نظر مشورتی 7/99/1097 مورخ 1399/08/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه ارسال پرونده از دادگاه به دادسرا جهت رفع نقص (متعاقب صدور کیفرخواست) مانع یا رافع تکلیف مقام قضایی دادس
پرسش: آیا دادسرا پس از ارسال پرونده از دادگاه جهت رفع نقص، مکلف به پذیرش وثیقه یا کفالت متهم است؟
پاسخ: بله، ارسال پرونده جهت رفع نقص مانع تکلیف مقام قضایی دادسرا برای بررسی و اتخاذ تصمیم پیرامون وثیقه یا کفالت معرفیشده نیست.
به زبانِ ساده
موضوع، متهمی بود که به علت ناتوانی از سپردن وثیقه یا معرفی کفیل بازداشت مانده بود و پروندهاش برای رفع نقص به دادسرا برگشته بود. اداره کل حقوقی گفته است دادسرا نمیتواند صرفاً به دلیل صدور کیفرخواست از بررسی وثیقه یا کفالت خودداری کند و باید درباره آن تصمیم بگیرد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده است. موضوع مربوط به متهم بازداشتی، دادگاه و دادسراست.
چگونه: پرونده پس از صدور کیفرخواست از دادگاه برای رفع نقص و تکمیل تحقیقات به دادسرا فرستاده شده بود؛ اداره کل حقوقی این ارجاع را مانع بررسی و تصمیمگیری درباره وثیقه یا کفالت ندانست.
چرا مهم است: این نظر برای متهمان بازداشتی، وکلای آنان و مقامهای قضایی مفید است، چون تکلیف دادسرا را در بررسی وثیقه یا کفالت پس از بازگشت پرونده روشن میکند.
قوانینِ مرتبط: مواد ۴، ۵، ۲۲۶، ۲۴۰ و ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲
مفاهیمِ حقوقی: قرار تأمین کیفری، وثیقه، کفالت، بازداشت متهم، رفع نقص، تکمیل تحقیقات مقدماتی، کیفرخواست
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا ارسال پرونده از دادگاه به دادسرا برای رفع نقص، مانع پذیرش وثیقه یا کفالت متهم بازداشتی است؟
خیر؛ مقام قضایی دادسرا باید وثیقه یا کفیل معرفیشده را بررسی کند و درباره پذیرش یا رد آن تصمیم بگیرد.
آیا دادسرا پس از صدور کیفرخواست همچنان درباره وثیقه یا کفالت تکلیف دارد؟
در فرض مطرحشده، ارسال پرونده برای رفع نقص یا تکمیل تحقیقات، این تکلیف را از بین نمیبرد.
کلیدواژهها: دادسرا، رفع نقص، وثیقه، کفالت، تحقیقات مقدماتی، متهم بازداشتی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در مواردي كه متهم پرونده به لحاظ عجز از توديع وثيقه يا عدم توانايي در معرفي كفيل در بازداشت به سر مي برد و پرونده به لحاظ رفع نقص به دادسرا ارسال مي شود برخي قضات با اين استدلال كه س از صدور كيفرخواست دادسرا تكليفي در خصوص قرار قبولي تأمين كيفري ندارد از پذيرش وثيقه يا كفالت متهم امتناع مي كنند. آيا اين تصميم مطابق با موازين قانوني است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
با عنايت به مواد 4 و 5 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 مبني بر ممنوعيت اقدامات سالب آزادي و لزوم تسريع در رسيدگي، همچنين لزوم تعيين تكليف فوري نسبت به متهمان بازداشتي كه در مواد مختلف قانون يادشده از جمله مواد 226، 240 و 242 بر آن تأكيد شده است و آثار حقوقي مترتب بر صدور قرار قبولي وثيقه يا كفالت، در فرض سؤال ارسال پرونده از دادگاه به دادسرا جهت رفع نقص و تكميل تحقيقات مقدماتي (متعاقب صدور قرار نهايي و كيفرخواست) مانع يا رافع تكليف مقام قضايي دادسرا كه پرونده امر به اعتبار تكميل تحقيقات مقدماتي در اختيار ايشان قرار گرفته (مبني بر بررسي وثيقه يا كفيل معرفيشده از سوي متهم و اتخاذ تصميم پيرامون قبولي يا عدم پذيرش آن) نيست./ت
نظریه مشورتی شماره 7/99/1097 مورخ 1399/08/12
موضوع استعلام درباره وضعیت متهمانی است که به دلیل ناتوانی در ارائه وثیقه یا معرفی کفیل در بازداشت به سر میبرند و پرونده آنها به دادسرا ارسال شده است. پرسش این است که آیا تصمیم برخی قضات مبنی بر عدم پذیرش وثیقه یا کفالت متهم به دلیل صدور کیفرخواست و عدم وجود تکلیف برای دادسرا، مطابق با موازین قانونی است یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به مواد 4 و 5 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 اشاره کرده و تاکید میکند که ممنوعیت اقدامات سالب آزادی و لزوم تسریع در رسیدگی، به ویژه در موارد بازداشتی، ایجاب میکند که مقام قضایی دادسرا نسبت به بررسی وثیقه یا کفیل معرفیشده از سوی متهم و اتخاذ تصمیم در این خصوص اقدام نماید، حتی اگر پرونده به دادسرا برای رفع نقص ارسال شده باشد.
تاریخ نظریه: 1399/08/12
شماره نظریه: 7/99/1097
شماره پرونده: 99-168-1097 ک
با عنایت به مواد 4 و 5 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مبنی بر ممنوعیت اقدامات سالب آزادی و لزوم تسریع در رسیدگی، همچنین لزوم تعیین تکلیف فوری نسبت به متهمان بازداشتی که در مواد مختلف قانون یادشده از جمله مواد 226، 240 و 242 بر آن تأکید شده است و آثار حقوقی مترتب بر صدور قرار قبولی وثیقه یا کفالت، در فرض سوال ارسال پرونده از دادگاه به دادسرا جهت رفع نقص و تکمیل تحقیقات مقدماتی (متعاقب صدور قرار نهایی و کیفرخواست) مانع یا رافع تکلیف مقام قضایی دادسرا که پرونده امر به اعتبار تکمیل تحقیقات مقدماتی در اختیار ایشان قرار گرفته (مبنی بر بررسی وثیقه یا کفیل معرفیشده از سوی متهم و اتخاذ تصمیم پیرامون قبولی یا عدم پذیرش آن) نیست./ت