نظر مشورتی 7/1401/1031 مورخ 1402/04/17 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : شخصي به طرفيت اداره دولتي دعوايي به خواسته مطالبه طلب مطرح كرده است و دادگاه بدوي در خصوص قسمتي از خواسته حكم به پذيرش خواسته صادر كرده است؛ خواهان بدوي نسبت به اين مبلغ تقاضاي تجديد نظرخواهي نموده و افزايش مبلغ را خواستار شده است و اداره دولتي تجديد نظرخواهي نكرده و صرفاً در تبادل لوايح و دفاعيات بعدي ايراد عدم سمت خواهان بدوي را مطرح كرده است؛ بدون آنكه در مرحله بدوي اين ايراد را مطرح كرده باشد. ب. ت. ب. اينكه اداره دولتي تجديد نظرخواهي نكرده است، آيا دادگاه تجديد نظر مي‌تواند ايراد تجديد نظرخوانده را مورد لحاظ قرار دهد؟ آيا حكم مقرر در تبصره ماده 348 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 مبني بر اختيار مرجع تجديد نظر براي رسيدگي به جهات ديگر كه مورد استناد تجديد نظرخواه نبوده است، در اين فرض نيز صدق مي‌كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه در مرحله بدوي، خوانده نسبت به عدم سمت خواهان ايراد نكرده و بدون تجديد نظرخواهي و در مقام تبادل لوايح ايراد مذكور را مطرح كرده است، عدم طرح ايراد تا پايان جلسه اول دادرسي واجد اين اثر است كه دادگاه مستقلاً نسبت به آن تصميم‌گيري نمي‌كند و اين امر به معناي ناديده گرفتن ايراد نيست؛ بنابراين در فرض سؤال، نسبت به آن قسمت از خواسته كه مورد پذيرش دادگاه بدوي قرار نگرفته و خواهان بدوي نسبت به آن تجديد نظرخواهي كرده است، دادگاه مطابق ذيل ماده 350 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 رفتار مي‌كند. نظریه مشورتی شماره 7/1401/1031 مورخ 1402/04/17 موضوع استعلام مربوط به دعوایی است که علیه یک اداره دولتی مطرح شده و درخواست تجدید نظرخواهی خواهان بدوی در خصوص مبلغی است که دادگاه بدوی حکم به پذیرش آن داده است. در مرحله بدوی، اداره دولتی ایراد عدم سمت خواهان را مطرح نکرده و این موضوع را تنها در مراحل بعدی به عنوان دفاعیه ارائه کرده است. پرسش اصلی این است که آیا دادگاه تجدید نظر می‌تواند به ایراد ت. ن. خ. توجه کند و آیا حکم مقرر در تبصره ماده 348 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 در این مورد کاربرد دارد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که عدم طرح ایراد در مرحله بدوی به معنای نادیده گرفتن آن نیست و دادگاه تجدید نظر باید در خصوص خواسته‌ای که دادگاه بدوی آن را نپذیرفته است، مطابق ماده 350 قانون مذکور عمل کند. تاریخ نظریه: 1402/04/17 شماره نظریه: 7/1401/1031 شماره پرونده: 1401-127-1031 ح شخصی به طرفیت اداره دولتی دعوایی به خواسته مطالبه طلب مطرح کرده است و دادگاه بدوی در خصوص قسمتی از خواسته حکم به پذیرش خواسته صادر کرده است؛ خواهان بدوی نسبت به این مبلغ تقاضای تجدید نظرخواهی نموده و افزایش مبلغ را خواستار شده است و اداره دولتی تجدید نظرخواهی نکرده و صرفاً در تبادل لوایح و دفاعیات بعدی ایراد عدم سمت خواهان بدوی را مطرح کرده است؛ بدون آنکه در مرحله بدوی این ایراد را مطرح کرده باشد. ب. ت. ب. اینکه اداره دولتی تجدید نظرخواهی نکرده است، آیا دادگاه تجدید نظر می‌تواند ایراد ت. ن. خ. را مورد لحاظ قرار دهد؟ آیا حکم مقرر در تبصره ماده 348 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مبنی بر اختیار مرجع تجدید نظر برای رسیدگی به جهات دیگر که مورد استناد ت. ن. خ. نبوده است، در این فرض نیز صدق می‌کند؟ در فرض سوال که در مرحله بدوی، خوانده نسبت به عدم سمت خواهان ایراد نکرده و بدون تجدید نظرخواهی و در مقام تبادل لوایح ایراد مذکور را مطرح کرده است، عدم طرح ایراد تا پایان جلسه اول دادرسی واجد این اثر است که دادگاه مستقلاً نسبت به آن تصمیم‌گیری نمی‌کند و این امر به معنای نادیده گرفتن ایراد نیست؛ بنابراین در فرض سوال، نسبت به آن قسمت از خواسته که مورد پذیرش دادگاه بدوی قرار نگرفته و خواهان بدوی نسبت به آن تجدید نظرخواهی کرده است، دادگاه مطابق ذیل ماده 350 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 رفتار می‌کند. در فرض سؤال که در مرحله بدوی، خوانده نسبت به عدم سمت خواهان ایراد نکرده و بدون تجدید نظرخواهی و در مقام تبادل لوایح ایراد مذکور را مطرح کرده است، عدم طرح ایراد تا پایان جلسه اول دادرسی واجد این اثر است که دادگاه مستقلاً نسبت به آن تصمیمگیری نمیکند و این امر به معنای نادیده گرفتن ایراد نیست؛ بنابراین در فرض سؤال، نسبت به آن قسمت از خواسته که مورد پذیرش دادگاه بدوی قرار نگرفته و خواهان بدوی نسبت به آن تجدید نظرخواهی کرده است، دادگاه مطابق ذیل ماده ٣٥٠قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ١٣٧٩رفتار میکند. دکتر …