نکتهٔ فقهی: استحباب تحویل دیوان داوری توسط قاضی جدید

سزاوار است حاکم اسلامی برای ثبت اسامی نظامیان و قبایل و اصناف مختلف و حقوق و مقرری آنان، دفتری تهیه کند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حاکم اسلامی باید دفتری برای ثبت اسامی نظامیان، قبایل و اصناف مختلف و حقوق و مقرری آنان تهیه کند. شاخه: اداری

ارتزاق صاحب دیوان (مسئول ثبت و ضبط اسامی کارمندان و نظامیان) از بیت‌المال جایز است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): مسئول ثبت و ضبط اسامی کارمندان و نظامیان (صاحب دیوان) می‌تواند از بیت‌المال ارتزاق کند. شاخه: اداری

دفتر رسمی مربوط به فهرست نامها ، ارقام و مانند آنها را دیوان گویند. عنوان یاد شده در بابهای جهاد ، قضاء و دیات به کار رفته است.

عنوان دیوان در گذشته کاربردها و اطلاقات متعددی داشته است، از قبیل دیوان داوری و دیوان لشکری . ۱. ۱ - دیوان لشکری در دیوان لشکری اسامی نظامیان و آمار و ارقام و مقرری مربوط به آنان ثبت می‌شد. ۱. ۲ - دیوان داوری دیوان داوری نیز که به تشکیلات قضاوت مربوط می‌شد، سه کاربرد داشت: ۱. دفتر رسمی که شکایات رسیده به دادگاه و اطلاعات و اسناد مربوط به مدّعی و مدّعیٰ علیه و نیز احکام صادر شده از سوی قاضی در آن ثبت می‌شد. ۲. گنجینه و خزانه که محلّ نگهداری و بایگانی اسناد و دفاتر و قرار گرفتن صندوقها بود. ۳. صندوقها و کیسه‌ها و بسته‌های حاوی اشیا و اسناد قیمتی. منبع: مفتاح الکرامة ج۲۰، ص۲۶

سزاوار است حاکم اسلامی برای ثبت اسامی نظامیان و قبایل و اصناف مختلف و حقوق و مقرری آنان، دفتری تهیه کند. منبع: جواهر الکلام ج۲۱، ص۲۱۵

مستحب است قاضی در آغاز شروع به کار، دیوان داوری را از قاضی پیشین تحویل بگیرد. منبع: جواهر الکلام ج۴۰، ص۷۳

نزد امامیه ، اهل دیوان (نظامیان) در صورتی که از خویشاوندان قاتل نباشند عاقلۀ یکدیگر محسوب نمی‌شود. منبع: جواهر الکلام ج۴۳، ص۴۲۲