نظر مشورتی 7/99/242 مورخ 1399/03/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی شمول مقررات قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 1397 نسبت به چکهایی که به صورت عادی و از طریق ظهرنویسی منتقل
پرسش: آیا امتیاز صدور اجراییه برای چک شامل چکهای منتقلشده با سند عادی پیش از موعد قانونی میشود؟
پاسخ: بله، تا فرا رسیدن مهلت مقرر قانونی، چکهای منتقلشده به صورت عادی نیز مشمول مقررات ماده ۲۳ قانون صدور چک خواهند بود.
به زبانِ ساده
موضوع، اثر زمان و شیوه انتقال چک بر استفاده از مقررات قانون صدور چک است. نظر میگوید پیش از اجرای مقررات جدید، چکِ منتقلشده با ظهرنویسی عادی هم مشمول ماده ۲۳ است؛ پس از آن، انتقال باید مطابق روش مقرر و از طریق ثبت در سامانه صیاد انجام شود.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده درباره امکان استفاده دارنده رسمی یا منتقلالیه با سند عادی از سازوکار ماده ۲۳ پرسیده است.
چگونه: اداره کل حقوقی با توجه به زمان اجرای ممنوعیت انتقال چک در وجه حامل و جایگزینی ثبت انتقال در سامانه صیاد، درباره آثار انتقال عادی نظر داده است.
چرا مهم است: این نظر برای دارندگان و منتقلالیهم چک مهم است تا بدانند شیوه و زمان انتقال چه اثری بر امکان استفاده از مقررات ماده ۲۳ دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۲۳ و تبصره ۱ ماده ۲۱ مکرر قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب ۱۳۹۷؛ قانون مدنی
مفاهیمِ حقوقی: صدور چک در وجه حامل، ظهرنویسی، انتقال چک، سامانه صیاد، دارنده چک، صدور اجراییه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا چکی که پیش از ممنوع شدن انتقال عادی، با ظهرنویسی عادی منتقل شده است مشمول ماده ۲۳ قانون اصلاح قانون صدور چک میشود؟
بله، تا پیش از فرارسیدن مهلت اجرای مقررات مربوط، این چکها مشمول مقررات آن قانون، از جمله ماده ۲۳ هستند.
پس از اجرای مقررات ثبت انتقال در سامانه صیاد، ظهرنویسی عادی چه اثری دارد؟
اگر به روش مقرر در قانون انجام نشده باشد، از شمول مقررات آن قانون خارج است و روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی خواهد بود.
کلیدواژهها: چک، قانون صدور چک، اجراییه، ظهرنویسی، سامانه صیاد
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
آيا امتياز مقرر در ماده 23 قانون اصلاح قانون صدور چك مصوب 1397 براي دادخواهي از طريق صدور اجراييه يك امتياز تجاري براي اسناد تجاري چك به شرط آن است كه متقاضي دارنده رسمي گواهي عدم پرداخت باشديا اينكه مطلق است و شامل هر دارنده از جمله منتقل اليه با سند عادي گواهي عدم پرداخت است و نمي توان اين را امتياز تجاري براي دارنده رسمي تلقي كرد و براي قضازاديي و تسهيل در دادخواهي شامل هر دو نوع دارنده چك است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
برابر تبصره يك ماده 21 مكرر قانون اصلاح قانون صدور چك مصوب 1397، دو سال پس از لازم الاجرا شدن اين قانون، صدور و پشت نويسي چك در وجه حامل ممنوع است و ثبت انتقال در سامانه صياد جايگزين پشت نويسي چك در وجه شخص معين خواهد شد. در نتيجه پس از اجراي مقررات مزبور صرفاً پشت نويسي كه به طريق مقرر در اين قانون انجام شود، معتبر است و در صورتي كه پشت نويسي از طريق مذكور صورت نگرفته باشد، از شمول مقررات قانون يادشده خارج است و روابط طرفين تابع عمومات قانون مدني خواهد بود. بنابراين تا فرا رسيدن مهلت مزبور، چك هايي كه به صورت عادي و از طريق ظهرنويسي منتقل مي شوند مشمول مقررات قانون يادشده و از جمله ماده 23 اين قانون خواهند بود./
نظریه مشورتی شماره 7/99/242 مورخ 1399/03/19
موضوع استعلام به تفسیر ماده 23 قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 1397 و شرایط بهرهمندی از امتیاز مقرر در آن برای دادخواهی از طریق صدور اجراییه میپردازد. سوال این است که آیا این امتیاز فقط به دارنده رسمی گواهی عدم پرداخت تعلق دارد یا شامل هر دارندهای، از جمله منتقلالیه با سند عادی، نیز میشود. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که بر اساس تبصره یک ماده 21 مکرر این قانون، دو سال پس از لازمالاجرا شدن آن، صدور و پشتنویسی چک در وجه حامل ممنوع است و ثبت انتقال در سامانه صیاد الزامی م. ب.. بنابراین، تنها پشتنویسیهایی که به روش مقرر انجام شوند، معتبر خواهند بود و چکهایی که به صورت عادی و از طریق ظهرنویسی منتقل شدهاند، تا پایان مهلت مذکور مشمول مقررات این قانون و ماده 23 آن خواهند بود.
تاریخ نظریه: 1399/03/19
شماره نظریه: 7/99/242
شماره پرونده: 99-88-242ح