نظر مشورتی 7/99/1096 مورخ 1399/08/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص صدور گزارش اصلاحی در صورت توافق طرفین مبنی بر اینکه 4 نفر کارشناس تعیین شوند تا موضوع را بررسی کنند هر چه گفت
پرسش: آیا توافق طرفین بر اینکه نظر کارشناسان ملاک عمل باشد، منجر به صدور گزارش اصلاحی میشود؟
پاسخ: خیر، در این فرض سازشی در ماهیت دعوا محقق نشده است و دادگاه نمیتواند گزارش اصلاحی صادر کند، مگر اینکه توافق را حمل بر ارجاع به کارشناسی مرضيالطرفین کند.
به زبانِ ساده
طرفین توافق کرده بودند چهار کارشناس موضوع را بررسی کنند و هرچه گفتند اجرا شود. این توافق بهتنهایی سازش درباره اصل دعوا نیست، پس نمیتوان فقط بر پایه آن گزارش اصلاحی صادر کرد؛ اما دادگاه میتواند با احراز قصد طرفین، موضوع را به هیأت کارشناسی ارجاع دهد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسش از سوی مرجع استعلامکننده مطرح شده و طرفین پرونده در متن نام برده نشدهاند.
چگونه: استعلام درباره توافق طرفین برای ارجاع موضوع به چهار کارشناس مطرح شد و اداره کل حقوقی میان سازش، داوری و ارجاع کارشناسی تفکیک کرد.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و طرفین دعوا روشن میکند چنین توافقی چه زمانی گزارش اصلاحی محسوب نمیشود و چگونه میتوان آن را اجرا کرد.
آیا میتوان بر پایه توافق «هرچه چهار کارشناس گفتند اجرا شود» گزارش اصلاحی صادر کرد؟
اگر سازش ماهوی محقق نشده باشد، نمیتوان بر این عبارت گزارش اصلاحی صادر کرد.
آیا دادگاه میتواند موضوع را به هیأت چهار نفره کارشناسی ارجاع دهد و نظر آن را ملاک قرار دهد؟
بله، اگر احراز کند مقصود طرفین همین بوده است؛ نظر هیأت یا اکثریت آن ملاک رأی دادگاه قرار میگیرد.
توافق طرفین ممکن است داوری تلقی شود؟
بله، دادگاه با توجه به محتویات پرونده و اراده مشترک طرفین ممکن است توافق را داوری بداند.
کلیدواژهها: گزارش اصلاحی، سازش، کارشناسی مرضیالطرفین، ارجاع به داوری، دادگاه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
چنانچه طرفين در دادگاه به اين نحو سازش نمايند: «4 نفر كارشناس تعيين شوند تا موضوع را بررسي كنند هر چه گفتند اجرا شود» و دادگاه نيز عين مطلب سازش شده را در ضمن گزارش اصلاحي منعكس كند آيا تنظيم چنين گزارش اصلاحي صحيح است يا اين كه اين امر نوعي ارجاع به داوري است و مي بايست مقررات راجع به داوري مورد نظر قرار گيرد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، تفسير قرارداد و كشف اراده مشترك طرفين در فرض سؤال ب. ت. ب. مندرجات پرونده به عهده دادگاه است و ممكن است دادگاه توافقصورت گرفته را حمل بر داوري نمايد ولي در هر حال چون در ماهيت دعوا سازشي محقق نشده است نمي توان بر اساس عبارت مندرج در سؤال گزارش اصلاحي صادر كرد. ثانياً، چنانچه دادگاه احراز كند مقصود اصحاب پرونده آن است كه دادگاه موضوع را به هيأتي چهار نفره از كارشناسان به انتخاب آن مرجع ارجاع و رأي آن هيأت كارشناسي فصل الخطاب باشد، دادگاه منعي براي پذيرش اين درخواست ندارد و در اين فرض حسب مورد نظر هيأت يادشده و يا اكثريت آن ملاك رأي دادگاه قرار مي گيرد و چون دادگاه در اين فرض به نمايندگي از اصحاب پرونده اقدام به تعيين كارشناس كرده است موضوع مشمول احكام مقرر براي كارشناسي مرضي الطرفين خواهد بود./سا
نظریه مشورتی شماره 7/99/1096 مورخ 1399/08/12
موضوع استعلام درباره صحت تنظیم گزارش اصلاحی در شرایطی است که طرفین توافق کردهاند چهار کارشناس برای بررسی موضوع و اجرای نظرات آنها تعیین شوند. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این استعلام اعلام کرده است که تفسیر قرارداد و کشف اراده مشترک طرفین بر عهده دادگاه است. دادگاه ممکن است این توافق را به عنوان داوری تلقی کند، اما در صورت عدم تحقق سازش ماهیتی، صدور گزارش اصلاحی بر اساس این توافق صحیح نخواهد بود. همچنین، اگر دادگاه تشخیص دهد که هدف طرفین ارجاع موضوع به هیاتی چهار نفره از کارشناسان است و رای این هیات نهایی و قطعی باشد، دادگاه میتواند این درخواست را بپذیرد. در این صورت، نظر هیات یا اکثریت آن به عنوان ملاک رای دادگاه در نظر گرفته خواهد شد. در این حالت، موضوع تحت احکام مربوط به کارشناسی مرضیالطرفین قرار میگیرد.
تاریخ نظریه: 1399/08/12
شماره نظریه: 7/99/1096
شماره پرونده: 99-139-1096 ح
اولاً، تفسیر قرارداد و کشف اراده مشترک طرفین در فرض سوال ب. ت. ب. مندرجات پرونده به عهده دادگاه است و ممکن است دادگاه توافق صورت گرفته را حمل بر داوری نماید ولی در هر حال چون در ماهیت دعوا سازشی محقق نشده است نمیتوان بر اساس عبارت مندرج در سوال گزارش اصلاحی صادر کرد.
اولا،ً تفسیر قرارداد و کشف اراده مشترک طرفین در فرض سؤال ب. ت. ب. مندرجات پرونده به عهده دادگاه است و ممکن است دادگاه توافق صورت گرفته را حمل بر داوری نماید ولی در هر حال چون در ماهیت دعوا سازشی محقق نشده است نمیتوان بر اساس عبارت مندرج در سؤال گزارش اصلاحی صادر کرد. ثانیا،ً چنانچه دادگاه احراز کند مقصود اصحاب پرونده آن است که دادگاه موضوع را به هیأتی چهار نفره از کارشناسان به انتخاب آن مرجع ارجاع و رأی آن هیأت کارشناسی فصلالخطاب باشد، دادگاه منعی برای پذیرش این درخواست ندارد و در این فرض حسب مورد نظر هیأت یادشده و یا اکثریت آن ملاک رأی دادگاه قرار میگیرد و چون دادگاه در این فرض به نمایندگی از اصحاب پرونده اقدام به تعیین کارشناس کرده است موضوع مشمول احکام مقرر برای کارشناسی مرضیالطرفین خواهد بود/.سا دکتر …