نظر مشورتی 7/1402/160 مورخ 1402/04/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : با عنايت به اينكه ماده 184 آيين‌نامه اصلاحي سازمان زندان‌ها و اقدامات تأميني و تربيتي مصوب 20/2/1400 رئيس محترم قوه قضاييه با اصلاحات بعدي مقرر داشته است «زندانيان مربوط به جرايم سرقت مسلحانه، قاچاق مسلحانه و اخلال در نظام اقتصادي كشور و ... پس از تحمل حداقل يك سوم مجازات، حق بهره‌مندي از فرايند اصلاحي رأي باز (اشتغال در مراكز حرفه‌آموزي و اشتغال در خارج از زندان) را دارند» خواهشمند است اعلام فرماييد آيا لفظ «مربوط» در مقرره قانوني ياد‌شده، شامل افرادي هم كه بابت ارتكاب معاونت در ارتكاب اين جرايم محكوم شده‌اند نيز مي‌شود؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : با عنايت به بند «ب» ماده 184 آيين‌نامه اجرايي سازمان زندان‌ها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور مصوب 20/2/1400 با اصلاحات والحاقات بعدي، زندانيان مربوط به جرايم مذكور در اين بند، پيش از تحمل حداقل يك سوم ميزان محكوميت، از شركت در فرآيند اصلاحي رأي باز (اشتغال در مراكز حرفه‌آموزي و اشتغال يا خروج از مؤسسه) ممنوع هستند. اين ممنوعيت شامل تمامي زندانياني است كه در ارتكاب آن جرايم (جرايم مصرح در بند «ب» صدرالذكر) يا شروع به آن‌ها دخيل بوده و به همين جهت به مجازات حبس محكوم شده‌اند؛ اعم از مباشر، شريك و يا معاون جرم؛ زيرا ممنوعيت ياد‌شده ناظر بر جرايم مذكور در اين بند است و نه مرتكب يا مرتكبان؛ بنابراين افرادي كه به اتهام معاونت در ارتكاب اين جرايم به مجازات حبس محكوم شده‌اند نيز مشمول ممنوعيت مذكور در ماده 184 آيين‌نامه ياد‌شده و بند «ب» اين ماده مي‌باشند. نظریه مشورتی شماره 7/1402/160 مورخ 1402/04/24 موضوع استعلام درباره تفسیر کلمه «مربوط» در ماده 184 آیین‌نامه اصلاحی سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی است که توسط رئیس قوه قضائیه در تاریخ 1400/02/20 تصویب شده است. این ماده به بررسی حق بهره‌مندی زندانیان از فرآیند اصلاحی رای باز برای جرایم خاص می‌پردازد. سوال این است که آیا این کلمه شامل افرادی که به اتهام معاونت در ارتکاب این جرایم محکوم شده‌اند نیز می‌شود یا خیر. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضائیه به این استعلام، تاکید می‌کند که ممنوعیت شرکت در فرآیند اصلاحی رای باز شامل تمام زندانیانی است که در ارتکاب جرایم مذکور (مانند سرقت مسلحانه، قاچاق مسلحانه و اخلال در نظام اقتصادی) دخیل بوده و به حبس محکوم شده‌اند، اعم از اینکه مباشر، شریک یا معاون جرم باشند. بنابراین، افرادی که به اتهام معاونت در این جرایم محکوم شده‌اند نیز مشمول ممنوعیت مذکور در ماده 184 آیین‌نامه هستند. تاریخ نظریه: 1402/04/24 شماره نظریه: 7/1402/160 شماره پرونده: 1402-186/1-160ک با عنایت به اینکه ماده 184 آیین‌نامه اصلاحی سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی مصوب 1400/2/20 رئیس محترم قوه قضاییه با اصلاحات بعدی مقرر داشته است «زندانیان مربوط به جرایم سرقت مسلحانه، قاچاق مسلحانه و اخلال در نظام اقتصادی کشور و... پس از تحمل حداقل یک سوم مجازات، حق بهره‌مندی از فرایند اصلاحی رای باز (اشتغال در مراکز حرفه‌آموزی و اشتغال در خارج از زندان) را دارند» خواهشمند است اعلام فرمایید آیا لفظ «مربوط» در مقرره قانونی یاد‌شده، شامل افرادی هم که بابت ارتکاب معاونت در ارتکاب این جرایم محکوم شده‌اند نیز می‌شود؟ با عنایت به بند «ب» ماده 184 آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب 1400/2/20 با اصلاحات والحاقات بعدی، زندانیان مربوط به جرایم مذکور در این بند، پیش از تحمل حداقل یک سوم میزان محکومیت، از شرکت در فرآیند اصلاحی رای باز (اشتغال در مراکز حرفه‌آموزی و اشتغال یا خروج از موسسه) ممنوع هستند. این ممنوعیت شامل تمامی زندانیانی است که در ارتکاب آن جرایم (جرایم مصرح در بند «ب» صدرالذکر) یا شروع به آن‌ها دخیل بوده و به همین جهت به مجازات حبس محکوم شده‌اند؛ اعم از مباشر، شریک و یا معاون جرم؛ زیرا ممنوعیت یاد‌شده ناظر بر جرایم مذکور در این بند است و نه مرتکب یا مرتکبان؛ بنابراین افرادی که به اتهام معاونت در ارتکاب این جرایم به مجازات حبس محکوم شده‌اند نیز مشمول ممنوعیت مذکور در ماده 184 آیین‌نامه یاد‌شده و بند «ب» این ماده می‌باشند.