نظر مشورتی 7/99/1114 مورخ 1399/08/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه انتقال و فروش دارایی شرکت اگر از حدود موضوع شرکت خارج باشد باطل بوده و علم و جهل اشخاص ثالث نیز تأثیری
پرسش: آیا فروش دارایی شرکت توسط مدیران خارج از موضوع شرکت نافذ است؟
پاسخ: خیر، طبق ماده ۱۱۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، این معاملات باطل است و علم یا جهل شخص ثالث نیز تأثیری در این بطلان ندارد.
به زبانِ ساده
موضوع درباره حدود اختیار مدیران شرکت در انتقال و فروش اموال شرکت است. نظر مشورتی میگوید شرکت اهلیت خود را از موضوع شرکت میگیرد و مدیران نمیتوانند خارج از آن تصمیم بگیرند. با این حال، فروش در محدوده موضوع شرکت و اختیارات مدیران بلامانع است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: در پاسخ به پرسشهایی درباره اختیار فروش دارایی و اثر معامله در برابر اشخاص ثالث، نظر مشورتی به شخصیت حقوقی و اهلیت شرکت و ماده ۱۱۸ استناد کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای شرکتها، مدیران و طرفهای معامله با شرکت در بررسی حدود اختیار و اعتبار معاملات اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون تجارت، مواد ۵۸۸ و ۵۸۹؛ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، ماده ۱۱۸
مفاهیمِ حقوقی: شخصیت حقوقی، اهلیت شرکت، موضوع شرکت، اختیارات مدیران، معامله خارج از موضوع شرکت، شخص ثالث
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا مدیران شرکت سهامی میتوانند خارج از موضوع شرکت دارایی آن را منتقل یا بفروشند؟
خیر؛ نظر مشورتی این معاملات و تعهدات را در مورد شرکت نافذ نمیداند.
آیا آگاهی یا بیاطلاعی شخص ثالث از خارج بودن معامله از موضوع شرکت مؤثر است؟
خیر؛ طبق این نظر، علم یا جهل شخص ثالث تأثیری ندارد.
آیا فروش دارایی در حدود موضوع شرکت مجاز است؟
بله، اگر در حدود موضوع شرکت و اختیارات مدیران باشد.
کلیدواژهها: شرکت سهامی، مدیران شرکت، موضوع شرکت، بطلان معامله، قانون تجارت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
1- چنانچه در اساسنامه شركت در خصوص انتقال دارايي و فروشاموال شركت سهامي مطلبي بيان نشده باشد، آيا مديران شركت سهامي اجازه حق انتقال دارايي و فروش اموال شركت سهامي را دارند؟
2-آيا بطلان اقدامات مديران شركت در قبال اشخاص ثالث قابل استناد است يا موضوع مشمول قسمت اخير ماده 118 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347 خواهد بود؟
3- آيا اطلاعشخص ثالث نسبت به خارج از موضوع شركت بودن اعمال مورد بحث، در استنادپذيري بطلان اقدامات و تصميمات مزبور نسبت به وي مؤثر است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
حسب مواد 588 و 589 قانون تجارت و ماده 118 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت، اشخاص حقوقي (شركت هاي تجاري) داراي شخصيت حقوقي و اهليت مي باشند و اراده مديران و اركان شركت به منزله اراده شركت است؛ همچنين اهليت شركت، همان موضوع شركت است و مديران نمي توانند خارج از موضوع شركت تصميم گيري كنند بنابر ماده 118 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت معاملات و تعهدات مديران كه خارج از موضوع (اهليت) شركت است، در مورد شركت نافد نيست. بنابراين انتقال و فروش دارايي شركت كه از حدود موضوع شركت كه خارج است، باطل بوده و ب. ت. ب. اطلاق ماده 118 لايحه قانوني يادشده، علم و جهل اشخاص ثالث نيز تأثيري در اين امر ندارد. بديهي است انتقال و فروش دارايي شركت در حدود موضوع شركت توسط مديران و در حدود اختيارات آنان بلامانع است.
نظریه مشورتی شماره 7/99/1114 مورخ 1399/08/12
موضوع استعلام شامل سه پرسش درباره اختیارات مدیران شرکتهای سهامی در انتقال و فروش داراییها و اعتبار اقدامات آنها در برابر اشخاص ثالث است. در پاسخ به این پرسشها، بر اساس مواد 588 و 589 قانون تجارت و ماده 118 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، مدیران شرکتهای تجاری تنها میتوانند در چارچوب موضوع شرکت تصمیمگیری کنند. هرگونه اقدام خارج از این چارچوب، از جمله انتقال و فروش دارایی، باطل است و این بطلان در برابر اشخاص ثالث نیز قابل استناد است. همچنین، آگاهی یا ناآگاهی اشخاص ثالث از خارج از موضوع بودن این اقدامات تاثیری بر اعتبار آنها ندارد. بنابراین، انجام معاملات و تعهدات مدیران در چارچوب موضوع شرکت بلا مانع است.
تاریخ نظریه: 1399/08/12
شماره نظریه: 7/99/1114
شماره پرونده: 99-122-1114
3- آیا اطلاع شخص ثالث نسبت به خارج از موضوع شرکت بودن اعمال مورد بحث، در استنادپذیری بطلان اقدامات و تصمیمات مزبور نسبت به وی موثر است؟
شماره پرونده: 99-122-1114ح
حسب مواد 588 و 589 قانون تجارت و ماده 118 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، اشخاص حقوقی )شرکتهای تجاری( دارای شخصیت حقوقی و اهلیت میباشند و اراده مدیران و ارکان شرکت به منزله اراده شرکت است؛ همچنین اهلیت شرکت، همان موضوع شرکت است و مدیران نمیتوانند خارج از موضوع شرکت تصمیمگیری کنند بنابر ماده 118 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت معاملات و تعهدات مدیران که خارج از موضوع )اهلیت( شرکت است، در مورد شرکت نافد نیست. بنابراین انتقال و فروش دارایی شرکت که از حدود موضوع شرکت که خارج است، باطل بوده و ب. ت. ب. اطلاق ماده 118 لایحه قانونی یادشده، علم و جهل اشخاص ثالث نیز تأثیری در این امر ندارد. بدیهی است انتقال و فروش دارایی شرکت در حدود موضوع شرکت توسط مدیران و در حدود اختیارات آنان بلامانع است. دکتر …