پرسش: آیا دادرس اجرای احکام موظف به تبعیت از دستور جدید رئیس شعبه درباره مستثنیات دین است؟
پاسخ: خیر، در واحدهای متمرکز اجرای احکام، دادرس اجرای احکام مسئول است و با وجود تصمیم قبلی، نیازی به اظهارنظر مجدد دادگاه نیست.
به زبانِ ساده
موضوع، اختلاف درباره پلاک ثبتی توقیفشده و مستثنیات دین است. طبق پاسخ نقلشده، در حوزه دارای واحد متمرکز اجرای احکام، این موضوع بر عهده دادرس اجرای احکام است و با نبود موضوع جدید، نیازی به تصمیم تازه دادگاه صادرکننده حکم نیست.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ اختلاف مطرحشده میان دادرس اجرای احکام و رئیس شعبه صادرکننده حکم درباره پلاک ثبتی توقیفی و مستثنیات دین است؛ هویت اشخاص در متن کامل نیست.
چگونه: دادرس اجرای احکام پس از بررسی و رسیدگی، پلاک را خارج از مستثنیات دین دانسته است؛ سپس رئیس شعبه درباره همان موضوع تصمیم دیگری گرفته و استعلام درباره لزوم تبعیت از آن مطرح شده است.
چرا مهم است: برای دادرسهای اجرای احکام و طرفین پروندههای توقیف اموال، در تعیین مرجع مسئول و ضرورت تصمیمگیری دوباره اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: دستورالعمل ساماندهی و تسریع در اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۹۸/۰۷/۲۴، ماده ۶.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/99/497 مورخ 1399/06/04
خ. م.:
موضوع استعلام مربوط به بررسی وضعیت پلاک ثبتیتوقیفی و نظر جدید ریاست شعبه صادرکننده حکم درباره مستثنیات دین است. سوال اصلی این است که آیا دادرساجرای احکام موظف است به نظر جدید ریاست شعبه عمل کند، حتی اگر تصمیم قبلی قطعی شده و هیچ اختلاف یا استعلام جدیدی وجود نداشته باشد. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه بر اساس ماده 6 دستورالعمل ساماندهی و تسریع در اجرای احکام مدنی مصوب 1398/07/24 این است که در حوزههای قضایی با واحد متمرکز اجرای احکام، مسئولیت امور مربوط به مستثنیات دین بر عهده دادرس اجرای احکام است. بنابراین، در این مورد خاص، چون دادرس اجرای احکام قبلاً موضوع را حل و فصل کرده و هیچ موضوع جدیدی پیش نیامده، نیازی به تصمیمگیری و اظهار نظر جدید از سوی دادگاه صادرکننده حکم وجود ندارد.
تاریخ نظریه: 1399/06/04
شماره نظریه: 7/99/497
شماره پرونده: 99-3/1-497ح
استعلام:
در فرضی که دادرس اجرای احکام مدنی پس از انجام تحقیقات محلی ارجاع امر به مدکاری بررسی مدارک و مستندات ابرازی طرفین و پس از برگزاری جلسه رسیدگی در خصوص اعتراض م. ع. ب. توقیف پلاک ثبتی اتخاذ تصمیم و پلاک ثبتی توقیفی را خارج از مستثنیات دین اعلام نموده است و سپس چند ماه بعد ریاست محترم شعبه صادرکننده حکم بر روی لایحه ابرازی م. ع. ب. شعبه با اتخاذ تصمیم مجدد ابرازی م. ع. ب. شعبه با اتخاذ تصمیم مجدد در این خصوص پلاک ثبتی توقیفی را مستثنیات دین تلقی و مرقوم نموده از نظر این دادگاه میبایستی نسبت به توقیف اجرا و رفع توقیف از پلاک ثبتی منزل مسکونی اقدام شود و مراتب را جهت اجرای نظر خویش به اجرای احکام اعلام نموده است آیا با وجود قطعیت اتخاذ تصمیم در خصوص مستثنیات دین و اعمال نظر جدید توسط ریاست محترم شعبه صادر کننده حکم بدون توجه به نظر قبلی دادرس اجرای احکام و بدون وجود اختلاف یا استعلام در این خصوص ب. ت. ب. اینکه توقف عملیات اجرایی تابع تشریفات و ضوابط مندرج در قانون اجرای احکام مدنی است دادرس اجرای احکام مکلف به تبعیت از نظر ریاست محترم دادگاه صادر کننده حکم م. ب. یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
وفق ماده 6 دستورالعمل ساماندهی و تسریع در اجرای احکام مدنی مصوب 1398/7/24 ریاست محترم قوه قضاییه، در حوزههای قضایی که واحد متمرکز اجرای احکام مدنی ایجاد شده است، امور اجرای احکام از جمله موضوع مستثنیات دین و مسائل آن برعهده دادرس اجرای احکام به جانشینی دادگاه صادرکننده حکم (بدوی) است. بر این اساس در فرض سوال که دادرس اجرای احکام با رعایت تشریفات مقرر در خصوص مصداق مستثنیات دین اظهار نظر قضایی کرده و موضوع را حل و فصل کرده است و ب. ت. ب. اینکه امر جدیدی حادث نشده است، موجبی برای تعیین تکلیف و اظهار نظر متعاقب دادگاه صادرکننده حکم وجود ندارد.