موقت یا اعسار خواهان شروع شده و حکم به نفع خواهان صادر گردیده قابل اعمال است مثلا چنانچه زوجه محکوم لها مستحق نفقه شناخته شده و حکم علیه زوج صادر گردیده باشد آیا ب. ت. ب. ماهیت نفقه اجرای احکام مکلف به کسب تمبر هزینه دادرسی برای زوجه خواهان بدوی معاف شده م. ب. یا اینکه چون ماهیت آن جزو مستثنیات دین است نباید هزینه های دادرسی از نفقه زوجه کسر گردد؟ 2- در صورت تغییر خواسته و درخواست یا تغییر در نحوه دعوا موضوع ماده 98 از قانون آیین دادرسی مدنی آیا نیازمند پرداخت هزینه دادرسی جدید برای خواسته تغییر یافته است یا همان هزینه پرداخت شده برای خواسته اول کفایت می‌کند چنانچه خواسته ای تغییر ماهیت از مالی ب. غ. مالی پیدا کرد آیا تکلیفی به اخذ مابه التفاوت و یا استرداد مبلغ اضافی اخذ شده وجود دارد یا خیر؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1- اولاً، صدور حکم اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی موجب معافیت موقت وی از پرداخت هزینه دادرسی است و در صورت صدور حکم به نفع خواهان دایره اجرای احکام نسبت به وصول این هزینه اقدام خواهد نمود. ثانیاً، معافیت از پرداخت هزینه دادرسی و یا موکول کردن پرداخت آن به زمان اجرای حکم موضوع ماده‌ 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 به تجویز قانون و به تشخیص و دستور قاضی رسیدگی‌کننده است و منصرف از حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است که پس از اقامه دعوای اعسار و رسیدگی به آن صادر می‌شود. همچنین معافیت از پرداخت هزینه دادرسی موضوع تبصره ماده‌ی 5 قانون مذکور و همچنین تبصره الحاقی مورخ 1394/12/18 به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 به حکم قانون است و ب. ت. ب. این‌که اخذ هرگونه وجهی از اشخاص منوط به تصریح مقنن است، در موارد مذکور نمی‌توان با اتخاذ ملاک از ذیل بند 23 ماده 3 قانون نحوه وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 با اصلاحات بعدی، در صورت محکوم‌له واقع شدن خواهان هزینه دادرسی را از م. ع. وصول کرد. در صورتی که خواهان از هزینه دادرسی معاف باشد یا حکم اعسار از هزینه دادرسی برای وی صادر شده باشد به موجب حکم تبصره ماده 559 قانون آیین دادرسی کیفری وصول هزینه های دادرسی در مرحله اجرای حکم به عمل میآید مگر این که محکوم به از مستثنیات دین باشد. حال سوال این است که: -1 آیا حکم ماده مذکور در مورد احکام حقوقی که با معافیت موقت یا اعسار خواهان شروع شده و حکم به نفع خواهان صادر گردیده قابل اعمال است مثلا چنانچه زوجه محکوملها مستحق نفقه شناخته شده و حکم علیه زوج صادر گردیده باشد، آیا ب. ت. ب. ماهیت نفقه اجرای احکام مکلف به کسب تمبر هزینه دادرسی برای زوجه خواهان بدوی معاف شده م. ب. یا اینکه چون ماهیت آن جزو مستثنیات دین است، نباید هزینههای دادرسی از نفقه زوجه کسر گردد؟ -2 در صورت تغییر خواسته و درخواست یا تغییر در نحوه دعوا موضوع ماده 98 از قانون آیین دادرسی مدنی آیا پرداخت هزینه دادرسی جدید برای خواسته تغییر یافته ضروری است یا همان هزینه پرداخت شده برای خواسته اول کفایت میکند چنانچه خواستهای از مالی ب. غ. مالی تغییر ماهیت پیدا کرد، آیا اخذ مابه التفاوت یا استرداد مبلغ اضافی اخذ شده ضروری است؟ بازگشت به استعلام شماره 9030/1566/500 مورخ 1398/05/27 به شماره ثبت وارده 863 مورخ ، 1398/05/27 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: -1 اولاً، صدور حکم اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی موجب معافیت موقت وی از پرداخت هزینه دادرسی است و در صورت صدور حکم به نفع خواهان دایره اجرای احکام نسبت به وصول این هزینه اقدام خواهد نمود. ثانیا،ً معافیت از پرداخت هزینه دادرسی و یا موکول کردن پرداخت آن به زمان اجرای حکم موضوع ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 به تجویز قانون و به تشخیص و دستور قاضی رسیدگیکننده است و منصرف از حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است که پس از اقامه دعوای اعسار و رسیدگی به آن صادر میشود. همچنین معافیت از پرداخت هزینه دادرسی موضوع تبصره مادهی 5 قانون مذکور و همچنین تبصره الحاقی مورخ 18/12/1394 به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 به حکم قانون است و ب. ت. ب. اینکه اخذ هرگونه وجهی از اشخاص منوط به تصریح مقنن است، در موارد مذکور نمیتوان با اتخاذ ملاک از ذیل بند 23 ماده 3 قانون نحوه وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 با اصلاحات بعدی، در صورت محکومله واقع شدن خواهان هزینه دادرسی را از م. ع. وصول کرد. -2 چنانچه خواهان طبق ماده 98 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 شده خواسته خود را افزایش دهد، مکلف است هزینه دادرسی را نسبت به ما بهالتفاوت نیز پرداخت کند عدم پرداخت هزینه دادرسی مذکور از موارد نقص دادخواست محسوب میشود و در صورتی که به رغم اخطار رفع نقص خواهان به تکلیف قانونی خود عمل نکند، دادخواست به طور کلی رد میشود در هر صورت موجب قانونی جهت استرداد مابهالتفاوت هزینه دادرسی به خواهان به لحاظ مبلغ خواسته یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته وجود ندارد. دکتر … حیدری پور

موارد مرتبط 47

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 4

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین