جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
نظر مشورتی 7/99/1811 مورخ 1399/12/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعیین تکلیف دادگاه بدوی و نحوه رسیدگی در فرض تشکیل جلسه دادرسی و صدور قرار رد یا عدم استماع دعوا و نقض قرار م
پرسش: آیا پس از نقض قرار و اعاده پرونده، دادگاه بدوی ملزم به تشکیل جلسه جدید است؟
پاسخ: خیر، تشخیص لزوم تشکیل جلسه مجدد با دادگاه است و اگر قبلاً جلسه تشکیل شده باشد، همان جلسه اول محسوب میشود.
به زبانِ ساده
پروندهای مطرح بوده که دادگاه بدوی پس از برگزاری جلسه، قرار عدم استماع دعوا صادر کرده و دادگاه تجدیدنظر آن را نقض کرده است. پس از بازگشت پرونده، دادگاه بدوی اختیار دارد جلسه دیگری تشکیل دهد یا رسیدگی را بدون جلسه ادامه دهد؛ جلسه قبلی همچنان جلسه اول محسوب میشود.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوهقضائیه؛ خواهان و خوانده در فرض استعلام، بدون ذکر نام، طرفهای دعوا هستند.
چگونه: پس از صدور قرار عدم استماع در دادگاه بدوی، خواهان تجدیدنظرخواهی کرده و دادگاه تجدیدنظر قرار را نقض و پرونده را برای رسیدگی ماهوی اعاده کرده است. اداره کل حقوقی درباره لزوم جلسه مجدد و عنوان جلسه بعدی نظر داده است.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و طرفین دعوا روشن میکند که پس از نقض قرار، جلسه مجدد الزامی نیست و جلسه قبلی آثار جلسه اول را دارد.
قوانینِ مرتبط: نام یا شماره ماده قانونی در متن ذکر نشده است.
مفاهیمِ حقوقی: جلسه دادرسی، قرار عدم استماع دعوا، نقض قرار، دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر، حق دفاع
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
پس از نقض قرار عدم استماع دعوا و اعاده پرونده، دادگاه بدوی حتماً باید جلسه جدید تشکیل دهد؟
خیر؛ تشخیص نیاز به جلسه جدید یا ادامه رسیدگی بدون جلسه با دادگاه است.
اگر دادگاه جلسه جدید تشکیل دهد، آیا آن جلسه اول رسیدگی محسوب میشود؟
خیر؛ جلسهای که پیش از صدور قرار با استماع اظهارات و دفاع طرفین تشکیل شده، جلسه اول رسیدگی است.
آیا خوانده در جلسه پیشین فرصت دفاع داشته است؟
بله؛ متن میگوید خوانده فرصت و امکان دفاع داشته است.
کلیدواژهها: جلسه اول رسیدگی، قرار عدم استماع، دادگاه بدوی، نقض قرار، رسیدگی ماهوی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
چنانچه جلسه اول رسيدگي با رعايت تشريفات قانوني تشكيل شود و دادگاه پس از استماع اظهارات و مدافعات طرفين قرار عدم استماع دعوا صادر كند و با تجديدنظر خواهي خواهان دادگاه تجديدنظر قرار مذكور را نقض و جهت رسيدگي ماهوي به شعبه بدوي اعاده كند، اولاً، آيا دادگاه بدوي الزامي بر تشكيل جلسه رسيدگي دارد؟ ثانياً، چنانچه نظر دادگاه بدوي بر تشكيل جلسه رسيدگي باشد، آيا جلسه مذكور جلسه اول رسيدگي است و آثار جلسه اول بر آن مترتب است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، در فرض سؤال چنانچه پيش از صدور قرار رد يا عدم استماع دعوي، جلسه دادرسي مطابق مقررات تشكيل شده است، پس از نقض قرار مذكور در دادگاه تجديد نظر و اعاده پرونده جهت رسيدگي ماهوي، تشخيص لزوم تشكيل جلسه مجدد دادرسي يا ادامه رسيدگي بدون تشكيل جلسه با دادگاه رسيدگي كننده است؛ بنابراين دادگاه بدوي در اين فرض الزامي به تعيين وقت رسيدگي مجدد ندارد. ثانياً، در فرض سؤال چنانچه بعد از نقض قرار دادگاه نخستين توسط مرجع تجديد نظر و اعاده پرونده به مرجع بدوي جهت رسيدگي ماهوي، نظر دادگاه بدوي بر تشكيل جلسه رسيدگي باشد، از آن جا كه دادگاه بدوي يك بار با تشكيل جلسه رسيدگي اظهارات و مدافعات طرفين را استماع و در نهايت قرار صادر كرده است و نظر به اين كه در جلسه مذكور موجبات قانوني رسيدگي و طرح و استماع دعواي طرفين فراهم بوده است و خوانده فرصت و امكان دفاع داشته است، بنابراين همان جلسه، جلسه اول رسيدگي بوده است و جلسه رسيدگي بعدي متعاقب نقض قرار مرجع بدوي، جلسه اول رسيدگي محسوب نمي شود.
نظریه مشورتی شماره 7/99/1811 مورخ 1399/12/20
موضوع این استعلام به الزامات و نتایج تشکیل جلسه رسیدگی در دادگاه بدوی پس از نقض قرار عدم استماع دعوا توسط دادگاه تجدیدنظر میپردازد. پرسشها شامل این است که آیا دادگاه بدوی موظف است جلسه جدیدی تشکیل دهد و آیا این جلسه به عنوان جلسه اول رسیدگی محسوب میشود یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که اگر جلسه دادرسی پیش از صدور قرار عدم استماع برگزار شده باشد، دادگاه بدوی الزامی به تعیین وقت مجدد ندارد و تصمیمگیری درباره لزوم تشکیل جلسه جدید به عهده دادگاه است. همچنین، اگر دادگاه بدوی تصمیم به تشکیل جلسه جدید بگیرد، این جلسه به عنوان جلسه اول رسیدگی تلقی نمیشود؛ زیرا جلسه قبلی که منجر به صدور قرار شد، از نظر قانونی جلسه اول رسیدگی محسوب میشود و در آن اظهارات طرفین شنیده شده است.
تاریخ نظریه: 1399/12/20
شماره نظریه: 7/99/1811
شماره پرونده: 99-127-1811 ح
اولاً، در فرض سوال چنانچه پیش از صدور قرار رد یا عدم استماع دعوی، جلسه دادرسی مطابق مقررات تشکیل شده است، پس از نقض قرار مذکور در دادگاه تجدید نظر و اعاده پرونده جهت رسیدگی ماهوی، تشخیص لزوم تشکیل جلسه مجدد دادرسی یا ادامه رسیدگی بدون تشکیل جلسه با دادگاه رسیدگیکننده است؛ بنابراین دادگاه بدوی در این فرض الزامی به تعیین وقت رسیدگی مجدد ندارد.
ثانیاً، در فرض سوال چنانچه بعد از نقض قرار دادگاه نخستین توسط مرجع تجدید نظر و اعاده پرونده به مرجع بدوی جهت رسیدگی ماهوی، نظر دادگاه بدوی بر تشکیل جلسه رسیدگی باشد، از آنجا که دادگاه بدوی یک بار با تشکیل جلسه رسیدگی اظهارات و مدافعات طرفین را استماع و در نهایت قرار صادر کرده است و نظر به اینکه در جلسه مذکور موجبات قانونی رسیدگی و طرح و استماع دعوای طرفین فراهم بوده است و خوانده فرصت و امکان دفاع داشته است، بنابراین همان جلسه، جلسه اول رسیدگی بوده است و جلسه رسیدگی بعدی متعاقب نقض قرار مرجع بدوی، جلسه اول رسیدگی محسوب نمیشود.
اولا،ً در فرض سؤال چنانچه پیش از صدور قرار رد یا عدم استماع دعوی، جلسه دادرسی مطابق مقررات تشکیل شده است، پس از نقض قرار مذکور در دادگاه تجدید نظر و اعاده پرونده جهت رسیدگی ماهوی، تشخیص لزوم تشکیل جلسه مجدد دادرسی یا ادامه رسیدگی بدون تشکیل جلسه با دادگاه رسیدگیکننده است؛ بنابراین دادگاه بدوی در این فرض الزامی به تعیین وقت رسیدگی مجدد ندارد. ثانیاً، در فرض سؤال چنانچه بعد از نقض قرار دادگاه نخستین توسط مرجع تجدید نظر و اعاده پرونده به مرجع بدوی جهت رسیدگی ماهوی، نظر دادگاه بدوی بر تشکیل جلسه رسیدگی باشد، از آنجا که دادگاه بدوی یک بار با تشکیل جلسه رسیدگی اظهارات و مدافعات طرفین را استماع و در نهایت قرار صادر کرده است و ن. ب. ا. در جلسه مذکور موجبات قانونی رسیدگی و طرح و استماع دعوای طرفین فراهم بوده است و خوانده فرصت و امکان دفاع داشته است، بنابراین همان جلسه، جلسه اول رسیدگی بوده است و جلسه رسیدگی بعدی متعاقب نقض قرار مرجع بدوی، جلسه اول رسیدگی محسوب نمیشود. دکتر …