نظر مشورتی 7/99/1050 مورخ 1399/07/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه (1)- مبداء مهلت تجدید نظرخواهی نسبت به حکم ورشکستگی از تاریخ اعلان (آگهی) حکم ورشکستگی است. (2)- اشخاص
پرسش: مبدأ مهلت تجدیدنظرخواهی نسبت به حکم ورشکستگی چه زمانی است و آیا اشخاص غایب حق تجدیدنظرخواهی دارند؟
پاسخ: مبدأ مهلت، تاریخ اعلان (آگهی) حکم است؛ اشخاص غایب (بستانکاران) حق تجدیدنظرخواهی ندارند و صرفاً میتوانند اعتراض کنند.
به زبانِ ساده
این نظر درباره مهلت اعتراض به حکم ورشکستگی و تفاوت حق تاجر با دیگر اشخاص غایب است. مهلت تجدیدنظرخواهی از تاریخ آگهی حکم محاسبه میشود؛ تاجر غایب میتواند واخواهی کند، اما بستانکاران غایب فقط حق اعتراض یکماهه دارند و نمیتوانند تجدیدنظرخواهی کنند.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ پرسش درباره مبدأ مهلت تجدیدنظرخواهی و حق اشخاص غایب مطرح شده و طرفین پرونده مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به رأی وحدت رویه شماره ۷۸۹، مبدأ مهلت را تاریخ اعلان حکم دانسته است. سپس میان تاجرِ غایب، که امکان واخواهی و بعد تجدیدنظرخواهی دارد، و دیگر اشخاص غایب مانند بستانکاران، که فقط حق اعتراض یکماهه دارند، تفاوت گذاشته است.
چرا مهم است: این نظر برای تاجران، بستانکاران و وکلای آنان در انتخاب راه اعتراض و محاسبه مهلتهای مربوط به حکم ورشکستگی کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹؛ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱، مواد ۵۳۶، ۵۳۷ و ۵۴۰؛ رأی وحدت رویه شماره ۷۸۹ مورخ ۱۳۹۹/۴/۳ هیأت عمومی دیوان عالی کشور.
آیا بستانکارانی که در دادرسی حضور نداشتهاند میتوانند از حکم ورشکستگی تجدیدنظرخواهی کنند؟
خیر؛ آنان طبق مواد ۵۳۶، ۵۳۷ و ۵۴۰ قانون تجارت، حق اعتراض ظرف یک ماه از تاریخ اعلان حکم را دارند، نه تجدیدنظرخواهی.
تاجرِ غایب در دادرسی چه راهی برای اعتراض دارد؟
میتواند طبق مقررات واخواهی واخواهی کند و سپس، حسب مورد، ظرف بیست روز یا دو ماه از اعلان حکم صادرشده پس از واخواهی تجدیدنظرخواهی کند.
کلیدواژهها: ورشکستگی، تجدیدنظرخواهی، آگهی حکم، بستانکاران، قانون تجارت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
آيا مهلت تجديدنظر حسب مورد بيست روز يا دو ماه از تاريخ انقضاء مهلت اعلان آگهي حكم ورشكستگي است و آيا اشخاص غايب حق دارند حسب مورد ظرف بيست روز يا دو ماه از تاريخ انقضاء مهلت اعلان آگهي حكم ورشكستگي نسبت به حكم ورشكستگي تجديدنظرخواهي كنند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، برابر رأي وحدت رويه شماره 789 مورخ 3/4/1399 هيأت عموم ديوان عالي كشور، مبداء اعتراض و تجديد نظرخواهي اشخاص ذي نفع راجع به حكم ورشكستگي، تاريخ اعلان (آگهي) اينحكم است، لذا در فرض سؤال مبداء مهلت تجديد نظرخواهي نسبت به حكم ورشكستگي از تاريخ اعلان (آگهي) حكم ورشكستگي است. ثانياً، چنانچه تاجر در دادرسي حضور نداشته باشد، برابر مقررات راجع به واخواهي در قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي وانقلاب در امور مدني مصوب 1379 مي تواند از حكم ورشكستگي واخواهي كند و هم چنين وفق مقررات ياد شده حسب مورد ظرف بيست روز يا دو ماه از تاريخ اعلان (آگهي) حكم ورشكستگي كه پس از واخواهي صادر شده است نيز حق تجديد نظرخواهي دارد؛ اما ديگر اشخاص غايب در دادرسي از قبيل بستانكاران مطابق مقررات مواد 536 و 537 و 540 قانون تجارت مصوب 1311، صرفاً حق اعتراض ظرف مهلت يك ماه از تاريخ اعلان (آگهي) حكم ورشكستگي را دارند و نمي توانند نسبت به حكم ورشكستگي تجديد نظرخواهي كنند؛ چرا كه تجديد نظرخواهي مختص اشخاص حاضر در دادرسي و دعوا است.
نظریه مشورتی شماره 7/99/1050 مورخ 1399/07/27
موضوع استعلام مربوط به مهلت تجدیدنظرخواهی نسبت به حکم ورشکستگی و حق تجدیدنظرخواهی اشخاص غایب است. بر اساس رای وحدت رویه شماره 789 مورخ 1399/04/03 هیات عمومی دیوان عالی کشور، شروع مهلت تجدیدنظرخواهی نسبت به حکم ورشکستگی از تاریخ اعلان (آگهی) آن حکم محاسبه میشود. اگر تاجر در دادرسی حضور نداشته باشد، طبق مقررات قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، وی میتواند ظرف بیست روز یا دو ماه از تاریخ اعلان حکم ورشکستگی نسبت به آن واخواهی کند و پس از آن حق تجدیدنظرخواهی نیز دارد. اما سایر اشخاص غایب، از جمله بستانکاران، تنها میتوانند ظرف یک ماه از تاریخ اعلان حکم ورشکستگی اعتراض کنند و نمیتوانند نسبت به حکم ورشکستگی تجدیدنظرخواهی کنند، زیرا تجدیدنظرخواهی مختص اشخاص حاضر در دادرسی است.
تاریخ نظریه: 1399/07/27
شماره نظریه: 7/99/1050
شماره پرونده: 99-79-1050 ح
اولاً، برابر رأی وحدت رویه شماره 789 مورخ 1399/4/3 هیأت عموم دیوان عالی کشور، مبداء اعتراض و تجدید نظرخواهی اشخاص ذینفع راجع به حکم ورشکستگی، تاریخ اعلان (آگهی) اینحکم است، لذا در فرض سوال مبداء مهلت تجدید نظرخواهی نسبت به حکم ورشکستگی از تاریخ اعلان (آگهی) حکم ورشکستگی است.