نظر مشورتی 7/99/1065 مورخ 1399/08/18 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه اگر شاکی شکایت مزاحمت را در دادگاه کیفری دو مطرح و دادگاه آن را تهدید تلقی کند باید پرونده را جهت انجام
پرسش: اقدام دادگاه کیفری دو در تغییر عنوان اتهام به جرمی که نیاز به کیفرخواست دارد بدون تحقیقات مقدماتی چه حکمی دارد؟
پاسخ: این اقدام فاقد وجاهت قانونی است و دادگاه تجدیدنظر باید با نقض دادنامه، پرونده را برای تحقیقات مقدماتی به دادسرا ارسال کند.
به زبانِ ساده
شاکی شکایت مزاحمت را در دادگاه کیفری دو مطرح کرده بود، اما دادگاه موضوع را تهدید دانست و حکم صادر کرد. نظر مشورتی میگوید چون جرمِ تشخیصدادهشده به تحقیقات دادسرا و کیفرخواست نیاز دارد، دادگاه تجدیدنظر باید حکم را نقض و پرونده را به دادسرا بفرستد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ شاکی شکایت مزاحمت را مطرح کرده و دادگاه کیفری دو و دادگاه تجدیدنظر استان در روند رسیدگی نقش داشتهاند. هویت طرفین مشخص نشده است.
چگونه: دادگاه کیفری دو پس از رسیدگی، عنوان اتهام را تهدید دانسته و حکم صادر کرده است؛ بنا بر نظر مشورتی، دادگاه تجدیدنظر باید حکم را نقض و پرونده را برای رسیدگی مقدماتی به دادسرا ارسال کند.
چرا مهم است: این نظر برای شاکیان، متهمان و وکلا در تشخیص لزوم تحقیقات دادسرا و کیفرخواست پیش از رسیدگی دادگاه اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، مواد ۲، ۳۳۵ و ۳۸۲.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
شاكي شكايت مزاحمت راكه در صلاحيت مستقيم دادگاه كيفري دو است مطرح و دادگاه پس از ورود به رسيدگي و ماهيت پرونده، آن را تهديد (كه نياز به صدور كيفرخواست دارد) تلقي و با تغيير عنوان و رسيدگي حكم صادر مي كند. آيا اين اقدام دادگاه كيفري دو كه بدون صدور كيفرخواست در جرمي كه نياز به كيفرخواست دارد، رسيدگي را انجام داده، صحيح است؟ در صورت طرح پرونده در دادگاه تجديد نظر تكليف چيست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
مطابق ماده 2 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392، دادرسي كيفري بايد مستند به قانون باشد و بر اساس مواد 335 و 382 قانون يادشده، جهات قانوني شروع به رسيدگي در دادگاه هاي كيفري احصاء شده است و اصولاً رسيدگي دادگاه ها به جرايم بدون انجام تحقيقات مقدماتي از سوي دادسرا و صدور كيفرخواست تنها در موارد استثنايي و منصوص امكان پذير است و در فرض استعلام كه حسب تشخيص دادگاه تجديد نظر استان، جرم مورد رسيدگي از درجه شش تعزيري بوده كه نيازمند انجام تحقيقات مقدماتي و صدور كيفرخواست است و رسيدگي دادگاه بدوي خلاف اين امر و فاقد وجاهت قانوني است، لذا دادگاه تجديد نظر بايد با نقض دادنامه مورد تجديد نظرخواهي، دستور ارسال پرونده به دادسرا جهت انجام تحقيقات مقدماتي و اتخاذ تصميم قانوني و صدور قرار نهايي (حسب مورد) را صادر كند.
نظریه مشورتی شماره 7/99/1065 مورخ 1399/08/18
موضوع استعلام به بررسی صحت اقدام دادگاه کیفری دو در رسیدگی به شکایت از مزاحمتی که به تهدید تبدیل شده و نیازمند صدور کیفرخواست است، میپردازد. اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که بر اساس ماده 2 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و مواد 335 و 382 این قانون، رسیدگی به جرایم بدون صدور کیفرخواست و انجام تحقیقات مقدماتی فقط در موارد استثنایی مجاز است. در این مورد، دادگاه تجدید نظرتشخیص داده که جرم از درجه شش تعزیری بوده و نیاز به تحقیقات مقدماتی و صدور کیفرخواست دارد. بنابراین، رسیدگی دادگاه بدوی غیرقانونی و فاقد اعتبار است. در نتیجه، دادگاه تجدید نظر باید حکم بدوی را نقض کرده و پرونده را به دادسرا ارجاع دهد تا تحقیقات مقدماتی انجام و تصمیم قانونی اتخاذ شود.
تاریخ نظریه: 1399/08/18
شماره نظریه: 7/99/1065
شماره پرونده: 99-168-1065 ک