نظر مشورتی 7/99/2002 مورخ 1400/03/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعیین مرجع صالح جهت رسیدگی به دریافت مهرالمثل به دلیل ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از بیاحتیاطی در امر رانند
پرسش: مرجع صالح برای رسیدگی به مطالبه مهرالمثل ناشی از صدمات بدنی در تصادف رانندگی کدام دادگاه است؟
پاسخ: اگر به عنوان ضرر و زیان ناشی از جرم مطالبه شود، در دادگاه کیفری رسیدگیکننده به پرونده تصادف و اگر مستقل مطالبه شود، در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی میشود و ارتباطی به دادگاه خانواده ندارد.
به زبانِ ساده
اگر دختری در اثر یک جرم (مثل تصادف) دچار صدمهای شود که مستوجب مهرالمثل باشد، برای مطالبه آن یا باید به دادگاه کیفری که به جرم رسیدگی میکند مراجعه کرد (به عنوان مطالبه خسارت جرم) یا اگر مستقل است به دادگاه حقوقی؛ و دادگاه خانواده کاری با این موضوع ندارد.
چه کسی: مرجع صادرکننده: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین: مجنیعلیها (زیاندیده) و مرجع قضایی.
چگونه: با تفکیک میان ماهیت کیفری خسارت ناشی از جرم و دعاوی خانواده و تطبیق با قوانین مربوط به صلاحیت دادگاهها.
چرا مهم است: این متن مرجع صالح برای مطالبه یکی از خسارتهای خاص بدنی را مشخص میکند و از سردرگمی در انتخاب دادگاه جلوگیری میکند.
قوانینِ مرتبط: ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379.
مفاهیمِ حقوقی: مهرالمثل، صدمه بدنی غیرعمدی، ضرر و زیان ناشی از جرم، صلاحیت دادگاه خانواده، دادگاه کیفری دو.
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
مرجع صالح برای مطالبه مهرالمثل ناشی از جرم چیست؟
اگر به عنوان ضرر و زیان از جرم باشد، همان دادگاه کیفری رسیدگیکننده؛ و اگر مستقل باشد، دادگاه عمومی حقوقی.
آیا مطالبه مهرالمثل در صلاحیت دادگاه خانواده است؟
خیر، از امور خانوادگی مذکور در قانون حمایت خانواده خارج است.
کلیدواژهها: مهرالمثل، دادگاه کیفری، دادگاه حقوقی، ضرر و زیان ناشی از جرم، صلاحیت دادگاه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در پرونده اي دختر بچه 4 ساله بر اثر ايراد صدمه بدني غير عمدي ناشي از بي احتياطي در امر رانندگي مصدوم شده كه يكي از صدمات وارد شده به ايشان ازاله بكارت مي باشد كه مي بايست مهرالمثل آن مشخص گردد لذا خواهشمند است بيان نماييد كه مرجع صالح جهت تعيين مهرالمثل مصدوم چه دادگاهي است؟ آيا بر اساس ماده 4 قانون حمايت خانواده در صلاحيت دادگاه خانواده مي باشد يا دادگاه كيفري دو رسيدگي كننده به بزه ايراد صدمه بدني غير عمدي ناشي از بي احتياطي در امر رانندگي مي تواند در اين خصوص اظهارنظر نمايد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
در خصوص مهر المثل كه خارج از عنوان ديه و ارش (مجازات) است، چنانچه مجني عليها متقاضي مطالبه آن از بابت ضرر و زيان ناشي از جرم باشد، دادخواست بايد به دادگاهي تقديم شود كه به موضوع كيفري رسيدگي مي كند و چنانچه مستقلاً مورد مطالبه قرار گيرد، طبق عمومات قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 با دادگاه عمومي حقوقي است و به هر حال، موضوع از «امور و دعاوي خانوادگي» مذكور در ماده يك قانون حمايت خانواده مصوب 1391 خارج بوده و ارتباطي به دادگاه خانواده ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/99/2002 مورخ 1400/03/08
موضوع استعلام مربوط به پروندهای است که در آن یک دختر بچه 4 ساله به دلیل صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بیاحتیاطی در رانندگی، مصدوم شده است. یکی از صدمات وارد شده به وی، ازاله بکارت م. ب.. پرسش مطرح شده این است که مرجع صالح برای تعیین مهرالمثل مصدوم کدام دادگاه است و آیا این موضوع در صلاحیت دادگاه خانواده طبق ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 قرار دارد یا دادگاه کیفری دو میتواند در این خصوص اظهارنظر کند. <br>در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میدارد که اگر مجنیعلیها متقاضی مطالبه مهرالمثل به عنوان ضرر و زیان ناشی از جرم باشد، دادخواست باید به دادگاهی که به موضوع کیفری رسیدگی میکند، تقدیم شود. اما اگر این مطالبه بهطور مستقل مطرح گردد، طبق قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، باید به دادگاه عمومی حقوقی ارائه شود. همچنین، این موضوع از «امور و دعاوی خانوادگی» مذکور در ماده یک قانون حمایت خانواده خارج بوده و ارتباطی به دادگاه خانواده ندارد.
تاریخ نظریه: 1400/03/08
شماره نظریه: 7/99/2002
شماره پرونده: 99-186/1-2002 ک
در پروندهای دختر بچه 4 ساله بر اثر ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بیاحتیاطی در امر رانندگی مصدوم شده که یکی از صدمات وارد شده به ایشان ازاله بکارت م. ب. که میبایست مهرالمثل آن مشخص گردد لذا خواهشمند است بیان نمایید که مرجع صالح جهت تعیین مهرالمثل مصدوم چه دادگاهی است؟ آیا بر اساس ماده 4 قانون حمایت خانواده در صلاحیت دادگاه خانواده م. ب. یا دادگاه کیفری دو رسیدگی کننده به بزه ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بیاحتیاطی در امر رانندگی میتواند در این خصوص اظهارنظر نماید.
در خصوص مهرالمثل که خارج از عنوان دیه و ارش )مجازات( است، چنانچه مجنیعلیها متقاضی مطالبه آن از بابت ضرر و زیان ناشی از جرم باشد، دادخواست باید به دادگاهی تقدیم شود که به موضوع کیفری رسیدگی میکند و چنانچه مستقلاً مورد مطالبه قرار گیرد، طبق عمومات قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 با دادگاه عمومی حقوقی است و به هر حال، موضوع از »امور و دعاوی خانوادگی« مذکور در ماده یک قانون حمایت خانواده مصوب 1391 خارج بوده و ارتباطی به دادگاه خانواده ندارد. دکتر …