جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: ملاک تعیین جرایم مشابه چیست و آیا سرقتهای مختلف از این مصادیقند؟
پاسخ: جرایم مشابه شامل ارتکاب مکرر یک جرم خاص یا جرایمی با موضوع واحد هستند و تمامی سرقتهای مشمول ماده ۶۵۶ و سرقت مسلحانه و عادی نیز مشمول آن میشوند.
به زبانِ ساده
موضوع، تشخیص مشابهبودن چند جرم برای اجرای مقررات تعدد جرم است. نظریه سرقتهای مشمول بندهای مختلف ماده ۶۵۶ و نیز سرقت مسلحانه و عادی را در شمار جرایم مشابه میآورد.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است. استعلامکننده در متن مشخص نشده؛ طرفین اختلاف نیز ذکر نشدهاند.
چگونه: استعلام درباره معیار تشخیص جرایم مشابه، با مثالهایی از انواع سرقت مطرح شد. اداره کل حقوقی مصادیق و نتیجه را در پاسخ به پرسشها اعلام کرد.
چرا مهم است: این نظریه برای قضات و وکلایی مفید است که باید در پروندههای دارای چند اتهام، مشابهبودن جرایم را بررسی کنند.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی، بخش تعزیرات، ماده ۶۵۶؛ مقررات تعدد جرم در قانون مجازات اسلامی، ماده نامطمئن.
ملاک تشخیص جرایم مشابه برای اعمال مقررات تعدد جرم چیست؟
از جمله موارد آن، ارتکاب مکرر یک جرم خاص و جرایمی است که با وجود تفاوت در عنصر قانونی یا مجازات، یک جرم واحد شناخته میشوند.
سرقتهای مشمول بندهای مختلف ماده ۶۵۶ جرایم مشابهاند؟
بله.
سرقت مسلحانه و سرقت عادی جرایم مشابهاند؟
بله.
کلیدواژهها: تعدد جرم، جرایم مشابه، سرقت، قانون مجازات اسلامی، تعزیرات
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/99/676 مورخ 1399/06/04
خ. م.:
موضوع استعلام درباره معیار تعیین جرایم مشابه برای اجرای قوانینتعدد جرم است، بهویژه در رابطه با سرقتهایی که تحت بندهای مختلف ماده 656 بخش تعزیراتقانون مجازات اسلامی قرار میگیرند و مقایسه بین سرقت مسلحانه و عادی. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که جرایم مشابه شامل مواردی است که در آنها یک جرم خاص بهطور مکرر مرتکب میشود یا جرایمی که با وجود تفاوت در عنصر قانونی و مجازاتها، بهعنوان یک جرم واحد شناخته میشوند. همچنین، رفتارهای متعدد مجرمانه با موضوع واحد و جرایمی که در یک ماده قانونی ذکر شدهاند و برای آنها مجازات تعیین شده است، نیز بهعنوان جرایم مشابه در نظر گرفته میشوند. بر این اساس، تمامی سرقتهای موضوع بندهای مختلف ماده 656 و همچنین سرقتهای مسلحانه و عادی بهعنوان جرایم مشابه محسوب میشوند.
تاریخ نظریه: 1399/06/04
شماره نظریه: 7/99/676
شماره پرونده: 99-186/3-676ک
استعلام:
ملاک تعیین جرایم مشابه جهت اعمال قوانین تعدد جرم چیست؟ به عنوان مثال، آیا سرقتهای مشمول بندهای مختلف ماده 656 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی از مصادیق جرایم مشابه محسوب میشوند؟ آیا سرقت مسلحانه و سرقت عادی را میتوان در زمره جرایم مشابه تلقی کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در موارد زیر جرایم غیرمختلف محسوب میشوند:
1- ارتکاب یک جرم خاص به صورت متعدد؛ مانند ارتکاب متعدد سرقتهای منطبق با یک ماده مشخص.
2- جرایمی که بهرغم تعدد عنصر قانونی و متفاوت بودن مجازاتها، تحت عنوان جرم واحد شناخته میشوند؛ مانند سرقتهای متعدد، جعل اسناد مختلف، صدور چک بلامحل به هر شیوه که در قانون مقرر شده است.
3- رفتارهای متعدد مجرمانه که موضوع آنها واحد است؛ مانند حمل، نگهداری، فروش، صادرات، واردات و ساخت مواد مخدر از نوع واحد، مشروبات الکلی، تجهیزات دریافت از ماهواره و اسلحه و مهمات از نوع واحد.
4- دو یا چند رفتار مجرمانه که در یک ماده قانونی ذکر و برای آنها مجازات پیشبینی شده است.
5- ارتکاب جرایمی که مجازات جرم دیگر درباره آنها مقرر شده است یا طبق قانون جرم دیگری محسوب میشود؛ مانند کلاهبرداری و جرایمی که مجازات کلاهبرداری درباره آنها مقرر شده است و یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب میشود.
6- شروع، معاونت و مباشرت در یک جرم.
ضمناً در مواردی که به موجب نص خاص یا رأی وحدت رویه دیوانعالی کشور از قبیل رأی شماره 624 مورخ 1377/1/18 هیأت عمومی دیوانعالی کشور (جعل و استفاده از سند مجعول) بر خلاف ضوابط و معیارهای فوق احکام خاصی مقرر شده باشد به همان ترتیب عمل میشود. بنابراین کلیه سرقتهای موضوع بندهای مختلف ماده 656 و همچنین سرقتهای مسلحانه و عادی که در مواد 651 به بعد قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 آمده است، تحت عنوان کلی سرقتهای تعزیری، از نوع جرایم مشابه تلقی میشوند.