نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/99/961 مورخ 1399/08/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مرجع اعاده دادرسی و اعتراض ثالث نسبت به حکمی که از شعبه دیوان عالی کشور پس از اعمال ماده 477 قانون آیین دادرسی
استعلام :
1- در صورتي كه شعبه ديوان عالي كشور در راستاي اعمال ماده 477 قانون آيين دادرسي كيفري دادنامه دادگاه هاي بدوي يا تجديد نظر را به صورت ماهيتي نقض و صدور حكم كند و يكي از طرفين پرونده به لحاظ فراهم بودن جهات اعاده دادرسي موضوع ماده 426 قانون آيين دادرسي مدني نسبت به راي صادره از شعبه ديوان عالي كشور درخواست اعاده دادرسي داشته باشد، ب. ت. ب. رسيدگي ماهيتي موضوع در ديوان عالي كشور، رسيدگي به اين درخواست به چه كيفيتي خواهد بود و آيا اظهار نظر برعهده شعبه ديوان عالي كشور است يا حسب مورد، درخواست بايد به دادگاه هاي بدوي يا تجديد نظر مربوط به دادنامه صادره از ديوان تقديم شود؟
2- در صورتي كه شعبه ديوان عالي كشور در راستاي اعمال ماده 477 قانون آيين دادرسي كيفري، رسيدگي وحسب مورد راي دادگاه بدوي يا تجديد نظر را نقض و راي ماهيتي صادر كند، آيا دعواي اعتراض ثالث موضوع مواد 417 و 418قانون آيين دادرسي مدني ب. ت. ب. صدور حكم ماهوي در شعبه ديوان عالي كشور نسبت به رايي كه از ناحيه شعبه ديوان به اين كيفيت صادر نشده، قابليت رسيدگي دارد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، به عهده شعبه ديوان عالي كشور است يا مرجع ديگري صالح براي رسيدگي است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1 و 2- اولا،ً اعتراض ثالث نسبت به آراء شعب ديوان عالي كشور كه رسيدگي شكلي مي كنند، در مقررات قانوني پيش بيني نشده است ولي به نظر مي رسد در مواردي كه حكم صادر شده از محكمه تالي اعم از بدوي يا تجديد نظر مورد تأييد شعبه ديوان عالي كشور قرار گرفته، اعتراض ثالث نسبت به آن حكم در همان محكمه تالي صادر كننده حكم قطعي وفق مقررات ماده 417 به بعد قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني قابل استماع و رسيدگي است، ولي در هر حال رسيدگي به اعتراض ثالث بر عهده دادگاه صادر كننده رأي يا جانشين آن است. ثانياً، حق ثالث در اعتراض به آراء صادر شده دادگاه ها از لوازم اصل نسبي بودن آراء است كه به عنوان يك اصل مسلم پذيرفته شده و مقنن در همين راستا مقررات مربوط را در مواد 417 و بعد قانون آيين دادرسي دادگاه¬هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 پيش بيني كرده است و چون ثالث جزو اصحاب دعواي منتهي به رأي معترض عنه نبوده و بالطبع ادعا و مستندات وي به وسيله دادگاه صادركننده رأي مورد رسيدگي قرار نگرفته است، اختيار رسيدگي به اين اعتراض به همين دادگاه داده شده است. از سوي ديگر، رسيدگي به اين اعتراض توسط دادگاه ديگر اين تالي فاسد را در پي دارد كه در صورت موجه بودن اعتراض، الغاء رأي يك دادگاه توسط دادگاه ديگر فاقد وجاهت است. با اين مقدمه، در فرضي كه شعبه خاص ديوان عالي كشور مقرر در ماده 477 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 با نقض رأي دادگاه و انجام رسيدگي ماهوي رأي صادر كرده است، از آنجا كه شعبه خاص ديوان عالي كشور در اين حالت بر خلاف ديگر شعب ديوان وارد رسيدگي ماهوي شده و به مانند دادگاه عمل كرده است، بنابراين با استفاده از ملاك ماده420 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني رسيدگي به اعتراض ثالث در صلاحيت شعبه خاص ديوان است كه رأي ماهوي صادر كرده است و در هر حال از آن جا كه رسيدگي به اين اعتراض توسط مرجعي ديگر ممكن است مستلزم الغاي رأي ماهوي شعبه خاص مذكور باشد، برخلاف موازين حقوقي است. ثالثاً، ب. ت. ب. مراتب مذكور در بند ثانياً، مرجع اعاده دادرسي نسبت به حكمي كه از شعبه ديوان عالي كشور پس از اعمال ماده 477 قانون آيين دادرسي كيفري و نقض حكم قطعي دادگاه صادر مي شود، شعب خاص ديوان عالي كشور است.
نظریه مشورتی شماره 7/99/961 مورخ 1399/08/07
موضوع استعلام درباره نحوه رسیدگی به درخواست اعاده دادرسی و اعتراض ثالث در شرایطی است که شعبه دیوان عالی کشور بر اساس ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری، حکم دادگاههای بدوی یا تجدیدنظر را نقض کرده و حکم ماهیتی صادر کرده است. در پاسخ به این استعلام، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که اعتراض ثالث به آراء شعب دیوان عالی کشور که رسیدگی شکلی انجام میدهند، پیشبینی نشده است. اما در مواردی که حکم از سوی محکمه تالی تایید شده باشد، اعتراض ثالث میتواند در همان محکمه تالی مطرح شود. همچنین، در صورتی که شعبه خاص دیوان عالی کشور حکم ماهوی صادر کند، رسیدگی به اعتراض ثالث بر عهده همان شعبه است و درخواست اعاده دادرسی نیز باید به شعب خاص دیوان عالی کشور تقدیم شود، زیرا رسیدگی توسط مرجع دیگر ممکن است به لغو رای ماهوی منجر شود که برخلاف موازین حقوقی است.
تاریخ نظریه: 1399/08/07
شماره نظریه: 7/99/961
شماره پرونده: 99-168-961 ک
1- در صورتی که شعبه دیوان عالی کشور در راستای اعمال ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری دادنامه دادگاههای بدوی یا تجدید نظر را به صورت ماهیتی نقض و صدور حکم کند و ی. ا. ط. پرونده به لحاظ فراهم بودن جهات اعاده دادرسی موضوع ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به رای صادره از شعبه دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی داشته باشد، ب. ت. ب. رسیدگی ماهیتی موضوع در دیوان عالی کشور، رسیدگی به این درخواست به چه کیفیتی خواهد بود و آیا اظهار نظر برعهده شعبه دیوان عالی کشور است یا حسب مورد، درخواست باید به دادگاههای بدوی یا تجدید نظر مربوط به دادنامه صادره از دیوان تقدیم شود؟
-1 در صورتی که شعبه دیوان عالی کشور در راستای اعمال ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری دادنامه دادگاههای بدوی یا تجدید نظر را به صورت ماهیتی نقض و صدور حکم کند و ی. ا. ط. پرونده به لحاظ فراهم بودن جهات اعاده دادرسی موضوع ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به رای صادره از شعبه دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی داشته باشد، ب. ت. ب. رسیدگی ماهیتی موضوع در دیوان عالی کشور، رسیدگی به این درخواست به چه کیفیتی خواهد بود و آیا اظهار نظر برعهده شعبه دیوان عالی کشور است یا حسب مورد، درخواست باید به دادگاههای بدوی یا تجدید نظر مربوط به دادنامه صادره از دیوان تقدیم شود؟ -2 در صورتی که شعبه دیوان عالی کشور در راستای اعمال ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری، رسیدگی وحسب مورد رای دادگاه بدوی یا تجدید نظر را نقض و رای ماهیتی صادر کند، آیا دعوای اعتراض ثالث موضوع مواد 417 و 418 قانون آیین دادرسی مدنی ب. ت. ب. صدور حکم ماهوی در شعبه دیوان عالی کشور نسبت به رایی که از ناحیه شعبه دیوان به این کیفیت صادر نشده، قابلیت رسیدگی دارد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، به عهده شعبه دیوان عالی کشور است یا مرجع دیگری صالح برای رسیدگی است؟
موارد مرتبط 44
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/961 مورخ 1399/08/07
مواد 417 و 418 قانون آیین دادرسی مدنی با توجه به صدور حکم ماهوی در شعبه دیوان عا
مواد مرتبط 3
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 477 — قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری دادنامه دادگاه های بدوی یا تجدید نظر را ب
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 426 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به رای صادره از شعبه دیوان عالی کشور
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 417 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
مواد 417 و 418قانون آیین دادرسی مدنی با توجه به صدور حکم ماهوی در شعبه دیوان عا
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
اصل ۱۵۸ قانون اساسی — تردیدی نیست که شورای حل اختلاف در
تبصره 1 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ماده ۱۶ ق
تبصره 1 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ماده ۱۶ ق
تبصره 1 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
هیات عمومی دیوان عالی کشور نیز در رای وحدت رویه شماره ۶۸۹
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
باشد نیز بلاثر و بی اعتبار است
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
سکوت پایان داد، چون رسیدگی۰ — نکته دیگر آن که حتی اگر رأی
تبصره 2 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
سکوت پایان داد، چون رسیدگی۰ — نکته مهمی که در این نص دیده
تبصره 2 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
سکوت پایان داد، چون رسیدگی۰ — نکته مهمی که در این نص دیده
تبصره 2 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
۲ - ۹ - عدم قطعیت رأی دادگاه دوم — رای دادگاه دوم نباید به مرحله قطعی
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
۲ - ۹ - عدم قطعیت رأی دادگاه دوم — توسط همان شعبه دیوان تأیید شده باشد
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
۲ - ۹ - عدم قطعیت رأی دادگاه دوم — توسط همان شعبه دیوان تأیید شده باشد
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
چنانچه دادستان کل کشور آرایی را خلاف بین شرع تشخیص دهد
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
تبصره ۳ ماده ۴۷۷ ق
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
تبصره ۳ ماده ۴۷۷ ق
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ب – ۵ - اختیار دادستان کل کشور به عنوان مرجع درخواست
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
دادستان کل کشور از اختیار دیگری نیز برخوردار است و آن درخواست
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
دادستان کل کشور از اختیار دیگری نیز برخوردار است و آن درخواست
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — در مقررات فعلی نیز صلاحیت رسیدگی به
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — ب - ۸ - اختیار دادستان کل
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — ب - ۸ - اختیار دادستان کل
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — به موجب ماده ۲۹۳ اصلاحی ۱۳۹۴/۳/۲۴ قانون
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — به موجب ماده ۲۹۳ اصلاحی ۱۳۹۴/۳/۲۴ قانون
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
اول - مفهوم اثر رأی دادگاه — نظریه مختار نگارنده در کمیسیون پرسش و
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
اول - مفهوم اثر رأی دادگاه — تصمیم قضایی بدون هیچ اقدامی نمایان میشود
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
اول - مفهوم اثر رأی دادگاه — تصمیم قضایی بدون هیچ اقدامی نمایان میشود
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
رییس یا دادرس دادگاه صادر کننده رای
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اجرائیه — بی آنکه ضرورتی در یادآوری لزوم اعاده
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اجرائیه — نیازی به صدور اجرائیه باشد
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
رای قطعی درخور اجرا و قابل فرجام
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
رای قطعی درخور اجرا و قابل فرجام — حکم قطعی با معیار و وصفی که
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — برابر ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده ثبت
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — برای اجرای صیغه طلاق می توان وکیل
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
فصل نخست - نظام های عمومی اجرای رای — فرجام خواهی و اعتراض شخص ثالث به
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
فصل نخست - نظام های عمومی اجرای رای — در مورد اعاده دادرسی ویژه با ادعای
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
در رویه قضایی اداری — امکان نقض و بی اثر شدن رای
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
در رویه قضایی اداری — همچنین ب
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
در رویه قضایی اداری — همچنین ب
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
سوء استفاده از فرصتهای شکایت از رای — چالش دیگری ناظر بر پایداری داد باخته
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
سوء استفاده از فرصتهای شکایت از رای — اعاده ویژه دستاویز همیشگی دستگاه های اجرا
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
وجود احکام قضایی قطعی — به باور ما عبارت حکم نهایی را
ماده 477 ق.آ.د.ک
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
