نظر مشورتی 7/99/357 مورخ 1399/04/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه رسیدگی به استنکاف والد عهده دار حضانت طفل از اجرای حکم ملاقات با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا استنکاف از اجرای حکم ملاقات فرزند، مجوز بازداشت والدِ دارای حضانت است؟
پاسخ: بازداشت موضوع ماده ۴۰ قانون حمایت خانواده صرفاً ناظر به حکم حضانت است و برای استنکاف از ملاقات، باید طبق ماده ۵۴ قانون مذکور اقدام کرد.
به زبانِ ساده
در پرونده، پدر که مسئول حضانت بود از تحویل طفل برای ملاقات مادر خودداری میکرد. نظر مشورتی میگوید ماده ۴۰ قانون حمایت خانواده درباره اجرای حکم حضانت است و برای بازداشت بهدلیل اجرا نکردن حکم ملاقات کاربرد ندارد. با شکایت ذینفع، امکان پیگیری مجازات مقرر در ماده ۵۴ وجود دارد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ در پرونده، زوج و مادر طفل طرفهای موضوعاند و زوج از تحویل فرزند برای ملاقات مادر خودداری کرده است.
چگونه: پرسش درباره امکان بازداشت پدر برای اجرای حکم ملاقات مطرح شد؛ اداره کل حقوقی با تفکیک حکم حضانت از حکم ملاقات، بازداشت موضوع ماده ۴۰ را منتفی دانست و اعمال ماده ۵۴ را در صورت شکایت ممکن شمرد.
چرا مهم است: این نظر برای والدین و مراجع اجرا روشن میکند که خودداری از اجرای حکم ملاقات، بهخودیخود مجوز بازداشت موضوع ماده ۴۰ نیست.
قوانینِ مرتبط: مواد ۴۰ و ۵۴ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱؛ مقررات آیین دادرسی کیفری
مفاهیمِ حقوقی: حضانت، حق ملاقات طفل، اجرای حکم، استنکاف از اجرای حکم، بازداشت، شکایت ذینفع
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر والدِ عهدهدار حضانت از اجرای حکم ملاقات خودداری کند، آیا میتوان او را تا تحویل طفل بازداشت کرد؟
خیر؛ بازداشت موضوع ماده ۴۰ قانون حمایت خانواده در این مورد قابل اعمال نیست.
در صورت خودداری از اجرای حکم ملاقات، آیا امکان مجازات وجود دارد؟
در صورت شکایت ذینفع، اعمال ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده طبق مقررات آیین دادرسی کیفری بلامانع است.
کلیدواژهها: حضانت، ملاقات فرزند، قانون حمایت خانواده، بازداشت، استنکاف
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در پرونده اي حكم بر محكوميت زوج به تحويل فرزند شيرخوار در سه روز از ايام هفته به مادر جهت ملاقات صادر شده است؛ ليكن زوج از تحويل فرزند استنكاف مي ورزد ب. ت. ب. اين كه در مفاد رأي قيد شده است در صورتامتناع پدر از تحويل فرزند وي مشمول مقررات جلوگيري از ملاقات فرزند خواهد بود آيا امكان بازداشت محكوم عليه تا تحويل فرزند و اجراي حكم وجود دارد ؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
در فرضي كه طي حكمي، حضانتطفل به احدي از والدين سپرده شده و براي والد ديگر، حق ملاقات تعيين شده است؛ اما فردي كه عهده دار حضانت است از اجراي حكم ملاقات استنكاف مي ورزد، بازداشت موضوع ماده 40 قانون حمايت خانواده مصوب 1391 در اين خصوص قابليت اعمال ندارد؛ زيرا اين ماده ناظر به ضمانت اجراي «حكم حضانت» است؛ اما مجازات چنين فردي در راستاي اعمال ماده 54 قانون مذكور در صورت شكايت ذي نفع وفق مقررات آيين دادرسي كيفري بلامانع است. ضمناً قيد عبارت «در صورت امتناع پدر از تحويل فرزند، مشمول مقررات جلوگيري از ملاقات فرزند خواهد بود» در حكم مربوط به ملاقات ضرورت ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/99/357 مورخ 1399/04/14
موضوع استعلام درباره عدم اجرای حکم ملاقات فرزند شیرخوار توسط پدر و امکان بازداشت وی تا زمان تحویل فرزند است. در این زمینه، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که بر اساس ماده 40 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، بازداشت م. ع. د. این موارد امکانپذیر نیست، زیرا این ماده به ضمانت اجرای «حکم حضانت» اشاره دارد. با این حال، مجازات فرد متخلف بر اساس ماده 54 همان قانون، در صورت شکایت ذینفع و بر اساس مقررات آیین دادرسی کیفری، امکانپذیر است. همچنین، ذکر عبارت «در صورت امتناع پدر از تحویل فرزند، مشمول مقررات جلوگیری از ملاقات فرزند خواهد بود» در حکم ملاقات ضروری نیست.
تاریخ نظریه: 1399/04/14
شماره نظریه: 7/99/357
شماره پرونده: 99-186/2-357ک
در پروندهای حکم بر محکومیت زوج به تحویل فرزند شیرخوار در سه روز از ایام هفته به مادر جهت ملاقات صادر شده است؛ لیکن زوج از تحویل فرزند استنکاف میورزد ب. ت. ب. اینکه در مفاد رأی قید شده است در صورت امتناع پدر از تحویل فرزند وی مشمول مقررات جلوگیری از ملاقات فرزند خواهد بود آیا امکان بازداشت م. ع. تا تحویل فرزند و اجرای حکم وجود دارد ؟
قاضی محترم اجرای احکام مدنی دادگستری شهرستان دشتی با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9034/8450/1 مورخ 1399/03/24 به شماره ثبت وارده 357 مورخ ، 1399/03/25 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: در فرضی که طی حکمی، حضانت طفل به احدی از والدین سپرده شده و برای والد دیگر، حق ملاقات تعیین شده است؛ اما فردی که عهدهدار حضانت است از اجرای حکم ملاقات استنکاف میورزد، بازداشت موضوع ماده 40 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در این خصوص قابلیت اعمال ندارد؛ زیرا این ماده ناظر به ضمانت اجرای »حکم حضانت« است؛ اما مجازات چنین فردی در راستای اعمال ماده 54 قانون مذکور در صورت شکایت ذینفع وفق مقررات آیین دادرسی کیفری بلامانع است. ضمناً قید عبارت »در صورت امتناع پدر از تحویل فرزند، مشمول مقررات جلوگیری از ملاقات فرزند خواهد بود« در حکم مربوط به ملاقات ضرورت ندارد. دکتر …