Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/99/719 مورخ 1399/07/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه امکان عدول از 1- قرار عدم صلاحیت؛ 2- قرار امتناع از رسیدگی؛ 3- قرار قبول دادخواست واخواهی؛ 4- قرار قبول

#اداره_کل #دادخواست #صلاحیت #حل_اختلاف #رسیدگی #اشتباه #قبولی #مرتکب #اعاده_دادرسی #قضاییه #نظریه‌مشورتی #قضایی #دادرس #آیین_دادرسی #انقلاب #مقنن #صورت #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا دادگاه می‌تواند از قرارهای صادره خود مانند قرار عدم صلاحیت یا امتناع از رسیدگی عدول کند؟

پاسخ: قرارهای امتناع از رسیدگی و قبولی دادخواست قابل عدول هستند، اما در قرار عدم صلاحیت، دادگاه مکلف به ارسال پرونده به مرجع حل اختلاف است و حق عدول ندارد.

به زبانِ ساده

این متن توضیح می‌دهد که آیا قاضی می‌تواند حرف خود را پس بگیرد یا نه. برخی تصمیمات دادگاه (مثل قرار عدم صلاحیت) قطعی هستند و قاضی نمی‌تواند آن‌ها را تغییر دهد، اما برخی دیگر (مثل قرارهای قبولی دادخواست) تا قبل از صدور حکم نهایی قابل تغییر هستند.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه (مرجع پاسخ‌دهنده)؛ دادگاه‌ها (مرجع پرسش‌کننده).

چگونه: با تفکیک قرارهای قاطع دعوا از قرارهای غیرقاطع و بررسی تکلیف قانونی دادگاه در هر مورد.

چرا مهم است: این متن برای قضات و وکلا مهم است تا بدانند در چه مواردی امکان اصلاح تصمیمات دادگاه وجود دارد و در چه مواردی پرونده باید به مرجع بالاتر ارسال شود.

قوانینِ مرتبط: مواد ۲۷ و ۲۸ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹.

مفاهیمِ حقوقی: قاعده فراغ دادرس، قرار عدم صلاحیت، قرار امتناع از رسیدگی، قرار قبولی دادخواست، صلاحیت ذاتی و محلی.

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا دادگاه می‌تواند از قرار عدم صلاحیت خود عدول کند؟

خیر، دادگاه مکلف به ارسال پرونده به مرجع حل اختلاف است و نمی‌تواند از قرار عدم صلاحیت عدول کند.

آیا قرار امتناع از رسیدگی مشمول قاعده فراغ دادرس است؟

خیر، این قرارها قاطع دعوا نیستند و تا زمانی که رأی نهایی صادر نشده، دادگاه می‌تواند از آن‌ها عدول کند.

کدام قرارها مشمول قاعده فراغ دادرس نیستند؟

قرارهای قبولی دادخواست (واخواهی، تجدیدنظر، فرجام، اعاده دادرسی) و قرار امتناع از رسیدگی.

کلیدواژه‌ها: قرار عدم صلاحیت، قاعده فراغ دادرس، قرار امتناع از رسیدگی، آیین دادرسی مدنی

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

استعلام : چنانچه دادگاه پس از صدور قرارهاي زير متوجه شود در صدور قرار مرتكب اشتباه شده است، آيا دادگاه مي تواند علي الرأس از اين قرار عدول كند و يا آن كه بر اساس قاعده فراغ دادرس، دادگاه مجاز نيست از قرارهاي صادره عدول كند: 1- قرار عدم صلاحيت؛ 2- قرار امتناع از رسيدگي؛ 3- قرار قبول دادخواست واخواهي؛ 4- قرار قبول دادخواست تجديدنظر؛ 5- قرار قبول دادخواست فرجام خواهي؛ 6- قرار قبول درخواست اعاده دادرسي. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، قرارهاي قبولي دادخواست يا امتناع از رسيدگي مشمول قاعده فراغ دادرس نيستند؛ زيرا قرارهاي نهايي قاطع دعوا محسوب نمي شوند و در نتيجه، تا زماني كه پرونده در آن دادگاه در جريان رسيدگي است و منجر به صدور رأي نشده است، قابليت عدول را دارا هستند. ثانياً، در موارد مشمول مواد 27 و 28 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 پس از حدوث اختلاف يا در مواردي كه دادگاه ها به صلاحيت مراجع غيرقضايي از خود نفي صلاحيت مي كنند، مقنن مرجع حل اختلاف يا تعيين كننده مرجع صالح را معين كرده است و حسب مورد مرجع قضايي اختلاف كننده يا نفي كننده صلاحيت به اعتبار مرجع غير قضايي را مكلف به ارسال پرونده نزد مرجع حل اختلاف يا تعيين كننده صلاحيت كرده است. مرجع قضايي مزبور تكليفي جز ارسال پرونده به مراجع ياد شده ندارد و نمي تواند از قرار عدم صلاحيت خود عدول كند؛ زيرا عدول از قرار بر خلاف ترتيب مقرر قانوني مذكور است؛ اما در مواردي مانند موارد مشمول ماده 15 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394 كه مقنن مرجع حل اختلاف را تعيين نكرده و پس از حدوث اختلاف، مرجع پايين تر را مكلف به تبعيت از نظر مرجع بالاتر كرده است، به نظر مي رسد هرگاه متعاقب حدوث اختلاف، مرجع بالاتر به اشتباه خود در صدور قرار عدم صلاحيت پي ببرد، منع قانوني براي عدول از قرار مزبور و رسيدگي به موضوع نيست. نظریه مشورتی شماره 7/99/719 مورخ 1399/07/07 موضوع استعلام در مورد امکان تغییر دادگاه از قرارهای صادره در صورت وقوع اشتباه پس از صدور قرارهایی مانند عدم صلاحیت، امتناع از رسیدگی و سایر قرارهای مشابه است. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ بیان می‌کند که قرارهای قبولی دادخواست یا امتناع از رسیدگی مشمول قاعده فراغ دادرس نیستند و امکان تغییر دارند، زیرا این قرارها نهایی و قاطع دعوا محسوب نمی‌شوند و تا زمان صدور رای، امکان اصلاح آنها وجود دارد. همچنین، بر اساس مواد 27 و 28 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، در مواردی که دادگاه‌ها صلاحیت مراجع غیرقضایی را نفی می‌کنند، موظف به ارسال پرونده به مرجع حل اختلاف هستند و نمی‌توانند از قرار عدم صلاحیت عدول کنند. اما در مواردی مانند ماده 15 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 که مرجع حل اختلاف مشخص نشده است، در صورت کشف اشتباه، منع قانونی برای تغییر از قرار عدم صلاحیت وجود ندارد. تاریخ نظریه: 1399/07/07 شماره نظریه: 7/99/719 شماره پرونده: 99-127-719 ح

موارد مرتبط 28

آرای مرتبط 26

نظریات مشورتی 1

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین